ਸਾ ਚ ਯੂਥਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਪੁਰਸ਼੍ਚਰਤਿ ਨਿਰ੍ਭਯਾ। ਘਾਸਸ੍ਥਾਨਂ ਚਰੇਚ੍ਛਨ੍ਨਂ ਗਤ੍ਵੈਕਾ ਚ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੀ ਝੁੰਡ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਚੱਲਦੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਚਰਣ ਲਈ ਜਾਂਦੀ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮਰਜ਼ੀ ਅਕੇਲੀ ਵੀ ਚਰਦੀ।
ਯਥੇष੍ਟਕਾਮਾ ਸੁਰਭੀ ਛਨ੍ਨਂ ਚਰਤਿ ਵੈ ਤृਣਮ੍। ਰੋਹਿਤੋ ਨਾਮ ਤਤ੍ਰਾਨ੍ਯਃ ਪਰ੍ਵਤਃ ਸਰਿਤਸ੍ਤਟੇ
ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਭੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਲੁਕ ਕੇ ਘਾਹ ਚਰਦੀ, ਉਥੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਹਾੜ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਰੋਹਿਤਾ ਸੀ।
ਅਨੇਕਕਂਦਰਦਰੀ ਗੁਹਾਸਤ੍ਵ ਨਿषੇਵਿਤਃ। ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵੋਤ੍ਤਰੇਭਾਗੇ ਘੋਰੇ ਤृਣਸਮਾਕੁਲੇ
ਉਸ ਪਹਾੜ ਦੀਆਂ ਕਈਆਂ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਦਰਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਉਸਦੇ ਪੂਰਬ-ਉੱਤਰ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਘਾਹ ਬਹੁਤ ਸੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਥਾਂ ਸੀ।
ਸਂਕਟੇ ਵਿषਮੇ ਦੁਰ੍ਗੇ ਭੈਰਵੇ ਲੋਮਹਰ੍षਣੇ। ਮृਗਸਿਂਹਸਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਬਹੁ ਸ਼੍ਵਾਪਦ ਸੇਵਿਤੇ
ਉਹ ਥਾਂ ਤੰਗ, ਉਚੀ-ਨੀਵੀਂ, ਔਖੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਸਿੰਘ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਵਲ੍ਲੀਵृਕ੍ਸ਼ਾਦਿਗਹਨੇ ਸ਼ਿਵਾਸ਼ਤ ਨਿਨਾਦਿਤੇ। ਦੁਰ੍ਗੇਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸਤੇ ਰੌਦ੍ਰਃ ਕਾਮਰੂਪੀ ਭਯਂਕਰਃ
ਲੱਤਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਗਿਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਉਸ ਕਿਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਦ੍ਵੀਪੀ ਸ਼ੋਣਿਤ ਦਿਗ੍ਧਾਂਸੋ ਘੋਰਦਂष੍ਟ੍ਰਾਨਖਾਯੁਧਃ। ਨਂਦੋ ਨਾਮ ਸ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸ ਚ ਗੋਪੀਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਉਹ ਚੀਤਾ ਸੀ, ਜਿਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖੂਨ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਡਰਾਉਣੇ ਦੰਦ ਤੇ ਨਖ਼ ਹਥਿਆਰ ਵਾਂਗ। ਉਸਦਾ ਨਾਂ ਨੰਦ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਸੀ ਤੇ ਗਵਾਲਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਅਚ੍ਛਿਨ੍ਨਾਗ੍ਰੈਸ੍ਤृਣੈਰ੍ਦੀਰ੍ਘੈਰ੍ਗੋਧਨਂ ਪਰਿਰਕ੍ਸ਼ਤਿ। ਤਸ੍ਯ ਯੂਥਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾ ਸਾਨਂਦਾ ਤृਣਲਿਪ੍ਸਯਾ
ਉਹ ਲੰਮੇ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਘਾਹ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ। ਉਸਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚੋਂ ਨੰਦਾ, ਘਾਹ ਚਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ ਹੋ ਗਈ।
ਚਰਂਤੀ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਪੁਰਤਃ ਸਾ ਧੇਨੁਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਸ੍ਥਿਤਾ। ਅਭ੍ਯਦ੍ਰਵਚ੍ਚ ਤਾਂ ਦ੍ਵੀਪੀ ਤਿष੍ਠਤਿष੍ਠੇਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਂ ਬਾਘ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਚਰਦੀ ਹੋਈ ਆਈ, ਚੀਤਾ ਉਸ ਵੱਲ ਦੌੜਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਠਹਿਰ, ਠਹਿਰ!'
ਤ੍ਵਮਦ੍ਯ ਵਿਹਿਤੋ ਭਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸਿ ਧੇਨੁਕੇ। ਦ੍ਵੀਪਿਨਸ਼੍ਚ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਿष੍ਠੁਰਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਂ
'ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਭੋਜਨ ਲਈ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈਂ, ਗਾਂਏ! ਤੂੰ ਆਪ ਹੀ ਆ ਗਈਂ।' ਚੀਤੇ ਦੇ ਇਹ ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜੇ ਕਰਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ—
ਸ਼ੁਕ੍ਲਰੂਪਾਨ੍ਵਿਤਂ ਬਾਲਂ ਭਦ੍ਰਮਿਂਦੁਸਮਪ੍ਰਭਮ੍। ਵਤ੍ਸਂ ਸ੍ਮਰਤਿ ਸਾ ਧੇਨੁਃ ਸ੍ਨੇਹਾਕ੍ਤਾ ਗਦ੍ਗਦਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਉਹ ਗਾਂ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੀ, ਜੋ ਚਿੱਟਾ ਸੀ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਗਾਂ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਕੀ ਹੋਈ ਬੋਲੀ।
ਦਹ੍ਯਂਤੀ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ੋਕੇਨ ਨਂਦਾ ਸਾ ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਸਲਾ। ਰੁਦਂਤੀ ਕਰੁਣਂ ਚੈਵ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਪੁਤ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨੇ
ਪੁੱਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸੜਦੀ ਨੰਦਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਦਰਦ ਨਾਲ ਰੋਂਦੀ ਰਹੀ, ਤੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਬੈਠੀ।
ਦ੍ਵੀਪੀ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਂ ਧੇਨੁਂ ਕ੍ਰਂਦਮਾਨਾਂ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਮ੍। ਉਵਾਚ ਵਚਨਂ ਘੋਰਂ ਧੇਨੁਕੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਰੁਦ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਗਾਂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਦੁਖੀ ਤੇ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੀਤੇ ਨੇ ਡਰਾਉਣੇ ਬੋਲ ਆਖੇ, 'ਗਾਂਏ, ਤੂੰ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ, ਕਿਉਂ?'
ਦੈਵਾਤ੍ਸੁਖੋਪਪਨ੍ਨਾਸਿ ਭਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮੇ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ। ਰੁਦਂਤ੍ਯਾ ਵਾ ਹਸਂਤ੍ਯਾ ਵਾ ਤਵਾਤ੍ਤਂ ਜੀਵਿਤਂ ਭਵੇਤ੍
ਤਕਦੀਰ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਆਈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੈਂ ਆਸਾਨ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਰੋਵੇਂ ਜਾਂ ਹੱਸੇਂ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਜਾਵੇਗੀ ਹੀ।
ਵਿਹਿਤਂ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸਿ ਧੇਨੁਕੇ। ਮृਤ੍ਯੁਸ੍ਤੇ ਵਿਹਿਤੋਦ੍ਯੈਵ ਵृਥਾ ਕਿਮਨੁਸ਼ੋਚਸਿ
ਜੋ ਕਿਸਮਤ ਵਿੱਚ ਲਿਖਿਆ, ਉਹੀ ਇੱਥੇ ਹਰ ਕੋਈ ਖਾਂਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੀ ਗਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਈਂ। ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ—ਫਿਰ ਵਿਅਰਥ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ?
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਾਂ ਪੁਨਰ੍ਦ੍ਵੀਪੀ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਰੁਦਿਤਂ ਤ੍ਵਯਾ। ਕੌਤੁਕਂ ਚਾਤ੍ਰ ਮੇ ਜਾਤਂ ਮਹਨ੍ਮੇ ਕਥਯਸ੍ਵ ਵੈ
ਉਸ ਵਾਘ ਨੇ ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਰੋ ਰਹੀ ਹੈਂ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਜਾਣਨ ਦੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੱਲ ਮੇਰੇ ਲਈ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ।'
ਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨਂਦਾ ਵਾਕ੍ਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍। ਕ੍ਸ਼ਂਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ਮੇ ਨਾਥ ਕਾਮਰੂਪਿਨ੍ਨਮੋਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਵਾਘ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਨੰਦਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ ਮਾਲਕ, ਜੋ ਹਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।'
ਤ੍ਵਾਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਪਰਿਤ੍ਰਾਣਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਜੀਵਿਤਾਰ੍ਥਂ ਨ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਰਣਂ ਮਯਾ
ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਨਹੀਂ ਰੋ ਰਹੀ—ਮੌਤ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਲਿਖੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜਾਤਸ੍ਯ ਹਿ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਜਨ੍ਮ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ। ਤਸ੍ਮਾਦਪਰਿਹਾਰ੍ਯੇਰ੍ਥੇ ਨ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਮृਗਾਧਿਪ
ਜੋ ਜੰਮਿਆ, ਉਸਦੀ ਮੌਤ ਪੱਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਮਰਿਆ, ਉਸਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਪੱਕਾ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਟੱਲ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਉਸ ਲਈ ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਰੋ ਰਹੀ, ਹੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ।
ਦੇਵੈਰਪਿ ਯਥਾ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਮਵਸ਼ੈਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਨਾਹਮੇਵੈਕਾ ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸ਼ੋਚਾਮਿ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਾ ਹੋਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਮਰਦੇ ਹੀ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਾਘ, ਮੈਂ ਹੀ ਇਕੱਲੀ ਨਹੀਂ ਜੋ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਲਈ ਰੋ ਰਹੀ ਹਾਂ।
ਕਿਂਤੁ ਸ੍ਨੇਹੇਨ ਵੈ ਸਾਧੋ ਦੁਃਖੇਨ ਰੁਦਿਤਂ ਮਯਾ। ਅਸ੍ਤਿ ਮੇ ਹृਦਿ ਸਂਤਾਪਸ੍ਤਂ ਚ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਪਰ, ਹੇ ਭਲੇ ਜੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਮੋਹ ਤੇ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ ਰੋਈ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਦਰਦ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਗੱਲ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੋ।
ਪ੍ਰਥਮੇ ਵਯਸਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰਸੂਤਾਹਂ ਮृਗਾਧਿਪ। ਇष੍ਟਃ ਪ੍ਰਥਮਜਾਤਸ਼੍ਚ ਸੁਤਸ੍ਤੁ ਮਮ ਬਾਲਕਃ
ਜਦੋਂ ਮੇਰੀ ਉਮਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪਈ, ਹੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਇਕ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਮੇਰਾ ਉਹ ਪਹਿਲਾ ਪੁੱਤ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਛੋਟਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਪਾਯੀ ਚ ਮੇ ਵਤ੍ਸਸ੍ਤृਣਂ ਨਾਦ੍ਯਾਪਿ ਜਿਘ੍ਰਤਿ। ਸ ਚ ਗੋਪਕੁਲੇ ਬਦ੍ਧਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤੋ ਮਾਮਵੇਕ੍ਸ਼ਤੇ੩੦੦ 1.18.
ਮੇਰਾ ਵੱਛਾ ਅਜੇ ਵੀ ਦੁੱਧ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਘਾਹ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੁੰਘਿਆ। ਉਹ ਗੋਆਲੇ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ, ਭੁੱਖਾ ਮੈਨੂੰ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਤਮਹਂ ਚਾਨੁਸ਼ੋਚਾਮਿ ਕਥਂ ਜੀਵਿष੍ਯਤੇ ਸੁਤਃ। ਤਸ੍ਯੇਚ੍ਛਾਮਿ ਸ੍ਤਨਂ ਦਾਤੁਂ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਨੇਹਵਸ਼ਂ ਗਤਾ
ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਰੋ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਮੇਰਾ ਪੁੱਤ ਕਿਵੇਂ ਜੀਊਂਦਾ ਰਹੇਗਾ? ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਦੁੱਧ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਪਾਯਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਤਨਂ ਵਤ੍ਸਮਵਲਿਹ੍ਯ ਚ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ। ਸਖੀਨਾਮਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਦਿਸ਼੍ਯ ਚ ਹਿਤਾਹਿਤਮ੍
ਉਸ ਵੱਛੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਕੇ, ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਚਾਟ ਕੇ, ਆਪਣੀਆਂ ਸਖੀਆਂ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਕੇ, ਚੰਗਾ ਮੰਦਾ ਸਮਝਾ ਕੇ,
ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਗਮਿष੍ਯਾਮਿ ਯਥੇष੍ਟਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਸਿ। ਸ ਨਂਦਾਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮृਗੇਂਦ੍ਰਃ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਮੈਂ ਮੁੜ ਆ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੇਂ ਖਾ ਲੈਣਾ। ਨੰਦਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ।
ਕਿਂ ਤੇ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਰਣਂ ਕਿਂ ਨ ਬੁਧ੍ਯਸੇ। ਤ੍ਰਸ੍ਯਂਤਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇ ਮਾਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ
ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤ ਨਾਲ ਕੀ ਲੈਣਾ? ਕੀ ਤੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ? ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਵਂ ਪੁਨਃ ਕृਪਯਾਵਿष੍ਟਾ ਪੁਤ੍ਰਪੁਤ੍ਰੇਤਿ ਭਾषਸੇ। ਨ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨ ਤਪੋ ਦਾਨਂ ਨ ਮਾਤਾ ਨ ਪਿਤਾ ਗੁਰੁਃ
ਤੂੰ ਫਿਰ ਵੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ, ਪੁੱਤ ਪੁੱਤ ਆਖਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਨਾ ਪੁੱਤ, ਨਾ ਤਪ, ਨਾ ਦਾਨ, ਨਾ ਮਾਂ, ਨਾ ਪਿਓ, ਨਾ ਅਧਿਆਪਕ,
ਸ਼ਕ੍ਨੁਵਂਤਿ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤੁਂ ਨਰਂ ਕਾਲਪ੍ਰਪੀਡਿਤਮ੍। ਕਥਂ ਤ੍ਵਂ ਗੋਕੁਲਂ ਗਤ੍ਵਾ ਗੋਪੀਜਨਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਚਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ। ਤੂੰ ਗੋਆਲੇ ਦੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਆਲਣਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਹੈ, ਕਿਵੇਂ ਜਾਵੇਂਗੀ?
ਵृषਭੈਰ੍ਨਾਦਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਬਾਲਵਤ੍ਸਵਿਭੂषਿਤਮ੍। ਭੂषਣਂ ਦੇਵਲੋਕਸ੍ਯ ਸ੍ਵਰ੍ਗਤੁਲ੍ਯਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਂਡਾਂ ਦੀ ਧੁੰਮ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਵੱਛਿਆਂ-ਬੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਦੇਵਲੋਕ ਦਾ ਗਹਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਵਰਗਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਪ੍ਰਪੂਜਿਤਮ੍। ਯਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਮਂਗਲਾਨਾਂ ਚ ਮਂਗਲਮ੍
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ, ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।