ਤਰ੍ਪਣਾਤ੍ਪਿਣ੍ਡਦਾਨਾਚ੍ਚ ਨਰਕੇष੍ਵਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਤਾਰਿਤਾਃ
ਤਰਪਣ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਰਹੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਥੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰੇਪਿ ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਂ ਯੇ ਪਿਬਨ੍ਤਿ ਜਲਂ ਜਨਾਃ। ਤੇ ਲਭਨ੍ਤੇऽਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਲੋਕਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ਵਂਦਿਤਾਨ੍
ਜੋ ਲੋਕ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਟੱਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਾ ਸਤਕਾਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਨਿਸ਼੍ਰੇਣਿਕਾਭੂਤਾ ਪੁष੍ਕਰੇ ਚ ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਸਾ ਪੁਣ੍ਯਵਦ੍ਭਿਸ੍ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੁਂ ਪੁਂਭਿਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਯਾ ਮਹਾਨਦੀ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਸਰਸਵਤੀ ਸਵਰਗ ਦੀ ਸੀੜ੍ਹੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡੀ ਦਰਿਆ ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਮੁਨਿਭਰ੍ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਨਿषੇਵਿਤਾ। ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਸਾ ਦੇਵੀ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਸਰ੍ਵਤਸ੍ਸ੍ਥਿਤਾ
ਉਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਮੂਲ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਦੇਵੀ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪੂਤਾਤ੍ਪੂਤਤਮਾ ਹਿ ਸਾ। ਨਦੀ ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਸੁਲਭਾ ਜਗਤਿ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਪਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਸਰਸਵਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਦਰਿਆ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਲਭਾ ਸਾ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤਥਾ। ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਪ੍ਰਵਰਂ ਵਿਹਿਤਂ ਭੁਵਿ
ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕਾਫੀ ਵਿਰਲੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਪਿ ਸਾਧਕਮ੍। ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋਨ੍ਯਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਹਿ ਮਾਰ੍ਗਤੇ
ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਚਾਰੇ ਲਕੜਾਂ—ਧਰਮ, ਧਨ, ਇਛਾ, ਮੁਕਤੀ—ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸ ਕਰਸ੍ਥਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਹ੍ਯਮृਤਂ ਵਿषਮਿਚ੍ਛਤਿ। ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਯ ਮਧ੍ਯਮੇ ਮਧ੍ਯਮਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਿਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਬੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੱਧਲੀ ਮੱਧਮ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਂ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕਨੀਯਾਂਸਂ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ। ਤ੍ਰਿष੍ਵਪ੍ਯੇਤੇषੁ ਸ੍ਨਾਯੀਤ ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚਾਪਿ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਫਿਰ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਛੋਟੇ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨੋ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਤੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਵੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ ਪਿਤृਭ੍ਯੋ ਯਸ੍ਤੋਯਂ ਤੇषਾਂ ਤਿਲਾਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਤੇਪਿ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤ੍ਯਮਿਤਂ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਅੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਯਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਯਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਪਿਤਾਮਹਮ੍। ਅਨੁਲੋਮਵਿਲੋਮਾਭ੍ਯਾਂ ਤਥਾ ਵ੍ਯਸ੍ਤਸਮਸ੍ਤਯੋਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਤੇ ਉਲਟ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਇਕੱਠੇ, ਸਭ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤਵ੍ਯਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਭੀਪ੍ਸਿਤਾ। ਤ੍ਰੀਣਿ ਸ਼ृਂਗਾਣਿ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਣਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਉੱਥੇ ਤਿੰਨ ਸੁੱਚੇ ਪਹਾੜ ਹਨ ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਰੋਵਰ ਹਨ।
ਪੁष੍ਕਰਾਣਿ ਪ੍ਰਸਿਦ੍ਧਾਨਿ ਨ ਵਿਦ੍ਮਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਣਂ। ਕਨੀਯਾਂਸਂ ਮਧ੍ਯਮਂ ਚ ਤृਤੀਯਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਪੁष੍ਕਰਂ
ਪੁਸ਼ਕਰਾਂ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਉੱਥੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ। ਉੱਥੇ ਛੋਟਾ, ਮੱਧ ਤੇ ਤੀਜਾ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁਸ਼ਕਰ ਹੈ।
ਸ਼ृਂਗਸ਼ਦ੍ਬਾਭਿਧਾਨਾਨਿ ਸ਼ੁਭਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ। ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਸਂਕਲ੍ਪੈਰਫਲਂ ਨਰਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਤੇ ਚੰਗੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ, ਧਨ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਨੀਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਂਤ੍ਯਜੇਦ੍ਦੇਹਂ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍। ਪ੍ਰਯਤਃ ਸਂਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵਿਜੇ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਜੋ ਉੱਥੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਗਾਮੇਕਾਂ ਮਂਤ੍ਰਪੂਤਾਂ ਚ ਲੋਕਾਨਾਪ੍ਨੋਤਿਮੋਕ੍ਸ਼ਦਾਨ੍। ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਰਾਤ੍ਰਾਵਪਿ ਹਿ ਯੋਰ੍ਥਿਨੇ
ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੀ ਇਕ ਗਾਂ ਭੇਟ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਰਾਤ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸੋਨਨ੍ਤਂ ਸੁਖਮਸ਼੍ਨੁਤੇ। ਤਤ੍ਰ ਦਾਨਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਂਤਿ ਤਿਲਾਨਾਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਤਹੀਨ ਸੁਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਤਿਲਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਵਿਹਿਤਂ ਸਦਾ। ਪਿਣ੍ਯਾਕੇਨ ਗੁਡੇਨਾਪਿ ਪਿਂਡਂ ਯੋਤ੍ਰ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੋ ਉੱਥੇ ਆਟੇ ਜਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਪਿੰਡੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤॄਣਾਂ ਪ੍ਰਯਤੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਿਤृਲੋਕਂ ਸ ਯਛਤਿ। ਪੁष੍ਕਰਾਰਣ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਫਿਰ ਉੱਥੋਂ ਸਰਸਵਤੀ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਂਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਂ ਗਤਾ ਗਂਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਾਗਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮੁਖੀ। ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਯ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਛੁਪ ਕੇ, ਉਹ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚਲ ਪਈ। ਉੱਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ, ਉਸ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਥਾਂ ਹੈ।
ਖਰ੍ਜੂਰਵਨਮਾਸਾਦ੍ਯ ਫਲਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤਂ। ਤਤ੍ਰੋषਿਤ੍ਵਾ ਪੁਨਰ੍ਦੇਵੀ ਵਨੇ ਮੁਨਿਮਨੋਰਮੇ
ਖਜੂਰਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋ ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਮੁੜ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਗਈ।
ਸਰ੍ਵਰ੍ਤੁਕੁਸੁਮਾਕੀਰ੍ਣੇ ਸਿਦ੍ਧਚਾਰਣਸੇਵਿਤੇ। ਨਂਦਾ ਨਾਮ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਤ੍ਰਿषੁਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ੨੫੦ 1.18.
ਹਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ, ਨੰਦਾ ਨਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
ਮੀਨਨਕ੍ਰਝषੋਪੇਤਾ ਵਿਮਲੋਦਕਪੂਰਿਤਾ। ਸੂਤ ਉਵਾਚ। ਅਥ ਦੇਵਵ੍ਰਤਃਪ੍ਰਾਹ ਕਿਮਨ੍ਯਾ ਸਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ
ਮਛੀਆਂ, ਘੜਿਆਲ ਤੇ ਹੋਰ ਜਲਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ। ਸੁਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਦੇਵਵ੍ਰਤ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਉਹ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਵਧੀਆ ਨਦੀ ਹੈ?'
ਏਤਨ੍ਮੇ ਕੌਤੁਕਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਂਦਾ ਸ਼ਬ੍ਦਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਯਥਾਭੂਤਾ ਯੇਨ ਕृਤਾ ਕਾਰਣੇਨ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ
ਮੈਨੂੰ ਨੰਦਾ, ਜੋ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਨਦੀ ਹੈ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਃ ਸ ਭੀष੍ਮਾਯੈਤਤ੍ਪੁਰਾਤਨਂ। ਆਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਾਮ ਨਂਦਾ ਨਾਮ ਯਤਸ੍ਸ੍ਮृਤਂ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਕਿ ਨੰਦਾ ਨਾਂ ਕਿਵੇਂ ਪਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵ੍ਰਤਧਰੋ ਨਿਤ੍ਯਮਾਸੀਦ੍ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਭਂਜਨਃ। ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੋਸੌ ਮृਗਾਨ੍ਹਂਤੁਂ ਵਨੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਾਬਲਃ
ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਭੰਜਨ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯੋਧਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ ਸੀ ਤੇ ਉਸ ਜੰਗਲ 'ਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮृਗੀਂ ਗੁਲ੍ਮਾਂਤਰੇ ਸ੍ਥਿਤਾਂ। ਮਾਰ੍ਗਣੇਨ ਸੁਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੇਨ ਤਾਂ ਵਿਵ੍ਯਾਧ ਪੁਰੋਗਤਾਂ
ਉਸ ਨੇ ਝਾੜੀਆਂ ਵਿਚ ਖਲੋਤੀ ਹੋਈ ਇੱਕ ਮਿਰਗੀ ਵੇਖੀ, ਜੋ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਧ ਮਾਰਿਆ।
ਸਾ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ਰਪਾਣਿਨਂ। ਆਹ ਕਿਂ ਤੇ ਕृਤਂ ਮੂਢ ਤ੍ਵਯੈਤਤ੍ਕਰ੍ਮਦੁष੍ਕਰਂ
ਉਹ ਮਿਰਗੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਣ ਲੱਗੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਤੀਰ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: 'ਮੂਰਖਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਬੈਠਾ?'
ਸ੍ਤਨਂ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਸੁਤਸ੍ਯਾਧੋਮੁਖੀ ਸ੍ਥਿਤਾ। ਮਾਂਸਲੋਭੇਨ ਵਿਦ੍ਧਾਹਂ ਤਰਸਾ ਹ੍ਯਕੁਤੋਭਯਾ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਝੁਕ ਕੇ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਰਹੀ ਸੀ। ਤੂੰ ਮਾਸ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਡਰ ਦੇ, ਮੈਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਬਂਤਂ ਗੁਪ੍ਤਵਤ੍ਸਂ ਚ ਗੂਢਮੈਥੁਨਮਾਗਤਂ। ਏਵਂਵਿਧਂ ਮृਗਂ ਰਾਜਨ੍ਨ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਙ੍ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਂ
ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਮਿਰਗੀ ਨਹੀਂ ਮਾਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਲੁਕਵੇਂ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪਿਆ ਰਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੋ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਮਿਲਣ ਆਈ ਹੋਵੇ।