ਭਵਤਾ ਚ ਕ੍ਸ਼ਮਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਸਹ ਦੈਵਤੈਃ। ਕृਤੇ ਯੁਗਾਵਸਾਨੇ ਤੁ ਸਮਾਪ੍ਤਿਂ ਚਕ੍ਰਤੌ ਗਤੇ
ਤੁਸੀਂ ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਧੀਰਜ ਰੱਖੋ; ਜਦ ਯਜਨ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮੁਕ ਜਾਵੇ, ਤਦ ਕੰਮ ਕਰੋ।
ਮਯਾ ਚ ਪ੍ਰੇषਿਤਾ ਯੂਯਮੇਤੇ ਚ ਦਨੁਪੁਂਗਵਾਃ। ਸਂਧਿਰ੍ਵਾ ਵਿਗ੍ਰਹੋ ਵਾਪਿ ਸਰ੍ਵੈਃ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਤਦੈਵ ਹਿ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ; ਚਾਹੇ ਸਾਂਝ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਟਕਰਾਅ, ਸਭ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਪੁਨਸ੍ਤਾਨ੍ਦਾਨਵਾਨ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਾਕ੍ਯਮਾਹ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭੁਃ। ਦਾਨਵੈਰ੍ਨ ਵਿਰੋਧੋਤ੍ਰ ਯਜ੍ਞੇ ਮਮ ਕਥਂਚਨ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: 'ਮੇਰੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਟਕਰਾਅ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।'
ਮੈਤ੍ਰਭਾਵਸ੍ਥਿਤਾ ਯੂਯਮਸ੍ਮਤ੍ਕਾਰ੍ਯੇ ਚ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ। ਦਾਨਵਾ ਊਚੁਃ। ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਃ ਸ਼ਾਸਨਂ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ
'ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹੋ।' ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪਿਤਾਮਾ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗੇ।'
ਅਸ੍ਮਾਕਮਨੁਜਾ ਦੇਵਾ ਭਯਂ ਤੇषਾਂ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ। ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਏਤਚ੍ਛੁਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਤੇषਾਂ ਪਰਿਤੁष੍ਟਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਦੇਵਤੇ ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ਜ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਾਦਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਿष੍ਠਤਾਂ ਤੇषਾਮृषਿਕੋਟਿਰੁਪਾਗਤਾ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੈਤਾਮਹਂ ਯਜ੍ਞਂ ਤੇषਾਂ ਪੂਜਾਂ ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਃ
ਜਦ ਉਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਖੜੇ ਰਹੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਟੋਲੀ ਆ ਗਈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਯਜਨ ਦੀ ਖਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ।
ਆਸਨਾਨਿ ਦਦੌ ਤੇषਾਂ ਤਦਾ ਦੇਵਃ ਪਿਨਾਕਧृਤ੍। ਵਸਿष੍ਠੋਰ੍ਘਂ ਦਦੌ ਤੇषਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪਰਿਚੋਦਿਤਃ
ਫਿਰ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਦੇਵ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਣ ਲਈ ਆਸਣ ਦਿੱਤੇ। ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਰਘ ਦਿੱਤਾ।
ਗਾਮਰ੍ਘਂ ਚ ਤਤੋ ਦਤ੍ਵਾ ਪृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਲਮਵ੍ਯਯਮ੍। ਨਿਵੇਸ਼ਂ ਪੁष੍ਕਰੇ ਦਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥੀਯਤਾਮਿਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਗਾਂ ਦੀ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਦਾ ਦੀ ਖੈਰ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਪੁੱਛ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਕਰ 'ਚ ਠਿਕਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਥੇ ਰਹੋ।'
ਤਤਸ੍ਤੇ ऋषਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਜਟਾਜਿਨਧਰਾਸ੍ਤਥਾ। ਸ਼ੋਭਯਂਤਃ ਸਰਃਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਗਙ੍ਗਾਮਿਵ ਦਿਵੌਕਸਃ
ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਟਾਂ ਤੇ ਮ੍ਰਿਗਚਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਵਧੀਆ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਗੰਗਾ ਨੂੰ ਸੋਹਣੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਮੁਂਡਾਃ ਕਾषਾਯਿਣਸ਼੍ਚੈਕੇ ਦੀਰ੍ਘਸ਼੍ਮਸ਼੍ਰੁਧਰਾਃ ਪਰੇ। ਵਿਰਲੈਰ੍ਦਸ਼ਨੈਃ ਕੇਚਿਚ੍ਚਿਪਿਟਾਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਕੁਝ ਮੁੰਡੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਕੇਸਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ; ਹੋਰ ਲੰਮੀ ਦਾਡ਼ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਕੁਝ ਦੇ ਦੰਦ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਭਰੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਬृਹਤ੍ਤਨੂਦਰਾਃ ਕੇਪਿ ਕੇਕਰਾਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਦੀਰ੍ਘਕਰ੍ਣਾ ਵਿਕਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਤ੍ਰੁਟਿਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਕੁਝ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵੱਡੇ ਸਨ, ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਉਭਰੀਆਂ; ਕੁਝ ਦੇ ਕੰਨ ਲੰਮੇ, ਕੁਝ ਦੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਫਟੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦੀਰ੍ਘਫਾਲਾ ਵਿਫਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਨਾਯੁਚਰ੍ਮਾਵਗੁਂਠਿਤਾਃ। ਨਿਰ੍ਗਤਂ ਚੋਦਰਂ ਤੇषਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਂ੧੦੦ 1.18.
ਕੁਝ ਦੇ ਮੱਥੇ ਲੰਮੇ, ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਮੱਥੇ ਵਿਗੜੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਨਸਾਂ ਤੇ ਚਮੜੀ ਦਿਖ ਰਹੀ ਸੀ; ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵੀ ਨਿਕਲੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦੀਪ੍ਯਮਾਨਂ ਸਮਂਤਤਃ। ਤੀਰ੍ਥਲੋਭਾਨ੍ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਤਸ੍ਯ ਤੀਰੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਤੀਰਥ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ੇਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿਚ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਢੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।
ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਹ੍ਯਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਦਂਤੋਲੂਖਲਿਨਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਸਂਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਵਾਲਖਿਲਿਆ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਪਥਰ ਪੀਸਦੇ, ਹੋਰ ਉਕਾਲ ਪੀਸਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਸ਼ੁਧਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਕਟੀ ਕਰਦੇ।
ਵਾਯੁਭਕ੍ਸ਼ਾ ਜਲਾਹਾਰਾਃ ਪਰ੍ਣਾਹਾਰਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ। ਨਾਨਾ ਨਿਯਮਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਸ੍ਥਂਡਿਲਸ਼ਾਯਿਨਃ
ਕੁਝ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਂਦੇ, ਹੋਰ ਪਾਣੀ ਤੇ, ਕੁਝ ਪੱਤਿਆਂ ਤੇ; ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਨਿਯਮ ਪਾਲਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਨੰਗੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੌਂਦੇ।
ਸਰਸ੍ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਮੁਖਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਰੂਪਾਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਦਭੁਃ। ਕਿਮੇਤਦਿਤਿ ਚਿਂਤ੍ਯਾਥ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਸਰੋਵਰ 'ਚ ਮੂੰਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਹੋ ਗਏ; ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨ ਮੁਖਸ੍ਯੇਹ ਸੁਰੂਪਤਾ। ਮੁਖਦਰ੍ਸ਼ਨਮਿਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤਾਪਸਾਃ
ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਚ ਮੂੰਹ ਦੇਖਣ ਨਾਲ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਸੋਹਣੇ ਹੋ ਗਏ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤਪਸੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਮੂੰਹ-ਦਰਸ਼ਨ' ਰਖਿਆ।
ਸ੍ਨਾਤਾ ਨਿਯਮਯੁਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਸੁਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਤਦਾਭਵਨ੍। ਦੇਵਪੁਤ੍ਰੋਪਮਾ ਜਾਤਾ ਅਨੌਪਮ੍ਯ ਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਨਿਯਮ ਪਾਲ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਹੋ ਗਏ, ਦੇਵ-ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ, ਅਦੁੱਤੀ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਸ਼ੋਭਮਾਨਾ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਨੌਕਸਃ। ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵ੍ਯਭਜਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਮਂਜਸਾ
ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀ ਉਥੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਯਜਨੋਪਵੀਤ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਵੰਡ ਲਿਆ।
ਜੁਹ੍ਵਤਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਾਣਿ ਚਕ੍ਰੁਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ। ਚਿਂਤਯਂਤੋ ਹਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਤਪਸਾ ਦਗ੍ਧਕਿਲ੍ਬਿषਾਃ
ਉਹ ਅਗਨੀ-ਹੋਤਰ ਯਜਨ ਕਰਦੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਸੋਚਦੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ।
ਨ ਯਾਸ੍ਯਾਮੋ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਭਾਵੇਤ੍ਵਿਦਂ ਸਰਃ। ਜ੍ਯੇष੍ਠਪੁष੍ਕਰਮਿਤ੍ਯੇਵ ਨਾਮ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਅਸੀਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗੇ; ਇਹ ਸਰੋਵਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਵੱਡਾ ਪੁਸ਼ਕਰ' ਰਖਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਕੁਬ੍ਜਾਨ੍ਬਹੂਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਥਿਤਾਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਸਮੀਪਤਃ। ਬਭੂਵੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਜਨਾ ਯੇ ਚ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਉਥੇ, ਤੀਰਥ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬਹੁਤ ਕੁਬੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਜੇਹੜੇ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਹ ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਏ।
ਦਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਭ੍ਯੋ ਭਾਂਡਾਨਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਪ੍ਰਾਚੀਂ ਸ੍ਨਾਤੁਕਾਮਾ ਦ੍ਵਿਜਾਗਤਾਃ
ਦੋਹਾਂ ਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਤੇ ਸਮਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੀ ਸੁਣੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰ੍ਥਵਰਾ ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜਗਣੈਰ੍ਯੁਤਾ। ਬਦਰੇਂਗੁਦਕਾਸ਼੍ਮਰ੍ਯ ਪ੍ਲਕ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਵਿਭੀਤਕੈਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਬੇਰੀ, ਇੰਗੁਦ, ਕਸ਼ਮਰੀ, ਪਲੱਖ, ਪੀਪਲ ਤੇ ਬਹੇੜੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪੌਲੋਮੈਸ਼੍ਚ ਪਲਾਸ਼ੈਸ਼੍ਚ ਕਰੀਰੈਃ ਪੀਲੁਭਿਸ੍ਤਥਾ। ਸਰਸ੍ਵਤੀਤੀਰ੍ਥਰੁਹੈਰ੍ਧਨ੍ਵਨੈਃ ਸ੍ਯਂਦਨੈਸ੍ਤਥਾ
ਪੌਲੋਮ, ਪਲਾਸ, ਕਰੀਰ, ਪੀਲੂ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਸਿਆੰਦਨ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੋਭਿਤ ਸਨ।
ਕਪਿਤ੍ਥੈਃ ਕਰਵੀਰੈਸ਼੍ਚ ਬਿਲ੍ਵੈਰਾਮ੍ਲਾਤਕੈਸ੍ਤਥਾ। ਅਤਿਮੁਕ੍ਤਕਪਂਡੈਸ਼੍ਚ ਪਾਰਿਜਾਤੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾ
ਕਪਿੱਠ, ਕਰਵੀਰ, ਬੈਲ, ਆਮਲਾਤਕ, ਅਤਿਮੁਕਤ, ਕੰਡਾ ਤੇ ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥਾਂ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ।
ਕਦਂਬਵਨਭੂਯਿष੍ਠਾ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਮਨੋਰਮਾ। ਵਾਯ੍ਵਂਬੁਫਲਪਰ੍ਣਾਦੈਰ੍ਦਂਤੋਲੂਖਲਿਕੈਰਪਿ
ਕਦੰਬ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮਨਮੋਹਣੀ, ਹਵਾ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਫਲ, ਪੱਤੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦੰਤੋਲੁਖਲਿਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥਾਂ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਥਾਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਵਰਿष੍ਠੈਰ੍ਮੁਨਿਭਿਰ੍ਵृਤਾ। ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਘੋषਸਂਘੁष੍ਟਾ ਮृਗਯੂਥਸ਼ਤਾਕੁਲਾ
ਉੱਥੇ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਣ ਵਾਲੇ, ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੇਰੇ ਹੋਏ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਦੀ ਉੱਚੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਅਹਿਂਸੈਰ੍ਧਰ੍ਮਪਰਮੈਸ੍ਤਥਾ ਚਾਤੀਵ ਸ਼ੋਭਿਤਾ। ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਕਾਂਚਨਾਖ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਾਚੀ ਨਂਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾ
ਅਹਿੰਸਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪਾਸੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਥਾਂ ਸੋਭਿਤ ਸੀ; ਚਮਕਦਾਰ, ਕਾਂਚਨ ਨਾਮ ਵਾਲੀ, ਪੂਰਬੀ ਨੰਦਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲਕਾ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਸ੍ਰੋਤੋਭਿਃ ਪਂਚਭਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ ਪੁष੍ਕਰੇ ਨਦੀ। ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਯ ਸਦਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹੀਤਲੇ
ਉਥੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੀ ਸਭਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ।