ਭਵੇਯਮਪਮਾਨਾਚ੍ਚ ਧਿਗ੍ਰੂਪਾ ਦੁਃਖਦਾਯਿਨੀ। ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਚਕ੍ਸ਼ੁषਾਨੇਨ ਯਾਪਿ ਯੋषਿਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਜੇ ਮੈਂ ਨਕਾਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਬਦਨਾਮ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗੀ, ਆਪਣੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਪਰ ਜਿਸ ਔਰਤ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਨਿਗਾਹ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਧਨਵੰਤ ਹੈ।
ਸਾਪਿ ਧਨ੍ਯਾ ਨ ਸਂਦੇਹਃ ਕਿਂ ਪੁਨਰ੍ਯਾਂ ਪਰਿष੍ਵਜੇਤ੍। ਜਗਦ੍ਰੂਪਮਸ਼ੇषਂ ਹਿ ਪृਥਕ੍ਸਂਚਾਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਉਹ ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਧਨਵੰਤ ਹੈ; ਪਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਗਲੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਵਿਰਾਜਦਾ ਹੈ।
ਲਾਵਣ੍ਯਂ ਤਦਿਹੈਕਸ੍ਥਂ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਂ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਨਾ। ਅਸ੍ਯੋਪਮਾ ਸ੍ਮਰਃ ਸਾਧ੍ਵੀ ਮਨ੍ਮਥਸ੍ਯ ਤ੍ਵਿषੋਪਮਾ
ਇਹ ਸੋਹਣਾਪਨ, ਇੱਥੇ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮੂਲ ਨੇ ਵਿਖਾਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਤਵਾਨੀ ਸਵੈਯਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਨਮਥ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ।
ਤਿਰਸ੍ਕृਤਸ੍ਤੁ ਸ਼ੋਕੋਯਂ ਪਿਤਾ ਮਾਤਾ ਨ ਕਾਰਣਮ੍। ਯਦਿ ਮਾਂ ਨੈष ਆਦਤ੍ਤੇ ਸ੍ਵਲ੍ਪਂ ਮਯਿ ਨ ਭਾषਤੇ
ਇਹ ਦੁੱਖ ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਮਾਤਾ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਨਕਾਰ ਦੇਣ ਕਰਕੇ ਹੈ; ਜੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਜਾਂ ਮੈਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ—
ਅਸ੍ਯਾਨੁਸ੍ਮਰਣਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਃ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ੋਕਜਃ। ਅਨਾਗਸਿ ਚ ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਯਾਤੇਯਮੀਦृਸ਼ੀ
ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਮੌਤ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਵੇਗੀ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਕਿ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਐਸੇ ਹਾਲ ਵਿੱਚ ਜਲਦੀ ਹੀ ਮਰ ਜਾਵਾਂਗੀ।
ਕੁਚਯੋਰ੍ਮਣਿਸ਼ੋਭਾਯੈ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਮ੍ਬੁਜ ਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ। ਮੁਖਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਂਤ੍ਯਾ ਮਨੋ ਮੇ ਧ੍ਯਾਨਮਾਗਤਮ੍
ਉਸ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਸੁੱਚੇ ਕਮਲ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖਦੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਂਗਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸਂਯੋਗਾਨ੍ਨ ਚੇਤ੍ਤ੍ਵਂ ਬਹੁ ਮਨ੍ਯਸੇ। ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਨਟਸਿ ਤਰ੍ਹਿ ਨ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਵਿਤਥਂ ਪਰਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸਪর্শ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ, ਤਾਂ ਫਿਰ, ਚਾਹੇ ਤੂੰ ਛੂਹਦੀ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ, ਤੇਰਾ ਸਰੀਰ ਵਾਸਤੇ ਹੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ।
ਅਥਵਾਸ੍ਯ ਨ ਦੋषੋਸ੍ਤਿ ਯਦृਚ੍ਛਾਚਾਰਕੋ ਹ੍ਯਸਿ। ਮੁषਿਤਃ ਸ੍ਮਰ ਨੂਨਂ ਤ੍ਵਂ ਸਂਰਕ੍ਸ਼ ਸ੍ਵਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਰਤਿਮ੍
ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੌਕੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰੇਮ ਵਲੋਂ ਲੁੱਟੀ ਗਈ ਹੈਂ—ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋਪਿ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਯੇਨ ਰੂਪੇਣਾਯਂ ਸ੍ਮਰਾਧਿਕਃ। ਮਮਾਨੇਨ ਮਨੋਰਤ੍ਨ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਚ ਹृਤਂ ਦृਢਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਹੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੇ ਮੇਰਾ ਮਨ, ਮੇਰਾ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਜੀਵਨ ਪੱਕਾ ਲੈ ਲਿਆ।
ਸ਼ੋਭਾ ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਵਕ੍ਤ੍ਰੇ ਸਾ ਕੁਤਃ ਸ਼ਸ਼ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਿ। ਨੋਪਮਾ ਸਕਲਂ ਕਸ੍ਯ ਨਿष੍ਕਲਂਕੇਨ ਸ਼ਸ੍ਯਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੋਭਾ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਚੰਦ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਖਰਗੋਸ਼ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ, ਉੱਤੇ ਕਿਉਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ, ਐਸੇ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਲਈ, ਕਦੇ ਵਧਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਸਮਾਨਭਾਵਤਾਂ ਯਾਤਿ ਪਂਕਜਂ ਨਾਸ੍ਯ ਨੇਤ੍ਰਯੋਃ। ਕੋਪਮਾ ਜਲਸ਼ਂਖੇਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰਵਣਸ਼ਂਙ੍ਖਯੋਃ
ਕਮਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਪਾਣੀ ਦੀ ਸਾਂਖ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਕੰਨ ਦੀ ਸਾਂਖ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਰੁਮੋਪ੍ਯਧਰਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਲਭਤੇ ਨੋਪਮਾਂ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਆਤ੍ਮਸ੍ਥਮਮृਤਂ ਹ੍ਯੇष ਸਂਸ੍ਰਵਂਸ਼੍ਚੇष੍ਟਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਲਾਲ ਮੋਤੀ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹੋਠ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਹੀ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਬਾਹਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਦਿ ਕਿਂਚਿਚ੍ਛੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਜਨ੍ਮਾਂਤਰਸ਼ਤੈਃ ਕृਤਮ੍। ਤਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਪੁਨਰ੍ਭਰ੍ਤਾ ਭਵਤ੍ਵੇष ਮਮੇਪ੍ਸਿਤਃ
ਜੇਕਰ ਪਿਛਲੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇ।
ਏਵਂ ਚਿਂਤਾਪਰਾਧੀਨਾ ਯਾਵਤ੍ਸਾ ਗੋਪਕਨ੍ਯਕਾ। ਤਾਵਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਹਰਿਂ ਪ੍ਰਾਹ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਂ ਸਤ੍ਵਰਂ ਵਚਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਗੋਪ ਕੁੜੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਚਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁੰਮ ਸੀ, ਓਦੋਂ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਯਜਨ ਲਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਦੇਵੀ ਚੈषਾ ਮਹਾਭਾਗਾ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਨਾਮਤਃ ਪ੍ਰਭੋ। ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਿਦਮ੍
ਇਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਗਾਇਤਰੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਤਦੇਨਾਮੁਦ੍ਵਹਸ੍ਵਾਦ੍ਯ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਾਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ। ਗਾਂਧਰ੍ਵੇਣ ਵਿਵਾਹੇਨ ਵਿਕਲ੍ਪਂ ਮਾ ਕृਥਾਸ਼੍ਚਿਰਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਕੁੜੀ ਤੈਨੂੰ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਗਾਂਧਰਵ ਰੀਤ ਨਾਲ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲੈ, ਤੇ ਫੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਅਮੁਂ ਗृਹਾਣ ਦੇਵਾਦ੍ਯ ਅਸ੍ਯਾਃ ਪਾਣਿਮਨਾਕੁਲਮ੍। ਗਾਂਧੇਰ੍ਵੇਣ ਵਿਵਾਹੇਨ ਉਪਯੇਮੇ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਹੇ ਦੇਵ, ਅੱਜ ਇਸ ਦਾ ਹੱਥ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਫੜ ਲੈ। ਫਿਰ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗਾਂਧਰਵ ਰੀਤ ਨਾਲ ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ।
ਤਾਮਵਾਪ੍ਯ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਜਗਾਦਾਦ੍ਧ੍ਵਰ੍ਯੁਸਤ੍ਤਮਮ੍। ਕृਤਾ ਪਤ੍ਨੀ ਮਯਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਸਦਨੇ ਮੇ ਨਿਵੇਸ਼ਯ
ਉਸਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੁੱਖ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਹ ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਬਣ ਗਈ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਸਾ ਦੇ।'
ਮृਗਸ਼ृਂਗਧਰਾ ਬਾਲਾ ਕ੍ਸ਼ੌਮਵਸ੍ਤ੍ਰਾਵਗੁਂਠਿਤਾ। ਪਤ੍ਨੀਸ਼ਾਲਾਂ ਤਦਾ ਨੀਤਾ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ
ਹਿਰਣ ਦੇ ਸਿੰਗ ਵਾਲੀ, ਕਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਫਿਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਪੰਡਤਾਂ ਵਲੋਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਾਲੇ ਘਰ ਲੈ ਜਾਈ ਗਈ।
ਔਦੁਂਬੇਰਣ ਦਂਡੇਨ ਪ੍ਰਾਵृਤੋ ਮृਗਚਰ੍ਮਣਾ। ਮਹਾਧ੍ਵਰੇ ਤਦਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਧਾਮ੍ਨਾ ਸ੍ਵੇਨੈਵ ਸ਼ੋਭਤੇ
ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਲਾਠੀ ਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਖਾਲ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਸ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪ੍ਰਾਰਬ੍ਧਂ ਚ ਤਤੋ ਹੋਤ੍ਰਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰ੍ਵੇਦਪਾਰਗੈਃ। ਭृਗੁਣਾ ਸਹਿਤੈਃ ਕਰ੍ਮ ਵੇਦੋਕ੍ਤਂ ਤੈਃ ਕृਤਂ ਤਦਾ। ਤਥਾ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਸ ਯਜ੍ਞਃ ਪੁष੍ਕਰੇऽਭਵਤ੍
ਫਿਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਸਮੇਤ ਹੋ ਕੇ ਹੋਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਤੇ ਉਹ ਯਜਨ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ।
"ਭੀष੍ਮ-ਉਵਾਚ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਕਿਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਤਦਾਸੀਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ। ਕਥਂ ਰੁਦ੍ਰਃਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚਾਪਿ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ? ਰੁਦਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਉਥੇ ਕਿਵੇਂ ਮੌਜੂਦ ਸਨ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ?'
ਆਭੀਰ:ਪੁਤ੍ਰੀ ਗਾਯਤ੍ਰ੍ਯਾ ਕਿਂ ਕृਤਂ ਤਤ੍ਰ ਪਤ੍ਨੀਤ੍ਵੇ ਸ੍ਥਿਤਯਾ ਤਯਾ। ਆਭੀਰਾ: ਕਿਂ ਸੁਵृਤ੍ਤਜ੍ਞੈਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤੈਸ਼੍ਚ ਕृਤਂ ਮੁਨੇ
'ਆਭੀਰ ਦੀ ਧੀ ਗਾਇਤਰੀ ਨੇ ਉਥੇ ਪਤਨੀ ਬਣ ਕੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਤੇ ਚੰਗੇ ਚਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ?'
ਏਤਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਸਮਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਯਥਾਕृਤਮ੍। ਆਭੀਰੈਰ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਚਾਪਿ ਮਮੈਤਤ੍ਕੌਤੁਕਂ ਮਹਤ੍
'ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਜਿਵੇਂ ਹੋਈ, ਆਭੀਰਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਲੋਂ ਜਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।'
"ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਯਜ੍ਞੇ ਯਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਵृਤ੍ਤਮਾਸੀਨ੍ਨਰਾਧਿਪ। ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾ ਨृਪ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਅਚੰਭਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।'
ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਕृਤਵਾਨ੍ਵੈ ਸਦੋ ਗਤਃ। ਨਿਨ੍ਦ੍ਯਰੂਪਧਰੋ ਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਰਾਯਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਰੁਦਰ ਨੇ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਉਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਨਿੰਦਾ ਯੋਗ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ।
ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਨ ਕृਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਪ੍ਰਾਧਾਨ੍ਯੇ ਸ ਯਤਃਸ੍ਥਿਤਃ। ਨਾਸ਼ਂ ਤੁ ਗੋਪਕਨ੍ਯਾਯਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਗੋਪਕੁਮਾਰਕਾਃ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਪਰ ਗੋਪ ਲੜਕਿਆਂ ਨੇ, ਜਦੋਂ ਗੋਪ ਕੁੜੀ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਣੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਮਨਜ਼ੂਰ ਨਾ ਕੀਤਾ।
ਗੋਪ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਾ ਆਗਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਨ੍ਤਿਕਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਮੇਖਲਾਬਦ੍ਧਾਂ ਯਜ੍ਞਸੀਮਵ੍ਯਸ੍ਥਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੋਪਣਾਂ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਆ ਗਈਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਮਰਬੰਧ ਪਾ ਕੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸੀਮਾ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖਿਆ—
ਹਾ ਪੁਤ੍ਰੀਤਿ ਤਦਾ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਹਾ ਪੁਤ੍ਰਿਕੇਤਿ ਚ। ਸ੍ਵਸੇਤਿ ਬਾਨ੍ਧਵਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਖ੍ਯਃ ਸਖ੍ਯੇਨ ਹਾਸਖਿ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹਾਏ ਪੁੱਤ!', ਪਿਉ ਨੇ, 'ਹਾਏ ਧੀਏ!'; ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੇ, 'ਹਾਏ ਭੈਣ!', ਤੇ ਸਖੀਆਂ ਨੇ, 'ਹਾਏ ਸਖੀ!' ਆਖਿਆ।
ਕੇਨ ਤ੍ਵਮਿਹ ਚਾਨੀਤਾ ਅਲਕ੍ਤਾਂਕਾ ਤੁ ਸੁਨ੍ਦਰੀ। ਸ਼ਾਟੀਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਾਂਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕੇਨ ਯੁਕ੍ਤਾ ਚ ਕਮ੍ਬਲੀ
'ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕੌਣ ਲੈ ਆਇਆ, ਹੇ ਲਾਲ ਲੱਕੜ ਵਾਲੀ ਸੋਹਣੀਏ? ਤੇਰਾ ਕੱਪੜਾ ਕੌਣ ਲਾਹ ਗਿਆ, ਤੇ ਕੌਣ ਤੈਨੂੰ ਕੰਬਲ ਪਾ ਕੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ?'