ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ-। ਧਰ੍ਮਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ृਣੁ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿਤੇऽਧੁਨਾ । ਯੋਕ੍ਤਾ ਪृष੍ਟੇਨ ਮਾਂਧਾਤ੍ਰਾ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਧਰਮਪੁਤਰ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਮਾਂਧਾਤਾ ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਵਿਸ਼ੇषਃ ਕਥਿਤੋ ਨृਪ । ਆਮਲਕੀਵ੍ਰਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਆਮਲਕੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਵ੍ਰਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਆਮਲਕ੍ਯਾਸ੍ਤਲੇ ਗਤ੍ਵਾ ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਕृਤ੍ਵਾ ਜਾਗਰਣਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਆਮਲਕੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਜਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂਧਾਤੋਵਾਚ - ਆਮਲਕੀ ਕਦਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ । ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਮਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਮਾਂਧਾਤਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਮਲਕੀ ਕਦੋਂ ਉੱਗੀ ਸੀ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਕਸ੍ਮਾਦਿਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਚ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਿਨੀ । ਕਸ੍ਮਾਜ੍ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਇਹ ਰੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਕਿਉਂ ਹੈ? ਇਹ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਜਾਗਣ ਕਰਕੇ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?
ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਾਮਿ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥੇਯਮਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਆਮਲਕੀ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਆਮਲਕੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਪੁਰਾ ਜਾਤੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮੇ । ਨष੍ਟੇ ਦੇਵਾਸੁਰਗਣੇ ਪ੍ਰਣष੍ਟੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ; ਦੇਵਤੇ, ਅਸੁਰ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਦਿਦੇਵੇਸ਼ਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ । ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਮਮਾਤ੍ਮਨਃ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਉੱਚ ਤੇ ਅਟੱਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੁਖਾਚ੍ਛਸ਼ਿਸਮਪ੍ਰਭਃ । ष੍ਠੀਵਨਾਦ੍ਬਿਂਦੁਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ ਭੂਮੌ ਨਿਪਪਾਤ ਹ
ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਚੰਦਰੀ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਨਿਕਲਿਆ ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਿਂਦੋਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ੍ਵਯਂ ਧਾਤ੍ਰੀ ਨਗੋ ਮਹਾਨ੍ । ਸ਼ਾਖਾਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਬਹੁਲਃ ਫਲਭਾਰੇਣ ਨਾਮਿਤਃ
ਉਸ ਬੂੰਦ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਆਪ, ਵੱਡਾ ਧਾਤਰੀ ਰੁੱਖ ਉੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਉਪਟਾਹਣੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਾਦਿਰੋਹਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਥ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਂਸृष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਸਭ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਉਗਣ ਦੀ ਗੱਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਜਨਤਾ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਨ੍ । ਅਸृਜਦ੍ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਮਹਰ੍षੀਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾਮਲਾਨ੍
ਮਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਸੱਪ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਯਤ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰੀ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਾਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਧਾਤਰੀ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਸੀ, ਖੜਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਨ ਜਾਨੀਮ ਇਮਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਚਿਂਤਯਂਤੋऽਭਿਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਹ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸੋਚਦੇ ਰਹੇ, 'ਅਸੀਂ ਇਹ ਰੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।' ਜਦ ਉਹ ਇੰਝ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਇਕ ਅਸਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਆਮਲਕੀ ਨਗੋ ਹ੍ਯੇष ਪ੍ਰਵਰੋ ਵੈष੍ਣਵੋ ਮਤਃ । ਅਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਲਭੇਦ੍ਗੋਦਾਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਇਹ ਆਮਲਕੀ ਰੁੱਖ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੀ ਗਊ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਧਾਰਣਾਤ੍ਤਥਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸੇਵ੍ਯਾ ਆਮਲਕੀ ਸਦਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪੂਣ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਧारण ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਆਮਲਕੀ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਤਸ੍ਯਾ ਮੂਲੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵੇ ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਵੈਸ਼ਣਵੀ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ।
ਸ੍ਕਂਧੇ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਸੁ ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਇਸ ਦੇ ਤਣੇ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ 'ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਛੋਟੀ ਸ਼ਾਖਾਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਪਰ੍ਣੇषੁ ਚਾਸਤੇ ਦੇਵਾਃ ਪੁष੍ਪੇषੁ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ । ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਫਲੇष੍ਵੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਸ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ 'ਤੇ ਦੇਵਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ 'ਤੇ ਮਰੁਤ, ਤੇ ਫਲਾਂ 'ਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੀ ਹ੍ਯੇषਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਕਥਿਤਾ ਮਯਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜ੍ਯਤਮਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣੈਃ
ਇਹ ਧਾਤਰੀ ਮੈਂ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਨ ਹਿ ਜਾਨੀਮਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਤਾਂ ਗਤਃ । ਦੇਵੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਚਾਨ੍ਯਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ - 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ? ਦੇਵ ਹੋ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ? ਸਚ ਸਚ ਦੱਸੋ।'
ਵਾਗੁਵਾਚ - ਯਃ ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਭੁਵਨਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਨ੍ਵਿਦੁषਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੋऽਹਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਆਵਾਜ਼ ਆਈ - 'ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਤੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੀ ਹਾਂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਤੇ ਪੁੱਛਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।'
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ । ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੁਃ
ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਉਸ ਦੇਵ ਦੀ ਉਥੇ ਸਤਿ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਨਮੋ ਭੂਤਾਤ੍ਮਭੂਤਾਯ ਆਤ੍ਮਨੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਅਚ੍ਯੁਤਾਯ ਨਮੋ ਨਿਤ੍ਯਮਨਂਤਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
'ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਤਮਾ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਚ੍ਯੁਤ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।'
ਦਾਮੋਦਰਾਯ ਕਵਯੇ ਯਜ੍ਞੇਸ਼ਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ । ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤੁ ऋषਿਭਿਸ੍ਤੁਤੋष ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
'ਦਾਮੋਦਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ, ਯਜਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਇੰਝ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿ ਹੋਣ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਰ੍षੀਂਸ੍ਤਾਨਭੀष੍ਟਂ ਕਿਂ ਦਦਾਮਿ ਵਃ । ऋषਯ ਊਚੁਃ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਭਗਵਨ੍ਨਸ੍ਮਾਕਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਹਾਡੀ ਮਨਚਾਹੀ ਚੀਜ਼ ਕੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਕੀ ਦੇਵਾਂ?' ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ, ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ—'
ਵ੍ਰਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ । ਧਨਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁष੍ਟਿਕਾਰਕਮ੍
'ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਰਤ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇ, ਧਨ-ਧਾਨ ਮਿਲੇ, ਪੂਣ ਮਿਲੇ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਆਵੇ।'
ਅਲ੍ਪਾਯਾਸਂ ਬਹੁਫਲਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਕृਤੇਨ ਯੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
'ਜੋ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਫਲ ਵੱਡਾ ਮਿਲੇ, ਤੇ ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋਵੇ; ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੇ।'
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਪੁष੍ਯੇਣ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਦਿ । ਭਵੇਤ੍ਸਾ ਚ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਆਮਲਕੀਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਖਾਸ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ! ਆਮਲਕੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।