ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਲੋਮਸਂਚ੍ਛਨ੍ਨੋ ਹੇਮਸੂਤ੍ਰੇਣ ਰਾਜਤਾ। ਸੁਰਰ੍षਿਪ੍ਰਤਿਮਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸ੍ਵਯਂਭੂਰ੍ਭੂਤਭਾਵਨਃ
ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਨਰਮ ਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਧਾਗੇ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ, ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਰਿਸ਼ੀ ਵਰਗਾ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਆਪ-ਜਨਮ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ।
ਸ਼ੁਚਿਰੋਮਾ ਮਹਾਵਕ੍ਸ਼ਾਃ ਸਰ੍ਵਤੇਜੋਮਯਃ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਯੋ ਗਤਿਃ ਪੁਣ੍ਯਸ਼ੀਲਾਨਾਮਗਤਿਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਂ
ਸਾਫ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਛਾਤੀ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਪ੍ਰਭੂ—ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪ ਕਰਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਆਖਰੀ।
ਯੋਗਸਿਦ੍ਧਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਯਂ ਵਿਦੁਰ੍ਲੋਕਮੁਤ੍ਤਮਂ। ਯਸ੍ਯਾष੍ਟਗੁਣਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਯਮਾਹੁਰ੍ਦੇਵਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਯੋਗ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਠ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਐਸ਼ਵਰਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਨਿਯਤਾ ਮੋਕ੍ਸ਼ਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ। ਜਨ੍ਮਨੋ ਮਰਣਾਚ੍ਚੈਵ ਮੁਚ੍ਯਂਤੇ ਯੋਗਭਾਵਿਤਾਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹਨ, ਯੋਗ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਦੇਤਤ੍ਤਪ ਇਤ੍ਯਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਨਿਵਾਸਿਨਃ। ਸੇਵਂਸੇਵਂ ਯਤਾਹਾਰਾ ਦੁਸ਼੍ਚਰਂ ਵ੍ਰਤਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਹੀ ਤਪਸਿਆ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਕਠਨ ਵਰਤ ਅਤੇ ਨਿਯਮਤ ਭੋਜਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਯੋਨਂਤ ਇਤਿ ਨਾਗੇषੁ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਯੋਗਿਭਿਃ। ਸਹਸ੍ਰਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾ ਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸ਼ੇषਾਦਿਭਿਰਨੁਤ੍ਤਮੈਃ
ਨਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੰਤ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੇਸ਼ ਆਦਿ ਵਧੀਆ ਨਾਗਾਂ ਨਾਲ।
ਯੋ ਯਜ੍ਞ ਇਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰੈਰਿਜ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲਿਪ੍ਸੁਭਿਃ। ਨਾਨਾਸ੍ਥਾਨਗਤਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨੇਕਃ ਕਵਿਰਨੁਤ੍ਤਮਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਯਜਨ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਸੁਰਗ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ, ਇਕੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਵੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਾਂਦਾ।
ਯਂ ਦੇਵਂ ਵੇਤ੍ਤਿ ਵੇਤ੍ਤਾਰਂ ਯਜ੍ਞਭਾਗਪ੍ਰਦਾਯਿਨਂ। ਵृषਾਗ੍ਨਿਸੂਰ੍ਯਚਂਦ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦੇਵਮਾਕਾਸ਼ਵਿਗ੍ਰਹਂ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਜੋ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਯਜਨ ਦੇ ਹਿੱਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵੱਛ, ਅੱਗ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਹਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਆਕਾਸ਼ ਹੈ।
ਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਾਮਹੇ ਦੇਵਂ ਭਗਵਨ੍ਸ਼ਰਣਾਰ੍ਥਿਨਃ। ਸ਼ਰਣ੍ਯਂ ਸ਼ਰਣਂ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵਭਵੋਦ੍ਭਵਂ
ਉਸ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ; ਉਹ ਸ਼ਰਨਯ, ਸ਼ਰਨ, ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ।
ऋषੀਣਾਂ ਚੈਵ ਸ੍ਰष੍ਟਾਰਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਚ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਂ। ਪ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਂ ਚੈਵ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਸ੍ਥਿਤੌ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਲਈ।
ਕਵ੍ਯਂ ਪਿਤॄਣਾਮੁਚਿਤਂ ਸੁਰਾਣਾਂ ਹਵ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ। ਯੇਨ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਂ ਸਰ੍ ਤਂ ਨਤਾਸ੍ਮਸ੍ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਂ
ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਕਾਇਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਰੀਤ ਰਿਵਾਜ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਉੱਚੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਤ੍ਰੇਤਾਗ੍ਨਿਨਾ ਤੁ ਯਜਤਾ ਦੇਵੇਨ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ। ਯਥਾਸृष੍ਟਿਃ ਕृਤਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਸृष੍ਟਿਸ੍ਤਥਾ ਪੁਨਃ
ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਦੇ ਅੱਗ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ; ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਬਣਾਈ ਸੀ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਜਨ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੀ ਦੁਬਾਰਾ ਹੋਈ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਪ੍ਯਨਂਤੇਨ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਥਿਤਿਕਾਰਿਣਾ। ਅਨ੍ਵਾਸ੍ਯਮਾਨੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵृਦ੍ਧੋਪ੍ਯਥ ਚ ਬੁਦ੍ਧਿਮਾਨ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਅੰਤਹੀਨ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਟਿਕਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਉਹ ਭਗਵਾਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਮਝਦਾਰ ਸੀ।
ਯਜ੍ਞਵਾਟਮਚਿਂਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਧਨਾਢ੍ਯੈਰ੍ऋਤ੍ਵਿਜੈਃ ਪੂਰ੍ਣਂ ਸਦਸ੍ਯੈਃ ਪਰਿਪਾਲਿਤਮ੍
ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤਿ ਸਮਝ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਾਮਹ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਧਨਵਾਨ ਪੰਡਤ ਤੇ ਯਜਨ ਵਿਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗृਹੀਤਚਾਪੇਨ ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੁਨਾ। ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਰਾਜਾਨੋ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾਨਾਂ ਗਣਾਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ, ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਥੇ ਖੜੇ ਸਨ।
ਆਤ੍ਮਾਨਮਾਤ੍ਮਨਾ ਚੈਵ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਵੈ ਦ੍ਰੁਤਂ। ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਤਤ੍ਵਂ ਯਜ੍ਞਂ ਯਜ੍ਞਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਨ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਚਿਆ; ਸੱਚੀ ਸੋਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸਦੀਵੀ ਯਜਨ ਯਜਨ ਬਣ ਗਿਆ।
ਵਰਣਂ ਤਤ੍ਰ ਭਗਵਾਨ੍ਕਾਰਯਾਮਾਸ ऋਤ੍ਵਿਜਾਮ੍। ਭृਗ੍ਵਾਦ੍ਯਾ ऋਤ੍ਵਿਜਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਉਥੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੰਡਤਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਵਾਈ; ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਪੰਡਤ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਬਹ੍ਵृਚਮੁਖ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਯਦਕ੍ਸ਼ਰਂ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੁਵੁਸ੍ਤੇ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਵਿਤਤੇ ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਮਣਿ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਵਾਚਕਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕੀਤਾ; ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।
ਯਜ੍ਞਵਿਦ੍ਯਾ ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾ ਪਦਕ੍ਰਮਵਿਦਾਂ ਤਥਾ। ਘੋषੇਣ ਪਰਮਰ੍षੀਣਾਂ ਸਾ ਬਭੂਵ ਨਿਨਾਦਿਨਾ
ਯਜਨ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨ ਦੀ ਮਹਾਰਤ, ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਯਜ੍ਞਸਂਸ੍ਤਰਵਿਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਵਿਦ੍ਭਿਸ੍ਤਥਾ ਦ੍ਵਿਜੈਃ। ਸ਼ਬ੍ਦਨਿਰ੍ਵਚਨਾਰ੍ਥਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਯਜਨ ਦੀ ਵਿਛਾਉਣ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਉਚਾਰਨ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲਿਆਂ, ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ, ਅਤੇ ਹਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ।
ਮੀਮਾਂਸਾ ਹੇਤੁਵਾਕ੍ਯਜ੍ਞੈਃ ਕृਤਾ ਨਾਨਾਵਿਧਾ ਮੁਖੇ। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਨਿਯਤਾਨ੍ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਨ੍
ਮੀਮਾਂਸਾ ਤੇ ਤਰਕ ਦੇ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਕੀਤੇ ਗਏ; ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ, ਰਾਜਾ, ਪੱਕੀ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਜਪਹੋਮਪਰਾਨ੍ਮੁਖ੍ਯਾਨ੍ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰਵੈ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍। ਯਜ੍ਞਭੂਮੌ ਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ੫੦ 1.18.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਮੁੱਖ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਸ ਯਜਨ-ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਸੁਰਾਸੁਰਗੁਰੁਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਃ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ। ਉਪਾਸਤੇ ਚ ਤਤ੍ਰੈਨਂ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਪ੍ਰਭੁਂ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ; ਉਥੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਪੂਜਦੇ ਸਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ੋ ਵਸਿष੍ਠਃ ਪੁਲਹੋ ਮਰੀਚਿਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ। ਅਂਗਿਰਾ ਭृਗੁਰਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚ ਗੌਤਮੋ ਨਾਰਦਸ੍ਤਥਾ
ਦਕਸ਼, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਪੁਲਹ, ਤੇ ਮਰੀਚੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਅੰਗਿਰਾ, ਭ੍ਰਿਗੁ, ਅਤਰੀ, ਗੌਤਮ ਤੇ ਨਾਰਦ ਵੀ।
ਵਿਦ੍ਯਾਮਾਨਮਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾਯੁਸ੍ਤੇਜੋ ਜਲਂ ਮਹੀ। ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ਼੍ਚ ਰੂਪਂ ਚ ਰਸੋ ਗਂਧਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਵਿਦਿਆ, ਆਕਾਸ਼, ਹਵਾ, ਤੇਜ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ; ਧੁਨੀ, ਛੂਹ, ਰੂਪ, ਸਵਾਦ ਤੇ ਵਾਸ਼ਨਾ ਵੀ।
ਵਿਕृਤਸ਼੍ਚ ਵਿਕਾਰਸ਼੍ਚ ਯਚ੍ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਕਾਰਣਂ ਮਹਤ੍। ऋਗ੍ਯਜੁਃ ਸਾਮਾਥਰ੍ਵਾਖ੍ਯਾ ਵੇਦਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰ ਏਵ ਚ
ਬਦਲਾਅ ਤੇ ਰੂਪ-ਬਦਲਾਅ, ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਚਾਰ ਵੇਦ — ਰਿਗ, ਯਜੁਰ, ਸਾਮ ਤੇ ਅਥਰਵ।
ਸ਼ਬ੍ਦਃ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾ ਨਿਰੁਕ੍ਤਂ ਚ ਕਲ੍ਪਸ਼੍ਚ੍ਛਂਦਃ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਆਯੁਰ੍ਵੇਦ ਧਨੁਰ੍ਵੇਦੌ ਮੀਮਾਂਸਾ ਗਣਿਤਂ ਤਥਾ
ਧੁਨੀ, ਉਚਾਰਨ, ਨਿਰੁਕਤੀ, ਕਰਮ ਤੇ ਛੰਦ — ਇਹ ਸਭ ਮਿਲ ਕੇ; ਆਯੁਰਵੇਦ, ਧਨੁਰਵੇਦ, ਮੀਮਾਂਸਾ ਤੇ ਗਣਿਤ ਵੀ।
ਹਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਵਜ੍ਞਾਨਸਹਿਤਾ ਇਤਿਹਾਸਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਏਤੈਰਂਗੈਰੁਪਾਂਗੈਸ਼੍ਚ ਵੇਦਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਭੂषਿਤਾਃ
ਹਾਥੀ ਤੇ ਘੋੜੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਇਤਿਹਾਸਾਂ ਸਮੇਤ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਉਪ-ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹਨ।
ਉਪਾਸਤੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਹੋਂਕਾਰਂ ਪਿਤਾਮਹਂ। ਤਪਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰਤਵਸ਼੍ਚੈਵ ਸਂਕਲ੍ਪਃ ਪ੍ਰਾਣ ਏਵ ਚ
ਉਹ ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਿਤਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਤਪ, ਯਜਨ, ਇਰਾਦਾ ਅਤੇ ਸਵਾਂਸ ਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਏਤੇ ਚਾਨ੍ਯੇ ਚ ਬਹਵਃ ਪਿਤਾਮਹਮੁਪਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਅਰ੍ਥੋ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਾਮਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵੇषੋ ਹਰ੍षਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ: ਧਨ, ਧਰਮ, ਇੱਛਾ, ਵੈਰ ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ।