ਕਿਂ ਤੇऽਭਿਧਾਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇऽਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸੁਵ੍ਰਤੇ। ਨਂਦੋਵਾਚ। ਮਮ ਨਂਦੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਤੁ ਕृਤਾ ਨਂਦੇਨ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ
ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਗਿਆਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤ੍ਰਾ। ਗਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਨੰਦ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮੀਤਿ ਹ੍ਯਤਿष੍ਠਃ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ। ਨਂਦੇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਾਮ ਮੁਕ੍ਤਸ਼ਾਪਃ ਪ੍ਰਭਂਜਨਃ੪੫੦ 1.18.
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, 'ਮੈਂ ਨੰਦ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂਗਾ'—ਇਹ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਜਦ ਨੰਦ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਪ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਮਿਟ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਨृਪਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਬਲਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਚਾਈ ਜਾਣ ਕੇ,
ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਮਾਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਤਵ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾਦ੍ਧृष੍ਟੋ ਧਰ੍ਮੋਹਮਿਹ ਚਾਗਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ ਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਸਚਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਨਂਦੇ ਵृਣੀष੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਂ ਵਰਤਮਂ ਹਿ ਯਤ੍। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਨਂਦਾ ਤਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਦ੍ਵਰਮ੍
ਨੰਦਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਰ ਦੀ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੰਗ ਲੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਰ ਮੰਗੀ।
ਤਵਾਨੁਭਾਵਾਤ੍ਸਸੁਤਾ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਪਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਭਵੇਦਿਦਂ ਸ਼ੁਭਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਧਰ੍ਮਦਾਯਕਮ੍
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵ, ਮੈਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣੇ।
ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਸਰਿਦਿਯਂ ਨਂਦਾ ਨਾਮ ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ਦੇਵੇਸ਼ ਤਦੇਤਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਮਯਾ
ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਦਰਿਆ ਨੰਦਾ ਸਰਸਵਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਸਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਗਤਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਤ੍ਯਵਤਾਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਪ੍ਰਭਂਜਨੋਪਿ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਗੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਸੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਭੰਜਨ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਨਂਦਾ ਯੇਨ ਗਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਂਦਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍। ਤੇਨਾਖ੍ਯਯਾ ਬੁਧੈਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਨਂਦਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਨੰਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਗਈ ਤੇ ਨੰਦਾ ਸਰਸਵਤੀ ਬਣੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਦਾ ਸਰਸਵਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਨਾਤ੍ਖਰ੍ਜੂਰਸਂਜ੍ਞਿਤਾਤ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਾ ਪ੍ਲਾਵਯਂਤੀ ਧਰਾਤਲਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ ਫਿਰ ਖਰਜੂਰ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿ ਚਲੀ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਤਾ।
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਨਪਿ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਮ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮਾਨਵਃ। ਜੀਵਨ੍ਸੁਖਂ ਸ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਮृਤੋ ਭਵਤਿ ਖੇਚਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਸ੍ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਨਰਾਃ। ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਰਾਜਾਨੋ ਭਵਂਤਿ ਸੁਖਿਨੋ ਜਨਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਿਃਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਪਾਨਾਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਉੱਥੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਯਤ ਦਿਨ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਮृਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਦਂਤੇ ਸੁਮਨੋਰਮਾਃ। ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸਦਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾਯਿਕਾ
ਜੋ ਉੱਥੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਉੱਥੇ ਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਉਪੋषਿਤਾ ਤृਤੀਯਾਯਾਮਪਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਭਾਜਨਾ। ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨਾਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਸਂਚਯਾਤ੍
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤਿ ਯੇ ਨਰਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਤੇਪਿ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ। ਰਜਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਰੂਪਵਾਨ੍ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੋਹਣਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਜਲੋਪੇਤਾ ਨਦੀਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾ। ਨਂਦਾ ਨਾਮੇਤਿ ਵਿਪੁਲਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖੀ
ਇਹ ਦਰਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਦਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੌੜੀ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਾਤਿਦੂਰਂ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਾ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖੀ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਭਂ ਪ੍ਰਕਟਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਵੱਖਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਦੇਵੀ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਟੇषੁ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ। ਸਂਸੇਵਿਤਾਨਿ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਂਤਤਃ
ਉਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਮੁਨੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭਵਤਿ ਧਰ੍ਮਹੇਤੁਸ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਪਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਨਦੀ
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਪੀਣ ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਾਟਕਕ੍ਸ਼ਿਤਿਗੌਰੀਣਾਂ ਨਂਦਾਤੀਰ੍ਥੇ ਮਹੋਦਯਂ। ਦਾਨਂ ਦਤ੍ਤਂ ਨਰੈਃ ਸ੍ਨਾਤੈਰ੍ਜਨਯਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਯਂ ਫਲਂ
ਨੰਦਾ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨੂੰ, ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਮਰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਦਾਨਂ ਪ੍ਰਵਦਂਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤਂ ਵਸੁਪ੍ਰਦਾਨਂ ਚ ਤਥਾ ਮੁਨੀਂਦ੍ਰਾਃ । ਯੈਸ੍ਤੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਨਰੈਃ ਪ੍ਰਦਤ੍ਤਂ ਤਦ੍ਧਰ੍ਮਹੇਤੁਃ ਪ੍ਰਵਰਂ ਪ੍ਰਦਿष੍ਟਮ੍
ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉੱਥੇ ਅਨਾਜ ਤੇ ਧਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਯੋਪਵੇਸ਼ਂ ਪ੍ਰਯਤਃ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਮਦਾ ਪੁਮਾਨ੍ਵਾ। ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਸਾਯੁਜ੍ਯਮਵਾਪ੍ਯ ਸੋऽਯਂ ਭੁਙ੍ਕ੍ਤੇ ਫਲਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਗृਹੇ ਯਥੇष੍ਟਂ
ਜੋ ਮਰਣ ਤੱਕ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਪੁਰਖ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯੋਪਕਂਠੇ ਤੁ ਮृਤਾਸ੍ਤੁ ਯੇ ਵੈ ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯਾਤ੍ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮਾਸ਼੍ਚ। ਤੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਹਸਾ ਪ੍ਰਸਹ੍ਯ ਲਭ੍ਯੇਤ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਂ ਦੁਰਾਪਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਨੇੜੇ ਜਿਹੜੇ ਜੀਵ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਸਾਰੇ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਅਚਾਨਕ ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਯਜਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਤਤਸ੍ਤੁ ਸਾ ਧਰ੍ਮਫਲਪ੍ਰਦਾ ਭਵੇਜ੍ਜਨ੍ਮਾਦਿ ਦੁਃਖਾਰ੍ਦਿਤ ਚੇਤਸਾਂ ਨृਣਾਮ੍। ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਪੁਣ੍ਯਫਲਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸੇਵ੍ਯਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਤ੍ਪੁਰੁषੈਰ੍ਮਹਾਨਦੀ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆ ਸਰਸਵਤੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਹ ਲੋਕ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਜਨਮ ਆਦਿਕ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ, ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ ਸੇਵਣ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਚੰਗੇ ਫਲ ਤੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯ ਚ ਨਂਦਾਯਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ। ऋषਿਕੋਟਿਰ੍ਯਦਾਯਾਤਾ ਪੁष੍ਕਰੇ ਮੁਖਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਤੇ ਨੰਦਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਭੀੜ ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਈ, ਸਿਰਫ਼ ਓਸ ਦੀ ਝਲਕ ਪਾ ਕੇ—
ਸਰ੍ਵੈਃ ਸੁਰੂਪਤਾ ਲਬ੍ਧਾ ਸਰ੍ਵਮੇਤਨ੍ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੈਰ੍ਭਕ੍ਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਤਾਨਿ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਗਏ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਥੇ ਜਜਮਾਨੀ ਧਾਗਿਆਂ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਿਹੜੇ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਥਂ ਤੀਰ੍ਥਵਿਭਾਗਸ੍ਤੁ ਕृਤਸ੍ਤੈਸ੍ਸੁ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ। ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕृਤਾਨ੍ਯਪਿ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ? ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਬਣਾਏ?
ਪਦਨ੍ਯਾਸਃ ਕृਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਯਜ੍ਞਪਰ੍ਵਤੇ। ਨਾਗੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਂਚਤੀਰ੍ਥਂ ਕृਤਂ ਤੈਸ੍ਤੁ ਮਹਾਵਿषੈਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਯਜਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਛੱਡੇ। ਉਥੇ ਵੱਡੇ ਨਾਗਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਪੰਜ ਤੀਰਥ ਬਣਾਏ।
ਪਿਂਡਪ੍ਰਦਾਨਵਾਪੀ ਚ ਕੇਨ ਪੂਰ੍ਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਾ। ਉਦਙ੍ਮੁਖੀ ਭੂਮਿਗਤਾ ਕਥਂ ਗਂਗਾਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਵਾਲੀ ਵਾਪੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸ ਨੇ ਬਣਾਈ? ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ ਗੰਗਾ ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਧਰਤੀ ਹੇਠਾਂ ਕਿਵੇਂ ਗਈਆਂ?