ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਾਦਿਰੋਹਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਥ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਂਸृष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਸਭ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਗਣ ਦੀ ਗੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਨਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਨ੍ । ਅਸृਜਦ੍ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਮਹਰ੍षੀਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾਮਲਾਨ੍
ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਸੱਪ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਯਤ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰੀ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਾਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਧਾਤਰੀ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਖੜਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਨ ਜਾਨੀਮ ਇਮਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਚਿਂਤਯਂਤੋऽਭਿਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਹ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ, 'ਅਸੀਂ ਇਹ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।' ਜਦ ਉਹ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਇਕ ਅਸਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਆਮਲਕੀ ਨਗੋ ਹ੍ਯੇष ਪ੍ਰਵਰੋ ਵੈष੍ਣਵੋ ਮਤਃ । ਅਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਲਭੇਦ੍ਗੋਦਾਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਇਹ ਆਮਲਕੀ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੀ ਗਊ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਧਾਰਣਾਤ੍ਤਥਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸੇਵ੍ਯਾ ਆਮਲਕੀ ਸਦਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪੂਣ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧारण ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਆਮਲਕੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਤਸ੍ਯਾ ਮੂਲੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵੇ ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ।
ਸ੍ਕਂਧੇ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਸੁ ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਇਸ ਦੇ ਤਣੇ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਛੋਟੀ ਸ਼ਾਖਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪਰ੍ਣੇषੁ ਚਾਸਤੇ ਦੇਵਾਃ ਪੁष੍ਪੇषੁ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ । ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਫਲੇष੍ਵੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਮਰੁਤ, ਤੇ ਫਲਾਂ 'ਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੀ ਹ੍ਯੇषਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਕਥਿਤਾ ਮਯਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜ੍ਯਤਮਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣੈਃ
ਇਹ ਧਾਤਰੀ ਮੈਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਨ ਹਿ ਜਾਨੀਮਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਤਾਂ ਗਤਃ । ਦੇਵੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਚਾਨ੍ਯਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ - 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ? ਦੇਵ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ? ਸਚ ਸਚ ਦੱਸੋ।'
ਵਾਗੁਵਾਚ - ਯਃ ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਭੁਵਨਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਨ੍ਵਿਦੁषਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੋऽਹਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਆਵਾਜ਼ ਆਈ - 'ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਪੁੱਛਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ । ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੁਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਉਥੇ ਸਤਿ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਨਮੋ ਭੂਤਾਤ੍ਮਭੂਤਾਯ ਆਤ੍ਮਨੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਅਚ੍ਯੁਤਾਯ ਨਮੋ ਨਿਤ੍ਯਮਨਂਤਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
'ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਦਾਮੋਦਰਾਯ ਕਵਯੇ ਯਜ੍ਞੇਸ਼ਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ । ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤੁ ऋषਿਭਿਸ੍ਤੁਤੋष ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
'ਦਾਮੋਦਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਯਜਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਇੰਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਰ੍षੀਂਸ੍ਤਾਨਭੀष੍ਟਂ ਕਿਂ ਦਦਾਮਿ ਵਃ । ऋषਯ ਊਚੁਃ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਭਗਵਨ੍ਨਸ੍ਮਾਕਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਵਾਂ?' ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ—'
ਵ੍ਰਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ । ਧਨਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁष੍ਟਿਕਾਰਕਮ੍
'ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਰਤ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇ, ਧਨ-ਧਾਨ ਮਿਲੇ, ਪੂਣ ਮਿਲੇ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਆਵੇ।'
ਅਲ੍ਪਾਯਾਸਂ ਬਹੁਫਲਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਕृਤੇਨ ਯੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
'ਜੋ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਫਲ ਵੱਡਾ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੇ।'
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਪੁष੍ਯੇਣ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਦਿ । ਭਵੇਤ੍ਸਾ ਚ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਆਮਲਕੀਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਖਾਸ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਆਮਲਕੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਏਤਦ੍ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾਚ੍ਯੁਤਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਾਨ੍ਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ, ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਵਰਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਅਚੁਤ ਦਾ ਪੂਜਨ ਕਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੰਜਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਧਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ । ਕੇ ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਕੇ ਨਮਸ੍ਕਾਰਾਃ ਦੇਵਤਾ ਕਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਦੱਸੋ—ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ, ਕਿਹੜੀਆਂ ਨਮਸਕਾਰਾਂ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਕਥਂ ਦਾਨਂ ਕਥਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਸ਼੍ਚ ਪੂਜਾਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਅਰ੍ਘਾਰ੍ਚਨਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਂ ਤੁ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਨਾਨ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਜਾ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਹੈ? ਅਰਘ ਤੇ ਆਰਚਨ ਦੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਸਚ-ਸਚ ਦੱਸੋ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਯੋ ਵਿਧਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਪਰੇऽਹਨਿ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਠੀਕ ਰੀਤ ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ—
ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਸ਼ਰਣਂ ਮੇ ਭਵਾਚ੍ਯੁਤ । ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਿਯਮਂ ਦਂਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨਾ: 'ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਭੋਜਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣ, ਹੇ ਅਚੁਤ!' ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਰ ਕੇ, ਦੰਦ ਮੰਜਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ—
ਨਾਲਪੇਤ੍ਪਤਿਤਾਂਸ਼੍ਚੌਰਾਂਸ੍ਤਥਾ ਪਾषਂਡਿਨੋ ਨਰਾਨ੍ । ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਭਿਨ੍ਨਮਰ੍ਯਾਦਾਨ੍ਗੁਰੁਦਾਰਪ੍ਰਧਰ੍षਕਾਨ੍
ਪਤਿਤ, ਚੋਰ, ਨਾਸਤਿਕ, ਮੰਦ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਹੱਦਾਂ ਨੂੰ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਬੁਰਾ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ।
ਅਪਰਾਹ੍ਣੇ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਵਿਧਿਨਾ ਕਾਰਯੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਨਦ੍ਯਾਂ ਤਡਾਗੇ ਕੂਪੇ ਵਾ ਗृਹੇ ਵਾ ਨਿਯਤਾਤ੍ਮਵਾਨ੍
ਅਪਰਾਹਨ ਵੇਲੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਕਰੇ—ਚਾਹੇ ਦਰਿਆ, ਤਲਾਬ, ਕੂਏ ਜਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ।
ਮृਤ੍ਤਿਕਾਲਂਭਨਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤਤਃ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਅਸ਼੍ਵਕ੍ਰਾਂਤੇ ਰਥਕ੍ਰਾਂਤੇ ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਰਾਂਤੇ ਵਸੁਂਧਰੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਟੀ ਲੈਣੀ, ਫਿਰ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ: 'ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਂਦੀ ਗਈ ਹੈ—'
ਮृਤ੍ਤਿਕੇ ਹਰ ਮੇ ਪਾਪਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਦੁष੍ਕृਤਂ ਕृਤਮ੍
ਹੇ ਮਿੱਟੀ, ਮੇਰੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਬੁਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਮਂਤ੍ਰਃ । ਤ੍ਵਮਂਬੁ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਜੀਵਨਂ ਤਨੁਰਕ੍ਸ਼ਕਮ੍ । ਸ੍ਵੇਦਜੋਦ੍ਭਿਜ੍ਜਜਾਤੀਨਾਂ ਰਸਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ
ਇਹ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ: 'ਤੂੰ ਪਾਣੀ ਹੈਂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦਗੀ ਹੈਂ, ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਪਸੀਨੇ ਅਤੇ ਅੰਡੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਸਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।'