ਅਥਾਰੁਹ੍ਯ ਹਰਸ੍ਯਾਂਗਂ ਗਲਮਾਵੇष੍ਟ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ । ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਵਾਸਪਵਨੈਰਥ ਜਾਤੋ ਹੁਤਾਸ਼ਨਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਗਲ ਵਿਚ ਲਪਟ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਤਸ੍ਯੋष੍ਮਣਾ ਚਂਦ੍ਰ ਲੇਖਾ ਜਟਾਜੂਟਾਟਵੀ ਸ੍ਥਿਤਾ । ਸਾਰ੍ਦ੍ਰਤਾਂ ਤੁ ਤਦਾ ਸਾਯਾਤ੍ਪ੍ਲਾਵਿਤਂ ਤਦ੍ਵਪੁਰ੍ਯਥਾ
ਉਸ ਦੀ ਤਾਪ ਨਾਲ, ਜੋ ਚੰਦਰੀਕਾ ਜਟਾਵਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਸੀ, ਉਹ ਗਿੱਲੀ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਸਰੀਰ ਪੂਰਾ ਤਰ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।
ਤਸ੍ਯਾਹ੍ਯਮृਤਧਾਰਾਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਸ੍ਤਕਮਾਲਿਕਾ । ਹਰਮੌਲਿਕਪਾਲਾਨਾਮਭੂਤ੍ਸਂਜੀਵਿਤਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਅਮਰਤ ਦੀ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਸਿਰਾਂ ਉੱਤੇ ਮਾਲਾ ਵੱਜੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਸਮੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਿੰਦ ਆ ਗਈ।
ਪਪਾਠ ਪੂਰ੍ਵਮਭ੍ਯਸ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਯੋਗਸ਼੍ਰੁਤਿਕ੍ਰਮਮ੍ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਰਸ੍ਪਰਾਧੀਤਂ ਵਿਵਦਂਤਿ ਸ਼ਿਰਾਂਸ੍ਯਥ
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਜੋਗ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਉਚਾਰੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਕ ਦੂਜੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪੜ੍ਹਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਅਹਮਾਦਿਰਹਂ ਪੂਰ੍ਵਮਹਮੇਵ ਪਰਾਤ੍ਪਰਃ । ਅਹਂ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਅਹਂ ਪਾਤੇਤ੍ਯੁਤ੍ਸੁਕਾਨਿ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਮੈਂ ਹੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਆਦਿ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਹੀ ਰਚਨਹਾਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਹੀ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹਾਂ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਲੜ ਪਏ।
ਸ਼ੋਚਂਤ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨੋ ਦਤ੍ਤਂ ਨੋ ਭੁਕ੍ਤਂ ਨ ਹੁਤਂ ਮਯਾ । ਲੋਭਗ੍ਰਸ੍ਤੇਨ ਮਨਸਾ ਨੋ ਵਿਤ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੇऽਪਿ ਤਮ੍
ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਏ: 'ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਮੈਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਨਾ ਖਾਧੀਆਂ, ਨਾ ਹਵਨ ਵਿਚ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ; ਲਾਲਚੀ ਮਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।'
ਅਥੇਸ਼੍ਵਰਜਟਾਜੂਟਾਦਾਵਿਰਾਸੀਦ੍ਗਣੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤ੍ਰ੍ਯਾਨਨਸ੍ਤ੍ਰਿਚਰਣਸ੍ਤ੍ਰਿਪੁਚ੍ਛਃ ਸਪ੍ਤਹਸ੍ਤਵਾਨ੍
ਫਿਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਦੀ ਜਟਾ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੇਵਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਤਿੰਨ ਮੁੱਢ, ਤਿੰਨ ਲੱਤਾਂ, ਤਿੰਨ ਪੂੰਛਾਂ ਤੇ ਸੱਤ ਹੱਥ ਸਨ।
ਸ ਚ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਖੋ ਨਾਮ ਪਿਂਗਲੋ ਜਟਿਲੋ ਮਹਾਨ੍ । ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਕਪਾਲਾਲੀ ਭਯਾਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਮृਤੇਵ ਸਾ ੩੭*। ਪੁਰਤਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਗਣਸ੍ਤਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਖਃ ਪ੍ਰਭੁਮ੍ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਸ਼ਿਵਂ ਦੇਵਮਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਹ ਵੱਡਾ, ਪੀਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕੀਰਤਿਮੁਖ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਖੋਪੜੀਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਡਰ ਕਰ ਥੰਮ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਮੁਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਕੀਰਤਿਮੁਖ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਅੱਗੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਭੁੱਖਾ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ।
ਤਦੋਕ੍ਤਃ ਸ਼ਂਕਰੇਣਾਹੋ ਭਕ੍ਸ਼ਯ ਤ੍ਵਂ ਰਣੇ ਹਤਾਨ੍ । ਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਸ ਗਣਃ ਕ੍ਵਾਪ੍ਯਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਰਣਂ ਤਦਾ
ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਗਏਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲੈ।' ਪਰ ਉਹ ਸੇਵਕ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜੰਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸ਼ਂਕਰੇਣ ਨਿਵਾਰਿਤਃ । ਤਤਃ ਕੀਰ੍ਤਿਮੁਖੇਨਾਥ ਸ੍ਵਾਂਗਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਖਾਣ ਲੱਗਿਆ, ਪਰ ਸ਼ੰਕਰ ਜੀ ਨੇ ਰੋਕ ਲਿਆ; ਫਿਰ ਕੀਰਤਿਮੁਖ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਆਪ ਹੀ ਖਾ ਲਿਆ।
ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤੇਨ ਚਾਤ੍ਯਂਤਂ ਨਿषਿਦ੍ਧੇਨ ਚ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਤਤ੍ਸਾਹਸਂ ਤਦਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਮੁਖਸ੍ਯ ਚ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੜਪ ਰਿਹਾ ਸੀ ਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਰੋਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਹਿੰਮਤ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਨੇ—
ਤਮੁਵਾਚੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰੀਤਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇ ਤਿष੍ਠ ਮੇ ਸਦਾ । ਤ੍ਵਚ੍ਚਿਤ੍ਤਰਹਿਤੋ ਯਸ਼੍ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਮਮਾਲਯੇ
ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਸਦਾ ਵੱਸ। ਜੇ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿਚ ਕੋਈ ਤੇਰੀ ਯਾਦ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋਵੇ—'
ਸ ਪਤਿष੍ਯਤਿ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਹੀਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੋਂऽਤਰ੍ਹਿਤੋऽਭਵਤ੍ । ਸ਼ਂਭੋਰ੍ਮੂਧ੍ਨਿ ਤਦਾ ਦੇਵਾ ਵਵृषੁਃ ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਭਿਃ
'ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ,' ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਉਹ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
ਏਵਮਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਭਾਯਾਂ ਤੁ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਿਨਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਰਪਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਸ੍ਮਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਅਚੰਭਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਵਰਭਾਨੂ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤਿ ਤ੍ਵਾਂ ਕਥਂ ਭਾਵਂ ਸ੍ਵਾਧੀਨਂ ਯੋਗਿਨਂ ਬਲਾਤ੍ । ਇਂਦ੍ਰਿਯੈਃ ਪੂਜ੍ਯਸੇ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੋऽਯਂ ਵਿषਯੈਃ ਕਥਮ੍
'ਭਾਵਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਜੋਗੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਕਿਵੇਂ ਛੂਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਤੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?'
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਾਦਿਲੋਕਪਾਲਾਨਾਂ ਪੂਜਾਂ ਗृਹ੍ਣਾਸਿ ਸਰ੍ਵਤਃ । ਨ ਤ੍ਵਂ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਕਂ ਦੇਵਂ ਤ੍ਵਂ ਪੂਜਯਸਿ ਕਂਚਨ
'ਤੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵੱਲੋਂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਪੂਜਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ; ਪਰ ਤੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।'
ਈਸ਼੍ਵਰੋऽਸਿ ਕਥਂ ਲੋਕੇ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਭੋਜੀ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ । ਸਂਗੋਪਯਸਿ ਯੋਗੀਨ੍ਦ੍ਰ ਗੌਰੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛ ਮੇ
'ਤੂੰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿਖ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਸੋਹਣੀ ਗੌਰੀ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਜੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੇ ਦੇ।'
ਸ੍ਕਂਦਲਂਬੋਦਰਾਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪੁਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਸਹਿਤੋऽਧੁਨਾ । ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਰਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭ੍ਰਮ ਨਿਤ੍ਯਂ ਗृਹੇਗृਹੇ
'ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਕੰਦ ਅਤੇ ਲੰਬੋਦਰ ਨਾਲ, ਭਿਖ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਸਦਾ ਘਰ-ਘਰ ਘੁੰਮਦਾ ਰਹੁ।'
ਏਵਂ ਬਹੁਵਿਧਂ ਤਤ੍ਰ ਰਾਹੁਰਾਹੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਭਗਵਾਨਪਿ ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨੋਤ੍ਤਰਂ ਕਿਂਚਿਦਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਹੂ ਨੇ ਉਥੇ ਬਹੁਤ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ; ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ।
ਅਥੇਸ਼ਂ ਮੌਨਿਨਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਰਾਹੁਰ੍ਨਂਦਿਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਤ੍ਵ ਮਂਤ੍ਰੀ ਹ੍ਯਸਿ ਸੇਨਾਨੀਰ੍ਵਿਕਟਾਨਨ ਬਿਂਬਧृਕ੍ 6.10.
ਫਿਰ, ਚੁੱਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਹੂ ਨੇ ਨੰਦੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਤੂੰ ਮੰਤਰੀ ਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀ ਹੈਂ, ਡਰਾਉਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ।'
ਏਵਮਾਚਰਿਤ ਭ੍ਰष੍ਟਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਨੋਚੇਦ੍ਰੋषੇਣੇਂਦ੍ਰ ਇਵ ਪਤਿष੍ਯਤਿ ਰਣੇ ਹਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਵੀ ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਵੇਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਂਦੀ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਚੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਭ੍ਰੂਸਂਜ੍ਞਯੈਵ ਸ ਤਦਾ ਮਤਮਾਜ੍ਞਾਯ ਸ਼ੂਲਿਨਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨੰਦੀ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਸਿਰਫ ਭੌਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹੀ, ਉਹ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਮਰਜ਼ੀ ਹੈ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਪ੍ਰੇषਯਾਮਾਸ ਰਾਹੁਂ ਨਂਦੀ ਗਣਾਗ੍ਰਣੀਃ । ਅਥ ਜਾਲਂਧਰਂ ਗਤ੍ਵਾ ਕਥਯਾਮਾਸ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ । ਸ੍ਵਰ੍ਭਾਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵृਤ੍ਤਾਂਤਂ ਗੌਰੀਰੂਪਂ ਮਨੋਹਰਮ੍
ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੰਦੀ ਨੇ ਰਾਹੂ ਨੂੰ ਭੇਜਿਆ। ਫਿਰ ਜਾਲੰਧਰ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਵਰਭਾਨੂ ਨਾਲ ਹੋਈਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗੌਰੀ ਦੇ ਮੋਹਣੇ ਰੂਪ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਰਦਉਵਾਚ- ਨਾਰਾਯਣਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵੋ ਜਟਾਵਲ੍ਕਲਧਾਰ੍ਯਥ । ਦ੍ਵਿਤੀਯੋऽਨੁਚਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਹ੍ਯਾਯਯੌ ਫਲਹਸ੍ਤਵਾਨ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਸਮੇਂ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਉਹ ਜਟਾਂ ਵਾਲਾ ਛਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਾਥੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਮਰਦੂਤੀ ਸਾ ਵਿਲਲਾਪ ਮृਗੇਕ੍ਸ਼ਣਾ । ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰੋਚਤੁਸ੍ਤਾਂ ਚ ਤਾਵੁਭੌ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਮ੍ਰਿਗ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਕਾਮਦੇਵ ਦੀ ਦੂਤੀ ਰੋ ਪਈ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ।
ਭਯਂ ਮਾ ਗਚ੍ਛ ਕਲ੍ਯਾਣਿ ਤ੍ਵਾਮਾਵਾਂ ਤ੍ਰਾਤੁਮਾਗਤੌ । ਵਨੇ ਘੋਰੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸਿ ਕਥਂ ਦੁष੍ਟਨਿषੇਵਿਤੇ
"ਡਰ ਨਾ ਕਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਇਸ ਡਰਾਉਣੇ, ਮਾੜੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਈ?"
ਏਵਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਤਾਂ ਤਨ੍ਵੀਂ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਪ੍ਰਾਹ ਮਾਧਵਃ । ਮੁਂਚੇਮਾਮਧਮਾਚਾਰ ਮृਦ੍ਵਂਗੀਂ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਪਤਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦੇ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਰਾਖਸ ਨਾਲ ਆਖਿਆ: "ਇਸ ਨਰਮ ਸਰੀਰ ਵਾਲੀ, ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਛੱਡ ਦੇ।"
ਰੇਰੇ ਮੂਰ੍ਖ ਦੁਰਾਚਾਰ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ । ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਂ ਲੋਕਨੇਤ੍ਰਾਣਾਮਾਹਾਰਂ ਕਰ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯਤਃ
"ਓਏ ਮੂਰਖ, ਮਾੜੇ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਤੂੰ ਕੀ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਹੈਂ? ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਖਾਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਿਆ ਹੈ?"
ਭਵ ਪੁਣ੍ਯਪ੍ਰਭਾਵੇਯਂ ਹਂਸ੍ਯੇਤਾਂ ਮਂਡਨਂ ਭੁਵਃ । ਅਦ੍ਯਲੋਕਂ ਨਿਰਾਲੋਕਂ ਕਂਦਰ੍ਪਂ ਦਰ੍ਪਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
"ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਅੱਜ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਚਾਨਣ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤੇ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਜਾਵੇ।"
ਕਰਿष੍ਯਸ੍ਯਧੁਨਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਹਤ੍ਵਾ ਵृਂਦਾਰਿਕਾਂ ਵਨੇ । ਤਸ੍ਮਾਦਿਮਾਂ ਵਿਮੁਂਚਾਸ਼ੁ ਸੁਖਪ੍ਰਾਸਾਦਦੇਵਤਾਮ੍
"ਹੁਣ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿੰਦਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਕਰ ਲੈ। ਇਸ ਲਈ, ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਇਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਛੱਡ ਦੇ।"