ਬृਹਤ੍ਤਨੂਦਰਾਃ ਕੇਪਿ ਕੇਕਰਾਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਦੀਰ੍ਘਕਰ੍ਣਾ ਵਿਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰੁਟਿਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਕੁਝ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਭਰੀਆਂ; ਕੁਝ ਦੇ ਕੰਨ ਲੰਮੇ, ਕੁਝ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਫਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦੀਰ੍ਘਫਾਲਾ ਵਿਫਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਯੁਚਰ੍ਮਾਵਗੁਂਠਿਤਾਃ। ਨਿਰ੍ਗਤਂ ਚੋਦਰਂ ਤੇषਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਂ੧੦੦ 1.18.
ਕੁਝ ਦੇ ਮੱਥੇ ਲੰਮੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਸੀ; ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵੀ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਸਮਂਤਤਃ। ਤੀਰ੍ਥਲੋਭਾਨ੍ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਤਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਤੀਰਥ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ੇਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹ੍ਯਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਦਂਤੋਲੂਖਲਿਨਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਸਂਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਪਥਰ ਪੀਸਦੇ, ਹੋਰ ਉਕਾਲ ਪੀਸਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁਧਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟੀ ਕਰਦੇ।
ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾ ਜਲਾਹਾਰਾਃ ਪਰ੍ਣਾਹਾਰਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਨਾਨਾ ਨਿਯਮਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ੍ਥਂਡਿਲਸ਼ਾਯਿਨਃ
ਕੁਝ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ, ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਤੇ, ਕੁਝ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ; ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਪਾਲਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੌਂਦੇ।
ਸਰਸ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰੂਪਾਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਭੁਃ। ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਿਂਤ੍ਯਾਥ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਸਰੋਵਰ 'ਚ ਮੂੰਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਮੁਖਸ੍ਯੇਹ ਸੁਰੂਪਤਾ। ਮੁਖਦਰ੍ਸ਼ਨਮਿਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਪਸਾਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਚ ਮੂੰਹ ਦੇਖਣ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸੋਹਣੇ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਪਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਮੂੰਹ-ਦਰਸ਼ਨ' ਰਖਿਆ।
ਸ੍ਨਾਤਾ ਨਿਯਮਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਤਦਾਭਵਨ੍। ਦੇਵਪੁਤ੍ਰੋਪਮਾ ਜਾਤਾ ਅਨੌਪਮ੍ਯ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਨਿਯਮ ਪਾਲ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਹੋ ਗਏ, ਦੇਵ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਦੁੱਤੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਸ਼ੋਭਮਾਨਾ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਨੌਕਸਃ। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵ੍ਯਭਜਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਮਂਜਸਾ
ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਵੰਡ ਲਿਆ।
ਜੁਹ੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ। ਚਿਂਤਯਂਤੋ ਹਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਾਃ
ਉਹ ਅਗਨੀ-ਹੋਤਰ ਯਜਨ ਕਰਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਸੋਚਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਨ ਯਾਸ੍ਯਾਮੋ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਭਾਵੇਤ੍ਵਿਦਂ ਸਰਃ। ਜ੍ਯੇष੍ਠਪੁष੍ਕਰਮਿਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਵੱਡਾ ਪੁਸ਼ਕਰ' ਰਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਬ੍ਜਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਾਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸਮੀਪਤਃ। ਬਭੂਵੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਨਾ ਯੇ ਚ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਉਥੇ, ਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਹੁਤ ਕੁਬੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੇਹੜੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭ੍ਯੋ ਭਾਂਡਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਸ੍ਨਾਤੁਕਾਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਗਤਾਃ
ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਤੇ ਸਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰ੍ਥਵਰਾ ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣੈਰ੍ਯੁਤਾ। ਬਦਰੇਂਗੁਦਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਵਿਭੀਤਕੈਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਬੇਰੀ, ਇੰਗੁਦ, ਕਸ਼ਮਰੀ, ਪਲੱਖ, ਪੀਪਲ ਤੇ ਬਹੇੜੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪੌਲੋਮੈਸ਼੍ਚ ਪਲਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਕਰੀਰੈਃ ਪੀਲੁਭਿਸ੍ਤਥਾ। ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰ੍ਥਰੁਹੈਰ੍ਧਨ੍ਵਨੈਃ ਸ੍ਯਂਦਨੈਸ੍ਤਥਾ
ਪੌਲੋਮ, ਪਲਾਸ, ਕਰੀਰ, ਪੀਲੂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਸਿਆੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੋਭਿਤ ਸਨ।
ਕਪਿਤ੍ਥੈਃ ਕਰਵੀਰੈਸ਼੍ਚ ਬਿਲ੍ਵੈਰਾਮ੍ਲਾਤਕੈਸ੍ਤਥਾ। ਅਤਿਮੁਕ੍ਤਕਪਂਡੈਸ਼੍ਚ ਪਾਰਿਜਾਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾ
ਕਪਿੱਠ, ਕਰਵੀਰ, ਬੈਲ, ਆਮਲਾਤਕ, ਅਤਿਮੁਕਤ, ਕੰਡਾ ਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥਾਂ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਦਂਬਵਨਭੂਯਿष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਮਨੋਰਮਾ। ਵਾਯ੍ਵਂਬੁਫਲਪਰ੍ਣਾਦੈਰ੍ਦਂਤੋਲੂਖਲਿਕੈਰਪਿ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਮੋਹਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਫਲ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦੰਤੋਲੁਖਲਿਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥਾਂ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਥਾਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਰਿष੍ਠੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਵृਤਾ। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਘੋषਸਂਘੁष੍ਟਾ ਮृਗਯੂਥਸ਼ਤਾਕੁਲਾ
ਉੱਥੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਦੀ ਉੱਚੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਹਿਂਸੈਰ੍ਧਰ੍ਮਪਰਮੈਸ੍ਤਥਾ ਚਾਤੀਵ ਸ਼ੋਭਿਤਾ। ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਕਾਂਚਨਾਖ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਾਚੀ ਨਂਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾ
ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਾਸੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥਾਂ ਸੋਭਿਤ ਸੀ; ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਂਚਨ ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਪੂਰਬੀ ਨੰਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਸ੍ਰੋਤੋਭਿਃ ਪਂਚਭਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨਦੀ। ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯ ਸਦਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹੀਤਲੇ
ਉਥੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੀ ਸਭਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵਿਤਤੇ ਯਜ੍ਞਵਾਟੇ ਤੁ ਸ੍ਵਾਗਤੇषੁ ਦ੍ਵਿਜਾਦਿषੁ। ਪੁਣ੍ਯਾਹਘੋषੈਰ੍ਵਿਤਤੈਰ੍ਦੇਵਾਨਾਂ ਨਿਯਮੈਸ੍ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਯਜਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤਿਆਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਦਿ ਆ ਗਏ, ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਹੋਈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਵੀ ਮਨਾਏ ਗਏ।
ਦੇਵੇषੁ ਚੈਵ ਵ੍ਯਗ੍ਰੇषੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞਵਿਧੌ ਤਥਾ। ਤਤ੍ਰ ਚੈਵ ਮਹਾਰਾਜ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਚ ਪਿਤਾਮਹੇ
ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾ ਉਥੇ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਸਨ।
ਯਜਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਿਨਾ। ਮਨਸਾ ਚਿਂਤਿਤਾ ਹ੍ਯਰ੍ਥਾ ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕੁਸ਼ਲਾਸ੍ਤਥਾ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਉਹ ਸਭ ਮਿਲ ਗਿਆ।
ਉਪਤਿष੍ਠਂਤਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਹ। ਜਗੁਸ਼੍ਚ ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵਾ ਨਨृਤੁਸ਼੍ਚਾਪ੍ਸਰੋਗਣਾਃ
ਹੇ ਰਾਜੇ, ਉਥੇ-ਉਥੇ ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ; ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੱਚੇ।
ਵਾਦਿਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨਿ ਵਾਦਯਾਮਾਸੁਰਂਜਸਾ। ਤਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਸਂਪਤ੍ਯਾ ਤੁਤੁषੁਦੇਰ੍ਵਤਾ ਅਪਿ
ਦਿਵਿਆ ਵਾਦਯੰਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਜਾਇਆ ਗਿਆ; ਉਸ ਯਜਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਵਿਸ੍ਮਯਂ ਪਰਮਂ ਜਗ੍ਮੁਃ ਕਿਮੁ ਮਾਨੁषਯੋਨਯਃ। ਵਰ੍ਤਮਾਨੇ ਤਥਾ ਯਜ੍ਞੇ ਪੁष੍ਕਰਸ੍ਥੇ ਪਿਤਾਮਹੇ
ਉਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਅਚੰਭੇ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ—ਫਿਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ! ਜਦੋਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਅਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨृषਯੋ ਭੀष੍ਮ ਤਦਾ ਤੁष੍ਟਾਸ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍। ਸੁਪ੍ਰਭਾਂ ਨਾਮ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚੈਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍
ਤਦ, ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵੇਗਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀਮ੍। ਪਿਤਾਮਹਂ ਭਾਸਯਂਤੀਂ ਕ੍ਰਤੁਂ ਤੇ ਬਹੁ ਮੇਨਿਰੇ
ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨੂੰ, ਤੇਜ਼ ਵਹਿੰਦੀ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਮੰਨਿਆ।
ਏਵਮੇषਾ ਸਰਿਚ੍ਛ੍ਰੇष੍ਠਾ ਪੁष੍ਕਰੇषੁ ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਪਿਤਾਮਹਾਰ੍ਥਂ ਸਮ੍ਭੂਤਾ ਤੁष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਚ ਮਨੀषਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਰਸਵਤੀ, ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਤੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।
ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਤਾਕਾਰਿ ਪਂਚਸ੍ਰੋਤਾਸ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮ ਰਾਜੇਂਨ੍ਦ੍ਰ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚੈਵ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰਸਵਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਜੇ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ।