ਅਥ ਪਰ੍ਯਚਰਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਲਿਸ਼੍ਯਮਾਨਾਨ੍ਹਿ ਤਾਨृषੀਨ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਾਜਾ ਵਿषਾਦਾਰ੍ਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਵਚਸ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਤੇ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ—
ਰਾਜੋਵਾਚ। ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਦृष੍ਟਾ ਵृਤ੍ਤਿਰਨਿਂਦਿਤਾ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਾਨ੍ਮਤ੍ਤੋ ਗृਹ੍ਣੀਧ੍ਵਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰੀਤ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀਆਂ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਦਾਨ ਲੈ ਲਵੋ।'
ਵਰਾਨ੍ਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਾਨ੍ਰਸਾਨ੍ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਕਾਂਚਨਂ। ਗਾਸ਼੍ਚ ਧੇਨੂਸ਼੍ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਾ ਮਾਂਸਂ ਪਚਤ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
'ਪਿੰਡ, ਚੌਲ, ਜੌ, ਭੋਜਨ, ਰਤਨ, ਸੋਨਾ, ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਦੁਧਾਰੂ ਗਾਂ—all ਕੁਝ ਮੈਂ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਦੂਜੀ ਜਾਤਿ ਵਾਲਿਆਂ, ਮਾਸ ਨਾ ਪਕਾਓ।'
ऋषਯ ਊਚੁਃ। ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੋ ਘੋਰੋ ਮਧ੍ਵਾਸ੍ਵਾਦੋ ਵਿषੋਪਮਃ। ਤਜ੍ਜਾਨਤਾਂ ਨਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕੁਰੁषੇ ਸਮ੍ਪ੍ਰਲੋਭਨਂ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਰਾਜਨ, ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ; ਮਧੂ ਦਾ ਸੁਆਦ ਵੀ ਜ਼ਹਿਰ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੂੰ ਇਹ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਸਾਨੂੰ ਕਿਉਂ ਲਲਚਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?'
ਦਸ਼ਸੂਨਾ ਸਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੀ ਦਸ਼ਚਕ੍ਰਿਸਮੋ ਧ੍ਵਜੀ। ਦਸ਼ਧ੍ਵਜਿਸਮਾ ਵੇਸ਼੍ਯਾ ਦਸ਼ਵੇਸ਼੍ਯਾਸਮੋ ਨृਪਃ
ਜੋ ਦਸ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਥੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਦਸ ਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਧਵਜੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ; ਦਸ ਧਵਜੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇੱਕ ਵੈਸ਼ਿਆ; ਤੇ ਦਸ ਵੈਸ਼ਿਆਵਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇੱਕ ਰਾਜਾ।
ਦਸ਼ਸੂਨਾ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਯੋ ਵਾਹਯਤਿ ਸ਼ੌਂਡਿਕਃ। ਤੇਨ ਤੁਲ੍ਯਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਘੋਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਃ
ਜੋ ਕਸਾਈ ਹਜ਼ਾਰ ਜਾਨਵਰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਣਾ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ।
ਯੋ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਲੋਭਮੋਹਿਤਃ। ਤਾਮਿਸ੍ਰਾਦਿषੁ ਘੋਰੇषੁ ਨਰਕੇषੁ ਸ ਪਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਮਿਸਰ ਆਦਿਕ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੜਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਗਚ੍ਛ ਕੁਸ਼ਲਂ ਤੇਸ੍ਤੁ ਸਹ ਦਾਨੇਨ ਪਾਰ੍ਥਿਵ। ਅਨ੍ਯੇषਾਂ ਦੀਯਤਾਮੇਤਦਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇ ਵਨਂ ਯਯੁਃ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਦਾਨ ਲੈ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾ, ਇਹ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਦੇ ਦੇਣਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਤੁਰ ਗਏ।
ਅਥ ਰਾਜ੍ਞਃਸਮਾਦੇਸ਼ਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾਥ ਮਂਤ੍ਰਿਣਃ। ਉਦੁਂਬਰਾਣਿ ਵ੍ਯਕਿਰਨ੍ਹੇਮਗਰ੍ਭਾਣਿ ਭੂਤਲੇ
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੰਤਰੀ ਉਥੇ ਗਏ ਤੇ ਉਡੂੰਬਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਫਲ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕ ਦਿੱਤੇ।
ਤਤੋ ਹ੍ਯਨ੍ਨਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਂਤੋ ਗृਹ੍ਣਂਸ਼੍ਚੋਦੁਂਬਰਾਣ੍ਯਪਿ। ਗੁਰੂਣਿ ਹਿ ਵਿਦਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਾਣ੍ਯਤ੍ਰਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਖਾਣ ਲਈ ਲੱਭ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਉਡੂੰਬਰ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰੀ ਹਨ, ਅਤ੍ਰਿ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਣੇ।
ਅਤ੍ਰਿਰੁਵਾਚ। ਨਾਸ੍ਮਹੇ ਮੂਢਵਿਜ੍ਞਾਨਾ ਨਾਸ੍ਮਹੇ ਮਂਦਬੁਦ੍ਧਯਃ। ਹੈਮਾਨੀਮਾਨਿ ਜਾਨੀਮਃ ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧਾਃ ਸ੍ਮ ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ
ਅਤ੍ਰਿ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਅਸੀਂ ਮੂੜ੍ਹ ਜਾਂ ਮੰਦੇ ਅਕਲ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਸਚੇ ਜਾਣੂ ਤੇ ਜਾਗਦੇ ਹਾਂ।
ਇਹੈਵੇਦਂ ਵਸੁਪ੍ਰੀਤ੍ਯੈ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਵੈਕੁਂਠਿਤੋਦਯਂ। ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨ ਗ੍ਰਾਹ੍ਯਮੇਵੈਤਤ੍ਸੁਖਮਾਨਂਤ੍ਯਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਇਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਧਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਅੰਤ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਹ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸ਼ਤੇਨਗੁਣਿਤਂ ਨਿष੍ਕਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਯਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਤਃ ਪ੍ਰਤੀਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਪਾਪਿष੍ਟਾਂ ਲਭਤੇ ਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਨਿਕਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਪੀ ਗਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਂ ਹਿਰਣ੍ਯਂ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਨੂਨਂ ਨੈਕਸ੍ਯ ਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਮਿਤਿ ਮਤ੍ਵਾ ਸ਼ਮਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਿੰਨਾ ਚੌਲ, ਜੌ, ਸੋਨਾ, ਪਸ਼ੂ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਲਈ ਵੀ ਕਦੇ ਪੂਰੇ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਕਰ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ। ਤਪਸਾਂ ਸਂਚਯੋ ਯਸ੍ਯ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਣਾਂ ਯਸ੍ਯ ਸਂਚਯਃ। ਤਪਃਸਂਚਯ ਏਵੇਹ ਵਿਸ਼ਿष੍ਟੋ ਧਨਸਂਚਯਾਤ੍
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿੰਨੇ ਕੋਲ ਤਪ ਦਾ ਜਥਾ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਜਿੰਨੇ ਕੋਲ ਧਨ ਹੈ, ਉਹਦੇ ਕੋਲ ਤਪ ਨਹੀਂ। ਇੱਥੇ ਤਪ ਦਾ ਜਥਾ ਧਨ ਦੇ ਜਥੇ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤ੍ਯਜਤਃ ਸਂਚਯਾਨ੍ਸਰ੍ਵਾਨ੍ਯਾਂਤਿ ਨਾਸ਼ਮੁਪਦ੍ਰਵਾਃ। ਨਹਿ ਸਂਚਯਵਾਨ੍ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਯਥਾਯਥਾ ਨ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋऽਸਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਤਥਾ ਤਸ੍ਯ ਹਿ ਸਂਤੋषਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਤੇਜੋ ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ
ਜਿੰਨਾ ਜਿੰਨਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਗਲਤ ਦਾਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਹਟਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉੰਨਾ ਹੀ ਉਸਦਾ ਸੰਤੋਖ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸਦੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਜੋਤ ਵਧਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਕਿਂਚਨਤ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਤੁਲਯਾ ਸਮਤੋਲਯਤ੍। ਅਕਿਂਚਨਤ੍ਵਮਧਿਕਂ ਰਾਜ੍ਯਾਦਪਿ ਹਿਤਾਤ੍ਮਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਮਾਲਕਣੀ ਤੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਤੋਲ ਕੇ ਵੇਖਿਆ। ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਮਾਲਕਣੀ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਕ ਹੈ।
ਕਸ਼੍ਯਪ ਉਵਾਚ। ਅਨਰ੍ਥੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯੈष ਯਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਥਨਿਚਯੋ ਮਹਾਨ੍
ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲਈ ਵੱਡਾ ਧਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਬੇਫਾਇਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਵਿਮੂਢੋ ਹਿ ਸ਼੍ਰੇਯਸੋ ਭ੍ਰਸ਼੍ਯਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਅਰ੍ਥਸਂਪਦ੍ਵਿਮੋਹਾਯ ਵਿਮੋਹੋ ਨਰਕਾਯ ਚ
ਧਨ ਦੀ ਰੌਣਕ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਨ ਦੀ ਬਹੁਤਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਨਰਕ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਥਮਨਰ੍ਥਾਖ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ਥੀ ਦੂਰਤਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍। ਯਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਮਰ੍ਥੇਹਾ ਤਸ੍ਯਾਨੀਹਾ ਗਰੀਯਸੀ
ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਨਰਥ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਪਰੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇ। ਜਿਸਦਾ ਧਨ ਧਰਮ ਲਈ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਨਾ ਲੋੜਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਦ੍ਧਿ ਪਂਕਸ੍ਯ ਦੂਰਾਦਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਂ ਵਰਂ। ਯੋਰ੍ਥੇਨ ਸਾਧ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਣੁਃ ਸ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਕਾਦੀ ਨੂੰ ਧੋਣ ਨਾਲੋਂ ਦੂਰੋਂ ਨਾ ਛੂਹਣਾ ਚੰਗਾ ਹੈ। ਜੋ ਧਰਮ ਧਨ ਨਾਲ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਟਿਕਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਯਃ ਪਰਾਰ੍ਥੇ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਃ ਸੋਕ੍ਸ਼ਯੋ ਮੁਕ੍ਤਿਲਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਉਵਾਚ। ਜੀਰ੍ਯਂਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ ਕੇਸ਼ਾ ਦਂਤਾ ਜੀਰ੍ਯਂਤਿ ਜੀਰ੍ਯਤਃ
ਜੋ ਪਰਾਏ ਲਈ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਘਾਟ ਆ ਜਾਵੇ। ਭਰਦਵਾਜ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਉਮਰ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਵਾਲ ਤੇ ਦੰਦ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਨਾਸ਼ਾ ਜੀਵਿਤਾਸ਼ਾ ਚ ਜੀਰ੍ਯਤੋऽਪਿ ਨ ਜੀਰ੍ਯਤਿ। ਚਕ੍ਸ਼ੁਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇ ਚ ਜੀਰ੍ਯੇਤੇ ਤृष੍ਣੈਕਾ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵਾ੨੫੦ 1.19.
ਧਨ ਦੀ ਆਸ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਸ ਉਮਰ ਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮੁੱਕਦੀਆਂ। ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨ ਤਾਂ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਸੂਚ੍ਯਾ ਸੂਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸਮਾਨਯਤਿ ਸੂਚਕਃ। ਤਦ੍ਵਤ੍ਸਂਸਾਰਸੂਤ੍ਰਂ ਹਿ ਤृष੍ਣਾਸੂਚ੍ਯੋਪਨੀਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਸੂਈ ਨਾਲ ਦਰਜ਼ੀ ਕੱਪੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਗਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਧਾਗਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਸੂਈ ਨਾਲ ਲੰਘਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਸ਼ृਂਗਂ ਰੁਰੋਃ ਕਾਯੇ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨੇ ਚ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ। ਅਨਂਤਪਾਰਾ ਦੁष੍ਪੂਰਾ ਤृष੍ਣਾ ਦੁਃਖਸ਼ਤਾਵਹਾ
ਜਿਵੇਂ ਜਾਨਵਰ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸੀੰਗ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਕਦੇ ਨਾ ਭਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸੌਂ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਅਧਰ੍ਮਬਹੁਲਾ ਚੈਵ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤਾਂ ਪਰਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍। ਗੌਤਮ ਉਵਾਚ। ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਕੋ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੋਤਿ ਫਲੈਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਿਤੁਮ੍
ਇਹ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਹ ਫਲਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?
ਲੁਬ੍ਧਇਂਦ੍ਰਿਯਲੌਲ੍ਯੇਨ ਸਂਕਟਾਨ੍ਯਵਗਾਹਤੇ। ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਂਪਦਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਂਤੁष੍ਟਂ ਯਸ੍ਯ ਮਾਨਸਂ
ਜਿਸ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲਚ ਤੇ ਲੋਭ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਉਪਾਨਦ੍ਗੂਢਪਾਦਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਚਰ੍ਮਾਵृਤੇਵ ਭੂਃ। ਸਂਤੋषਾਮृਤਤृਪ੍ਤਾਨਾਂ ਯਤ੍ਸੁਖਂ ਸ਼ਾਂਤਚੇਤਸਾਂ
ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰ ਜੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਣ, ਉਸ ਲਈ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਚਮੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸਮਝੋ। ਜਿਵੇਂ ਸੰਤੋਖ ਦੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਵਾਲਿਆਂ, ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕੁਤਸ੍ਤਦ੍ਧਨਲੁਬ੍ਧਾਨਾਮਿਤਸ਼੍ਚੇਤਸ਼੍ਚ ਧਾਵਤਾਮ੍। ਅਸਂਤੋषਃ ਪਰਂ ਦੁਃਖਂ ਸਂਤੋषਃ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍
ਜੋ ਧਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਹਰ ਥਾਂ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਖੁਸ਼ੀ ਕਿੱਥੋਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਅਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਤੋਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ।