ਤਾਨੇਵਾਗ੍ਨੀਨ੍ਪਰਿਚਰੇਦ੍ਯਜਮਾਨੋ ਦਿਵੌਕਸਃ। ਨਿਯਤੋ ਨਿਯਤਾਹਾਰੋ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਸਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਹੀ ਅੱਗ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਨਿਯਮਤ, ਘੱਟ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਤਦਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮਾਤ੍ਰਾਣਿ ਯਜ੍ਞਾਂਗਾਨਿ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਅਕृष੍ਟਂ ਵੈ ਵ੍ਰੀਹਿਯਵਂ ਨੀਵਾਰਂ ਵਿਘਸਾਨਿ ਚ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਕੇਵਲ ਅੱਗ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਣ-ਜੋਤੀ ਹੋਈ ਚੌਲ, ਜੌ, ਜੰਗਲੀ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਚੁਗਿਆ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਹਵਿष੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਯਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਮਾਘੇष੍ਵਪਿ ਪਂਚਸੁ। ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮੇਪ੍ਯੇਤਾਸ਼੍ਚਤਸ੍ਰੋ ਵृਤ੍ਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਰਦੀ ਦੇ ਪੰਜ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਚਾਰ ਤਰੀਕੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਦ੍ਯਃ ਪ੍ਰਭਕ੍ਸ਼ਕਾਃ ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਨ੍ਮਾਸਿਕਸਂਚਯਾਨ੍। ਵਾਰ੍षਿਕਾਨ੍ਸਂਚਯਾਨ੍ਕੇਚਿਤ੍ਕੇਚਿਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਾਰ੍षਿਕਾਨ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੋ ਮਿਲੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਖਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਸਾਲ ਲਈ; ਤੇ ਕੁਝ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਨ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤ੍ਯਤਿਥਿਪੂਜਾਰ੍ਥਂ ਯਜ੍ਞਤਨ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥਮੇਵ ਚ। ਅਭ੍ਰਾਵਕਾਸ਼ਾ ਵਰ੍षਾਸੁ ਹੇਮਂਤੇ ਜਲਸਂਸ਼੍ਰਯਾਃ
ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਵਰਖਾ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀष੍ਮੇ ਪਂਚਾਗ੍ਨਿਤਪਸਃ ਸ਼ਰਦ੍ਯਮृਤਭੋਜਨਾਃ। ਭੂਮੌ ਵਿਪਰਿਵਰ੍ਤਂਤੇ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਪ੍ਰਪਦੈਰਪਿ
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੰਜ ਅੱਗ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ; ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਹਨ, ਕਈ ਵਾਰੀ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਉੰਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਾਨਾਸਨੇ ਚ ਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਵਸਨੇष੍ਵਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤੇ। ਦਂਤੋਲੂਖਲਿਨਃ ਕੇਚਿਦਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਪਰੇ
ਉਹ ਖੜੇ ਜਾਂ ਬੈਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਲੋਕ ਦੰਟਾ ਤੇ ਓਖਲੀ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਕੁਟਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪਿਬਨ੍ਤ੍ਯੇਕੇ ਯਵਾਗੂਂ ਕ੍ਵਥਿਤਾਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪਿਬਂਤ੍ਯੇਕੇ ਭੁਂਜਤੇ ਚ ਯਥਾਗਮਮ੍
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਉਬਲੀ ਹੋਈ ਜੌ ਦੀ ਖੀਰ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਤੇ ਕੁਝ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਲੈਰੇਕੇ ਫਲੈਰੇਕੇ ਜਲੈਰੇਕੇ ਦृਢਵ੍ਰਤਾਃ। ਵਰ੍ਤ੍ਤਯਂਤਿ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਵੈਖਾਨਸ ਧृਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਜੜਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਕੁਝ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਕੁਝ ਸਿਰਫ਼ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਰਾਹ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵੈਖਾਨਸਾ ਤਪਸੀ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਤੇ ਡਿੱਠੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਮਨਸ੍ਵਿਨਾਂ। ਚਤੁਰ੍ਥਸ਼੍ਚੌਪਨਿषਦੋ ਧਰ੍ਮਃ ਸਾਧਾਰਣੋ ਮਤਃ
ਇਹ ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਉਹ ਮਨ ਦੇ ਪੱਕੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੈ। ਚੌਥਾ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਕ ਧਰਮ, ਸਭ ਲਈ ਸਾਂਝਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਗृਹਸ੍ਥਸ਼੍ਚ ਸਤਤੋਨ੍ਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਯੁਗੇ ਤਾਤ ਵਿਪ੍ਰੈਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਵਨ-ਵਾਸੀ ਤੇ ਘਰ-ਵਾਸੀ ਦੋਵੇਂ, ਪਿਆਰੇ, ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵਿਚ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਹਰ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋ ਮਧੁਚ੍ਛਂਦੋ ਗਵੇषਣਃ। ਸਾਂਕृਤਿਃ ਸਦਿਵੋ ਭਾਂਡਿਰ੍ਯਵਪ੍ਰੋਥੋ ਹ੍ਯਥਰ੍ਵਣਃ
ਅਗਸਤ, ਸਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਧੁਚੰਦਸ, ਗਵੇਸ਼ਣ, ਸਾਂਕ੍ਰਿਤੀ, ਸਦੀਵਾ, ਭਾਂਡਿਰਯਵਪ੍ਰ, ਤੇ ਅਥਰਵਣ—
ਅਹੋਵੀਰ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਕਾਮ੍ਯਃ ਸ੍ਥਾਣੁਰ੍ਮੇਧਾਤਿਥਿਰ੍ਬੁਧਃ। ਮਨੋਵਾਕਃ ਸ਼ਿਨੀਵਾਕਃ ਸ਼ੂਨ੍ਯਪਾਲੋ ਕृਤਵ੍ਰਣਃ
ਅਹੋਵੀਰਯ, ਕਾਮਯ, ਸਥਾਣੁ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਬੁਧ, ਮਨੋਵਾਕ, ਸ਼ਿਨੀਵਾਕ, ਸ਼ੂਨਯਪਾਲ, ਤੇ ਕ੍ਰਤਵ੍ਰਣ—
ਏਤੇ ਕਰ੍ਮਸੁ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸਸ੍ਤਤਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੁਪਾਗਮਨ੍। ਏਤੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਧਰ੍ਮਾਣਸ੍ਤਥਾ ਯਾਯਾਵਰਾਗਣਾਃ
ਇਹ ਗਿਆਨਵਾਨ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ ਤੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਸਿੱਧਾ ਧਰਮ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਯਾਤਰੀ ਸੰਨਿਆਸੀ ਸਮੂਹ ਵੀ।
ऋषੀਣਾਮੁਗ੍ਰਤਪਸਾਂ ਧਰ੍ਮਨੈਪੁਣ੍ਯਦਰ੍ਸ਼ਿਨਾਮ੍। ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸਮਾਰਾਧ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਵਨ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਤੇ ਕਠੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ,
ਅਪਾਸ੍ਯੋਪਰਤਾ ਮਾਯਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵਨਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ। ਅਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਸ੍ਤਥਾ ਧृष੍ਯਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰੋषਿਤਾ ਗਣਾਃ
ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਨ-ਵਾਸੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਤਾਰੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਨਿਰਭੀਕ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਛੜੇ ਹੋਏ ਸਮੂਹ ਵਜੋਂ ਦਿੱਖਦੇ ਹਨ।
ਜਰਯਾ ਤੁ ਪਰਿਦ੍ਯੂਨਾ ਵ੍ਯਾਧਿਨਾ ਪਰਿਪੀਡਿਤਾਃ। ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਤ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼ੇषਂ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮਾਦ੍ਯਯੁਃ
ਬੁਢਾਪੇ ਨਾਲ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਚੌਥੇ ਬਚੇ ਆਸ਼ਰਮ, ਵਨ-ਵਾਸੀ ਆਸ਼ਰਮ, ਵਿਚ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਦ੍ਯਸ੍ਕਾਰੀ ਸੁਨਿਰ੍ਵਾਪ੍ਯ ਸਰ੍ਵਵੇਦਸਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍। ਆਤ੍ਮਯਾਜੀ ਸੌਮ੍ਯਮਤਿਰਾਤ੍ਮਕ੍ਰੀਡਾਤ੍ਮਸਂਸ਼੍ਰਯਃ
ਜੋ ਸਦਯਸਕ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਯਥਾ-ਯੋਗ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਜਨ ਕਰਦਾ, ਨਰਮ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਨ੍ਯਗ੍ਨਿਂ ਸਮਾਧਾਯ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਸਰ੍ਵਪਰਿਗ੍ਰਹਮ੍। ਸਦ੍ਯਸ੍ਕਸ਼੍ਚ ਯਜੇਦ੍ਯਜ੍ਞਾਨਿष੍ਟਿਂ ਚੈਵੇਹ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਅੱਗ ਲਾ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੰਪਤੀ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਯਸਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਯਜਨ ਤੇ ਨਿਸ਼ਟ ਕਰਮ ਕਰੇ।
ਸਦੈਵ ਯਾਜਿਨਾਂ ਯਜ੍ਞਾਨਾਤ੍ਮਨੀਜ੍ਯਾ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਤ੍ਰੀਨੇਵਾਗ੍ਨੀਂਸ੍ਤ੍ਯਜੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗਾਤ੍ਮਨ੍ਯੇਵਾਤ੍ਮਨਾ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍੩੫੦ 1.15.
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਤਮ-ਪੂਜਾ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਤਮ ਵਿਚ ਆਤਮ ਦੁਆਰਾ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦ੍ਯੇਨ ਵਾ ਯਚ੍ਚ ਤਤ੍ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਨੀਯਾਦਕੁਤ੍ਸਯਨ੍। ਕੇਸ਼ਲੋਮਨਖਾਨ੍ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦ੍ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਰਮੇ ਰਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬਿਨਾ ਨਫ਼ਰਤ ਖਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਨ-ਵਾਸੀ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਵਾਲ, ਦੇਹ ਦੇ ਵਾਲ ਤੇ ਨਖ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ।
ਆਸ਼੍ਰਮਾਦਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸਦ੍ਯਃ ਪੂਤੋ ਗਚ੍ਛਤਿ ਕਰ੍ਮਭਿਃ। ਅਭਯਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇਭ੍ਯੋ ਯੋ ਦਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਵ੍ਰਜੇਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ, ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੇ ਕੇ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਲੋਕਾਸ੍ਤੇਜੋਮਯਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੇਤ੍ਯ ਚਾਨਂਤ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ। ਸੁਸ਼ੀਲਵृਤ੍ਤੋ ਵ੍ਯਪਨੀਤਕਲ੍ਮषੋ ਨ ਚੇਹ ਨਾਮੁਤ੍ਰ ਚਰਨ੍ਤੁਮੀਹਤੇ
ਉਸਦੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਤੇ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਕੋਈ ਕਰਤਬ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।
ਅਰੋषਮੋਹੋ ਗਤਸਂਧਿਵਿਗ੍ਰਹਃ ਸ ਚੇਦੁਦਾਸੀਨਵਦਾਤ੍ਮਚਿਂਤਯਾ। ਯਮੇषੁ ਚੈਵਾਨ੍ਯਗਤੇषੁ ਨ ਵ੍ਯਥਃ ਸ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਸ਼ੂਨ੍ਯੋ ਹृਦਿਨਾਤ੍ਮਵਿਭ੍ਰਮਃ
ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਭੁਲੇਖੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਾਰੇ ਝਗੜੇ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੇ ਉਹ ਉਦਾਸੀਨ ਵਾਂਗ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਿੱਤਰ ਜਾਂ ਵੈਰੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਕੋਈ ਉਲਝਣ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਭਵੇਦ੍ਯਥੇष੍ਟਾਗਤਿਰਾਤ੍ਮਯਾਜਿਨੀ ਨਿਸ੍ਸਂਸ਼ਯੇ ਧਰ੍ਮਪਰੇ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੇ। ਅਤਃਪਰਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਤੀਵਸਦ੍ਗੁਣੈਰਧਿष੍ਠਿਤਂ ਤ੍ਰੀਨਤਿਵਰ੍ਤ੍ਯ ਚਾਸ਼੍ਰਮਾਨ੍
ਆਤਮ-ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਦਸ਼ਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਧੀਆ ਗੁਣਾਂ ਵਿਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਥਮੁਕ੍ਤਂ ਪਰਮਾਸ਼੍ਰਮਂ ਸ਼ृਣੁ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਮਾਨਂ ਪਰਮਂ ਪਰਾਯਣਮ੍। ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਂਸ੍ਕਾਰਮੇਤਾਭ੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਭ੍ਯਾਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਚੌਥਾ, ਉੱਚਤਮ ਆਸ਼ਰਮ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸੁਣੋ ਜਦੋਂ ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅੰਤਮ ਆਸਰਾ ਵਜੋਂ ਵਰਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੇ ਸੰਸਕਾਰ ਪਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਆਸ਼ਰਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾਰ੍ਥਂ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੇਕਮਨਾਃ ਸ਼ृਣੁ। ਕਾषਾਯਂ ਧਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸ਼੍ਰੇਣੀਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਚ ਤ੍ਰਿषੁ
ਹੁਣ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਖਾਤਰ ਜੋ ਸੱਚਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਕੇਸਰੀ ਚੋਲਾ ਪਾ ਕੇ, ਤਿਆਗ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹੋ।
ਯੋ ਵ੍ਰਜੇਚ੍ਚ ਪਰਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਪਾਰਿਵ੍ਰਾਜ੍ਯਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਤਦ੍ਭਾਵਨੇਨ ਸਂਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਰ੍ਤਨਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਤਥਾ
ਜੋ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤਿਆਗੀ ਜੀਵਨ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨ ਵਿੱਚ ਤਿਆਗ ਲੈ ਕੇ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਸਦੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਰੀਤ ਵੀ ਸੁਣ।
ਏਕ ਏਵ ਚਰੇਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਿਧ੍ਯਰ੍ਥਮਸਹਾਯਵਾਨ੍। ਏਕਸ਼੍ਚਰਤਿ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਨ ਜਹਾਤਿ ਨ ਹੀਯਤੇ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਬਿਨਾ ਸਾਥੀ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ ਤਾਂ ਕਿ ਪੂਰਨਤਾ ਮਿਲੇ; ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਤੁਰਦਾ ਹੈ, ਸਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾ ਛੱਡਦਾ ਤੇ ਨਾ ਡਿਗਦਾ।
ਅਨਗ੍ਨਿਰਨਿਕੇਤਸ੍ਤੁ ਗ੍ਰਾਮਂ ਭਿਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਮਾਸ਼੍ਰਯੇਤ੍। ਅਸ਼੍ਵਸ੍ਤਨਵਿਧਾਨਃ ਸ੍ਯਾਨ੍ਮੁਨਿਰ੍ਭਾਵਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਅੱਗ ਤੋਂ ਤੇ ਘਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਭਿੱਖ ਲਈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਬਿਸਤਰਾ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਂਦਾ, ਤੇ ਸਾਧੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।