ਅਭਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਦਾਨਮਤਃ ਪਰਮ੍। ਚਰਾਚਰਾਣਾਂ ਭੂਤਾਨਾਮਭਯਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਲਦੇ ਫਿਰਦੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਸ ਚ ਸਰ੍ਵਭਯਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਧਿਗਚ੍ਛਤਿ। ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਹਿਂਸਾ ਸਮਂ ਦਾਨਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਹਿਂਸਾ ਸਮਂ ਤਪਃ
ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਅਹਿੰਸਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਦਾਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਅਹਿੰਸਾ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤਪ ਨਹੀਂ।
ਯਥਾ ਹਸ੍ਤਿਪਦੇष੍ਵਨ੍ਯਤ੍ਪਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਲੀਯਤੇ। ਸਰ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤਥਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਪ੍ਰਲੀਯਂਤੇ ਹ੍ਯਹਿਂਸਯਾ
ਜਿਵੇਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲੁਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਵੀ, ਹੇ ਵਿਆਘਰ, ਅਹਿੰਸਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋਗਵृਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਛਾਯਾ ਯਾ ਤਾਪਤ੍ਰਯਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ। ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਨੇ ਚ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ੌ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਯੋਗ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਉਸ ਦੇ ਫੁੱਲ ਹਨ, ਤੇ ਸੁੱਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਉਸ ਦੇ ਫਲ ਹਨ।
ਦੁਃਖਤ੍ਰਯਾਭਿਤਪ੍ਤਸ੍ਯ ਛਾਯਾ ਯੋਗਤਰੋਃ ਸ੍ਮृਤਾ। ਨ ਬਾਧ੍ਯਤੇ ਪੁਨਰ੍ਦੁਃਖੈਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨਿਰ੍ਵਾਣਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਯੋਗ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਂ ਯਾਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਉੱਚੀ ਨਿਵਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਡੌਂਗਦੇ।
ਇਤ੍ਯੇਤਤ੍ਪਰਮਂ ਸ਼੍ਰੇਯਃ ਕੀਰ੍ਤਿਤਂ ਤੇ ਸਮਾਸਤਃ। ਜ੍ਞਾਤਂ ਚੈਵ ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਕੇਵਲਂ ਮਾਂ ਤੁ ਪृਚ੍ਛਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਗਲ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
ਦ੍ਵੀਪ੍ਯੁਵਾਚ। ਅਹਂ ਮृਗ੍ਯਾ ਪੁਰਾ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਰੂਪੇਣ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਣਿਵਧਾਤ੍ਸਰ੍ਵਮਸ਼ੇषਂ ਮਮ ਵਿਸ੍ਮृਤਮ੍
ਵਿਆਘਰ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਹਿਰਣ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵਿਆਘਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂ। ਫਿਰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਯਾਦ ਭੁੱਲ ਗਈ।
ਤ੍ਵਤ੍ਸਂਪਰ੍ਕੋਪਦੇਸ਼ਾਭ੍ਯਾਂ ਸਂਜਾਤਂ ਸ੍ਮਰਣਂ ਪੁਨਃ। ਤ੍ਵਂ ਚਾਪ੍ਯਨੇਨ ਸਤ੍ਯੇਨ ਗਮਿष੍ਯਸਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਂ
ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੇ ਤੇਰੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਮੁੜ ਆ ਗਈ। ਤੇ ਇਸ ਸੱਚ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਤੂੰ ਵੀ ਉੱਚੀ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਂਗੀ।
ਤਦਹਂ ਤ੍ਵਾਂ ਪੁਨਃ ਪृਚ੍ਛੇ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਮੇਕਂ ਹृਦਿ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਸਾਗ੍ਰਂ ਵਰ੍षਸ਼ਤਂ ਜਾਤਂ ਚਿਂਤਯਾਨਸ੍ਯ ਮੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਭਵਤ੍ਯਾ ਭਾਗ੍ਯਯੋਗੇਨ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ਼ੋਭਨੇ। ਕृਤਂ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਾਨਂ ਸਤਾਂ ਮਾਰ੍ਗੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਤੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਕਿਸੇ ਸਮੇਂ ਸੁੰਦਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਦੀ ਨੀਵ ਪਈ ਸੀ, ਜੋ ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਕਿਂ ਤੇऽਭਿਧਾਨਂ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇऽਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸੁਵ੍ਰਤੇ। ਨਂਦੋਵਾਚ। ਮਮ ਨਂਦੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਤੁ ਕृਤਾ ਨਂਦੇਨ ਸ੍ਵਾਮਿਨਾ
ਤੇਰਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅਗਿਆਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤ੍ਰਾ। ਗਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਨੰਦ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਾਮੀਤਿ ਹ੍ਯਤਿष੍ਠਃ ਕੇਨ ਹੇਤੁਨਾ। ਨਂਦੇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤਨ੍ਨਾਮ ਮੁਕ੍ਤਸ਼ਾਪਃ ਪ੍ਰਭਂਜਨਃ੪੫੦ 1.18.
ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈਂ, 'ਮੈਂ ਨੰਦ ਨੂੰ ਖਾਵਾਂਗਾ'—ਇਹ ਤੂੰ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ? ਜਦ ਨੰਦ ਨਾਮ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਸ਼ਾਪ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਤੇ ਮਿਟ ਗਿਆ।
ਪੁਨਰ੍ਨृਪਤ੍ਵਮਾਪਨ੍ਨੋ ਬਲਰੂਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ। ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਂਤਰੇ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਾਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਮੁੜ ਰਾਜਾ ਬਣ ਗਿਆ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਨਾਲ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਧਰਮ ਨੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਚਾਈ ਜਾਣ ਕੇ,
ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਸਮਾਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਪਯਸ੍ਵਿਨੀਮ੍। ਤਵ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤਾਦ੍ਧृष੍ਟੋ ਧਰ੍ਮੋਹਮਿਹ ਚਾਗਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਆਇਆ ਤੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੀ ਸਚਾਈ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਨਂਦੇ ਵृਣੀष੍ਵ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਵਰਂ ਵਰਤਮਂ ਹਿ ਯਤ੍। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਹਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਨਂਦਾ ਤਂ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਯਦ੍ਵਰਮ੍
ਨੰਦਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਨਪਸੰਦ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਵੱਡੀ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਵਰ ਦੀ ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ, ਉਹ ਮੰਗ ਲੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੰਦਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵਰ ਮੰਗੀ।
ਤਵਾਨੁਭਾਵਾਤ੍ਸਸੁਤਾ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਪਦਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਭਵੇਦਿਦਂ ਸ਼ੁਭਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਧਰ੍ਮਦਾਯਕਮ੍
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜੀਵ, ਮੈਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਤੀਰਥ ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬਣੇ।
ਮਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਸਰਿਦਿਯਂ ਨਂਦਾ ਨਾਮ ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਵਰਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ਦੇਵੇਸ਼ ਤਦੇਤਤ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਂ ਮਯਾ
ਮੇਰੇ ਨਾਂ ਤੇ ਇਹ ਦਰਿਆ ਨੰਦਾ ਸਰਸਵਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਸਾ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਦ੍ਗਤਾ ਦੇਵੀ ਸ੍ਥਾਨਂ ਸਤ੍ਯਵਤਾਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਪ੍ਰਭਂਜਨੋਪਿ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਗੁਪਾਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਦੇਵੀ ਸੱਚੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਭੰਜਨ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਨਂਦਾ ਯੇਨ ਗਤਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਨਂਦਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍। ਤੇਨਾਖ੍ਯਯਾ ਬੁਧੈਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਨਂਦਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਨੰਦਾ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਗਈ ਤੇ ਨੰਦਾ ਸਰਸਵਤੀ ਬਣੀ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਦਾ ਸਰਸਵਤੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਨਾਤ੍ਖਰ੍ਜੂਰਸਂਜ੍ਞਿਤਾਤ੍। ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇਨ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਾ ਪ੍ਲਾਵਯਂਤੀ ਧਰਾਤਲਮ੍
ਸਰਸਵਤੀ ਫਿਰ ਖਰਜੂਰ ਨਾਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿ ਚਲੀ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਤਾ।
ਆਗਚ੍ਛਨ੍ਨਪਿ ਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਨਾਮ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ ਮਾਨਵਃ। ਜੀਵਨ੍ਸੁਖਂ ਸ ਆਪ੍ਨੋਤਿ ਮृਤੋ ਭਵਤਿ ਖੇਚਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਉਂਦੇ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਸ੍ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਸ੍ਵਾਂ ਤਨੁਂ ਨਰਾਃ। ਤੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰਰਾਜਾਨੋ ਭਵਂਤਿ ਸੁਖਿਨੋ ਜਨਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਨਰਾਣਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਿਃਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਪਾਨਾਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾਃ
ਉੱਥੇ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਨ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਹੈ। ਜੋ ਨਿਯਤ ਦਿਨ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਖਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਮृਤਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਦਂਤੇ ਸੁਮਨੋਰਮਾਃ। ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਸਦਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸੌਭਾਗ੍ਯਦਾਯਿਕਾ
ਜੋ ਉੱਥੇ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਪਾ ਕੇ ਵੱਡਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਸਰਸਵਤੀ ਉੱਥੇ ਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇਂਦੀ ਹੈ।
ਉਪੋषਿਤਾ ਤृਤੀਯਾਯਾਮਪਿ ਸੌਭਾਗ੍ਯਭਾਜਨਾ। ਤਤ੍ਰ ਤਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨਾਪਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਸਂਚਯਾਤ੍
ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤਿ ਯੇ ਨਰਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਤੇਪਿ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਃ। ਰਜਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਦਾਨੇਨ ਰੂਪਵਾਨ੍ਜਾਯਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਨੂੰ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਵੱਡੇ ਮੁਨੀ ਸਮਝੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਚਾਂਦੀ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੋਹਣਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਾ ਪੁਣ੍ਯਜਲੋਪੇਤਾ ਨਦੀਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾ। ਨਂਦਾ ਨਾਮੇਤਿ ਵਿਪੁਲਾ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੁਖੀ
ਇਹ ਦਰਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ। ਇਹ ਨੰਦਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਚੌੜੀ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਨਾਤਿਦੂਰਂ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਾ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖੀ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਸਭਂ ਪ੍ਰਕਟਾ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ ਉਹ ਮੁੜ ਵੱਖਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਹ ਦੇਵੀ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦਿਸਣ ਲੱਗ ਪਈ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਟੇषੁ ਪੁਣ੍ਯੇषੁ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ। ਸਂਸੇਵਿਤਾਨਿ ਮੁਨਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸਮਂਤਤਃ
ਉਸਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਮੰਦਰ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਮੁਨੀ ਤੇ ਸਿੱਧ ਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਭਵਤਿ ਧਰ੍ਮਹੇਤੁਸ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਪਾਨਾਤ੍ਪ੍ਰਦਾਨਾਦ੍ਵਾ ਹਿਰਣ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਾਨਦੀ
ਉਹਨਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਧਰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ। ਵੱਡੇ ਦਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਪੀਣ ਜਾਂ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।