ਯਥਾ ਹਿ ਪਥਿਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛਾਯਾਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ। ਵਿਸ਼੍ਰਮ੍ਯ ਚ ਪੁਨਰ੍ਯਾਤਿ ਤਦ੍ਵਦ੍ਭੂਤਸਮਾਗਮਃ
ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਯਾਤਰੀ ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਛਾਂ ਲੈ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਆਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਫਿਰ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਇਉਂ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਿਲਾਪ ਵੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰ ਨਿਤ੍ਯਂ ਜਗਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰੈਕਃ ਸ਼ੋਚਸੇ ਕਥਂ। ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਕਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮਨੁਪਾਲਯ
ਪੁੱਤਰ, ਜਦ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਝ ਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਇਕੱਲਾ ਕਿਉਂ ਦੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਇਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।
ਸ਼ਿਰਸ੍ਯਾਘ੍ਰਾਯ ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਮਵਲਿਹ੍ਯ ਚ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ। ਸ਼ੋਕੇਨ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟਾ ਬਾष੍ਪਵ੍ਯਾਕੁਲਲੋਚਨਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸਿਰ ਸੁੰਘ ਕੇ ਤੇ ਮੱਥੇ ਨੂੰ ਚੁੰਮ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈਆਂ।
ਵਿਨਿਃਸ਼੍ਵਸਂਤੀ ਨਾਗੀਵ ਦੀਰ੍ਘਮੁष੍ਣਂ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ। ਪੁਤ੍ਰਹੀਨਂ ਜਗਚ੍ਛੂਨ੍ਯਂ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤੀਵ ਸਾऽਭਵਤ੍
ਉਹ ਨਾਗਣ ਵਾਂਗ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਗਰਮ ਆਹਾਂ ਕੱਢਦੀ ਰਹੀ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ। ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਸੁੰਨ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਮਹਾਪਂਕਨਿਮਗ੍ਨੇਵ ਤਿष੍ਠਂਤੀ ਚਾਵਸੀਦਤੀ। ਵਿਲਪ੍ਯ ਨਂਦਿਨੀ ਪੁਤ੍ਰਮੁਵਾਚੇਦਂ ਪੁਨਰ੍ਵਚਃ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਕੀਚੜ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਖੜੀ-ਖੜੀ ਡੁੱਬ ਰਹੀ ਸੀ। ਨੰਦੀਨੀ ਨੇ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਮੁੜ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਬਾਤ ਆਖੀ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸਮਃ ਸ੍ਨੇਹੋ ਨਾਸ੍ਤਿਪੁਤ੍ਰਸਮਂ ਸੁਖਂ। ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸਮਾ ਪ੍ਰੀਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਤ੍ਰਸਮਾ ਗਤਿਃ
ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਪਿਆਰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਤਰ ਵਰਗਾ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਪੁੱਤਰ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਵਰਗੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜਗਚ੍ਛੂਨ੍ਯਮਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗृਹੇऽਸੁਖਮ੍। ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਲਭਤੇ ਲੋਕਮਪੁਤ੍ਰੋ ਨਰਕਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਦੁਨੀਆ ਸੁੰਨ ਹੈ; ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ ਨਹੀਂ। ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪੁੱਤਰ ਬਿਨਾਂ ਨਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕੋ ਵਦਤਿ ਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਚਂਦਨਂ ਕਿਲ ਸ਼ੀਤਲਂ। ਪੁਤ੍ਰਗਾਤ੍ਰਪਰਿष੍ਵਂਗਸ਼੍ਚਂਦਨਾਦਤਿਸ਼ੀਤਲਃ
ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਚੰਦਨ ਠੰਢਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਣ ਦੀ ਠੰਢ ਚੰਦਨ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਹੈ।
ਇਤਿ ਪੁਤ੍ਰਗੁਣਾਨੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ। ਸ੍ਵਮਾਤਰਂ ਸਖੀਰ੍ਗੋਪੀਸ੍ਤ੍ਵਰਮਾਣਾ ਚ ਪृਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਖੂਬੀਆਂ ਦੱਸ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਸਖੀਆਂ ਤੇ ਗੋਪੀਆਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ।
ਯੂਥਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਚਰਂਤੀਂ ਮਾਮਾਸਸਾਦ ਮृਗਾਧਿਪਃ। ਮੁਕ੍ਤਾਹਂ ਤੇਨ ਸ਼ਪਥੈਃ ਪੁਨਰ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਜਦ ਮੈਂ ਝੁੰਡ ਦੇ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਦ ਮੈਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਵਾਰੀ ਕਸਮਾਂ ਚੁੱਕਾ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਥੇ ਮੁੜ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਸੁਤਂ ਚ ਮਾਤਰਂ ਚੈਵ ਸਖੀਰ੍ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਚ ਗੋਕੁਲਂ। ਆਗਤਾ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਪੁਨਰ੍ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਾਂ, ਸਖੀਆਂ ਤੇ ਗੋਕੁਲ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਆਈ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮੁੜ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਮਾਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦੌਃਸ਼ੀਲ੍ਯਾਦਿ ਕृਤਂ ਮਮ। ਬਾਲਸ੍ਤਵਾਯਂ ਦੌਹਿਤ੍ਰਃ ਕਿਮਤ੍ਰਾਨ੍ਯਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਂ
ਮਾਂ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਵੀ ਮਾੜਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੀਂ। ਇਹ ਮੁੰਡਾ ਤੇਰਾ ਨੱਤਣ ਹੈ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਾਂ?
ਵਿਪੁਲੇ ਚਂਪਕੇ ਮਾਤਰ੍ਭਦ੍ਰੇ ਸੁਰਭਿ ਮਾਨਿਨਿ। ਵਸੁਧਾਰੇ ਪ੍ਰਿਯਾਨਂਦੇ ਮਹਾਨਂਦੇ ਘਟਸ੍ਰਵੇ
ਵਿਪੁਲਾ, ਚੰਪਕਾ, ਮਾਤਰਭਦਰਾ, ਸੁਗੰਧਾ, ਮਾਨਿਨੀ, ਵਸੁਧਾਰਾ, ਪ੍ਰਿਯਾਨੰਦਾ, ਮਹਾਨੰਦਾ ਤੇ ਘਟਸ੍ਰਵਾ — ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਮਾਂਵਾਂ —
ਅਜ੍ਞਾਨਾਜ੍ਜ੍ਞਾਨਤੋ ਵਾਪਿ ਯਦੁਕ੍ਤਂ ਕਿਂਚਿਦਪ੍ਰਿਯਂ। ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਮਧ੍ਵਂ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਚ੍ਚ ਕृਤਂ ਮਯਾ
ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ, ਜੇ ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੀ ਚ ਜਾਂਬੁਝ ਕੇ ਵੀ ਕੋਈ ਅਚੰਗੀ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ।
ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਗੁਣੋਪੇਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਲੋਕਸ੍ਯ ਮਾਤਰਃ। ਸਰ੍ਵਾਃ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਦਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਰਕ੍ਸ਼ਧ੍ਵਂ ਮਮ ਬਾਲਕਂ
ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੀਆਂ ਹੀ ਚੰਗੀਆਂ ਖਾਸਲਤਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹੋ। ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਅਨਾਥਂ ਵਿਕਲਂ ਦੀਨਂ ਰਕ੍ਸ਼ਧ੍ਵਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਕਂ। ਮਾਤृਸ਼ੋਕਾਭਿਸਂਤਪ੍ਤਂ ਭਗਿਨ੍ਯਃ ਪਾਲਯਿष੍ਯਥ
ਮੇਰੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਅਨਾਥ, ਲਾਚਾਰ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੈ, ਮਾਂ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਭੈਣੋ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰੋ।
ਯਸ੍ਮਾਦਨਾਥਮਬਲਂ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਪਾਲਯਿष੍ਯਥ। ਕ੍ਸ਼ਮਧ੍ਵਂ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਸਤ੍ਯਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਲਾਚਾਰ ਤੇ ਅਸਹਾਇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਪਾਲਣਗੀਆਂ, ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਓ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰਨਾ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਸੱਚ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਨ ਚਿਂਤਾ ਮਹਤੀ ਕਾਰ੍ਯਾ ਸਖੀਭਿਸ਼੍ਚ ਕਥਂਚਨ। ਪ੍ਰਥਮਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਜਾਤਸ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਂ ਮਰਣਮਗ੍ਰਤਃ
ਮੇਰੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪਹਿਲੇ ਜਣੇ ਲਈ ਮੌਤ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਂਦਾਵਚਨਂ ਮਾਤਾ ਸਖ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦੁਃਖਿਤਾਃ। ਵਿषਾਦਂ ਪਰਮਂ ਜਗ੍ਮੁਰਿਦਮੂਚੁਸ਼੍ਚ ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਃ
ਨੰਦਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਗਮ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈਆਂ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੀਆਂ —
ਅਹੋऽਤ੍ਰ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਯਦ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਵਚਨਂ ਤ੍ਵਯਾ। ਪ੍ਰਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਂ ਭੀਮਂ ਨਂਦਾ ਤ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦਿਨੀ
ਹਾਏ! ਇਹ ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ, ਨੰਦਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ, ਵਾਘ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਗੱਲ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ਪਥੈਃ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਵਂਚਯਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਯਂ। ਨਾਸ਼ਨੀਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਨ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਕਥਂਚਨ
ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਖਤਰੇ ਨੂੰ ਕਸਮਾਂ ਤੇ ਸੱਚੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਟਾਲ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਨਂਦੇ ਨ ਚੈਵ ਗਂਤਵ੍ਯਮਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਤ੍ਵਯਾ। ਯਦ੍ਬਾਲਂ ਸ੍ਵਸੁਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਤ੍ਯਲੋਭੇਨ ਗਮ੍ਯਤੇ
ਨੰਦੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੂੰ ਅਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕੇ ਧਰਮ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈਂ।
ਅਤ੍ਰ ਗਾਥਾ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ऋषਿਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ। ਪ੍ਰਾਣਤ੍ਯਾਗੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨੇ ਸ਼ਪਥੈਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾਤਕਂ
ਇਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੱਕ ਗਾਥਾ ਆਖੀ ਸੀ — ਜਦੋਂ ਜਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਨੌਬਤ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕਸਮ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਉਕ੍ਤ੍ਵਾਨृਤਂ ਭਵੇਦ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਪ੍ਰਾਣਰਕ੍ਸ਼ਣਂ। ਅਨृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਤ੍ਯਮਪ੍ਯਨृਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਜਿੱਥੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਦੀ ਹੋਵੇ, ਉੱਥੇ ਝੂਠ ਹੀ ਸੱਚ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਚ ਵੀ ਝੂਠ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਕਾਮਿਨੀषੁ ਵਿਵਾਹੇषੁ ਗਵਾਂ ਮੁਕ੍ਤੌ ਤਥੈਵ ਚ। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵਿਪਤ੍ਤੌ ਚ ਸ਼ਪਥੈਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਾਤਕਂ
ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ, ਵਿਆਹ, ਗਾਂ ਦੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ, ਕਸਮ ਤੋੜਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਨਂਦੋਵਾਚ। ਪਰੇषਾਂ ਪ੍ਰਾਣਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਵਦਾਮ੍ਯੇਵਾਨृਤਂ ਵਚਃ। ਨਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥਮੁਤ੍ਸਹੇ ਵਕ੍ਤੁਂ ਜੀਵਿਤਾਰ੍ਥੇ ਕਥਂਚਨ
ਨੰਦਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਮੈਂ ਝੂਠ ਬੋਲ ਸਕਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਜਾਨ ਬਚਾਉਣ ਵਾਸਤੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲ ਸਕਦੀ।
ਏਕਃ ਸਂਸ਼੍ਲਿष੍ਯਤੇ ਗਰ੍ਭੇ ਮਰਣੇ ਭਰਣੇ ਤਥਾ। ਭੁਂਕ੍ਤੇ ਚੈਕਃ ਸੁਖਂ ਦੁਃਖਮਤਃ ਸਤ੍ਯਂ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਇਨਸਾਨ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਮਰਦਾ ਤੇ ਭਾਰ ਝੱਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸੁਖ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਸੱਚ ਬੋਲਦੀ ਹਾਂ।
ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ ਲੋਕਾ ਧਰ੍ਮਃ ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ। ਉਦਧਿਸ੍ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯੇਨ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਨ ਵਿਲਂਘਤੇ
ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਧਰਮ ਵੀ ਸੱਚ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਸੱਚ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਵਿष੍ਣਵੇ ਪृਥਿਵੀਂ ਦਤ੍ਵਾ ਬਲਿ ਪਾਤਾਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ। ਛਦ੍ਮਨਾਪਿ ਬਲਿਰ੍ਬਦ੍ਧਃ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਯਂ ਨ ਚਾਤ੍ਯਜਤ੍
ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕੇ ਬਲੀ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਝੂਠ ਨਾਲ ਫੜਿਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਬਲੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
ਪ੍ਰਵਰ੍ਧਮਾਨਃ ਸ਼ੈਲੇਂਦ੍ਰਃ ਸ਼ਤਸ਼ृਂਗਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ। ਸਤ੍ਯੇਨ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿਂਧ੍ਯਃ ਪ੍ਰਬਨ੍ਧਂ ਨਾਤਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਵਿਂਧਿਆ, ਜੋ ਸੌ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਉੱਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸੱਚ ਦੀ ਬਰਕਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।