ਵृਤ੍ਤਿਂ ਚ ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਯਾ ਸ੍ਮृਤਾ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਨਾਮ੍। ਸ੍ਵਯਂ ਦੇਵੇਨ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਸਮਾਗਮੇ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਚਲਣ ਵੀ ਸੁਣੋ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ; ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਆਪ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਆਦਿ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
ਕਥਿਤਾ ਵਿਸ੍ਤਰਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਤਤ੍ਰ ਸਨ੍ਨਿਧੌ। ਨਿਰ੍ਮਮਾ ਨਿਰਹਂਕਾਰਾ ਨਿਃਸਂਗਾ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਭ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮਮਤਾ, ਅਹੰਕਾਰ, ਲਗਾਵ ਜਾਂ ਸੰਪਤੀ ਨਹੀਂ।
ਬਂਧੁਵਰ੍ਗੇ ਚ ਨਿਃਸ੍ਨੇਹਾਸ੍ਸਮਲੋष੍ਟਾਸ਼੍ਮਕਾਂਚਨਾਃ। ਭੂਤਾਨਾਂ ਕਰ੍ਮਭਿਰ੍ਨਿਤ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਰਭਯਪ੍ਰਦਾਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਮੋਹ ਨਹੀਂ, ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਪਰਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਰਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ। ਯਾਜਿਨਃ ਸ਼ੁਚਯੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਯਤਿਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਾਃ
ਸਦਾ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਪਰਾਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ, ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ, ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਯਤੀ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ।
ਸਾਂਖ੍ਯਯੋਗਵਿਧਿਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਾਸ਼੍ਛਿਨ੍ਨਸਂਸ਼ਯਾਃ। ਯਜਂਤੇ ਵਿਧਿਨਾਨੇਨ ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਵਾਸਿਨਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਢੰਗ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ 'ਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਰੀਤ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅਰਣ੍ਯੇ ਪੌष੍ਕਰੇ ਤੇषਾਂ ਮृਤਾਨਾਂ ਸਤ੍ਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ। ਵ੍ਰਜਂਤਿ ਤੇ ਸੁਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਾਯੁਜ੍ਯਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਪਉਸ਼ਕਰ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਨ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਲਭਨ੍ਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਦਾਯਕਮ੍। ਪੁਨਰਾਵਰ੍ਤਨਂ ਹਿਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਉਹ ਹਾਲਤ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੁੜ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ; ਮੁੜ ਆਉਣ ਦੀ ਚੱਕਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਗਿਆਨ 'ਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਰਨ੍ਯੇषਾਂ ਪ੍ਰਪਂਚਾਸ਼੍ਰਮਵਾਸਿਨਾਮ੍। ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਵਿਧਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ षਟ੍ਕਰ੍ਮਨਿਰਤਃ ਸਦਾ
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅਸ਼ਰਮਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ ਦੀ ਰੀਤ ਅਪਣਾ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਛੇ ਕਰਮਾਂ 'ਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਜੁਹੋਤਿ ਵਿਧਿਨਾ ਸਮ੍ਯਙ੍ਮਂਤ੍ਰੈਰ੍ਯਜ੍ਞੇ ਨਿਮਂਤ੍ਰਿਤਃ। ਅਧਿਕਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਦੁਃਖਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਜਨ 'ਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਧੇਰੇ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਚਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ। ਦਿਵ੍ਯੇਨੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਯੋਗੇਨ ਸ੍ਵਾਰੂਢਃ ਸਪਰਿਗ੍ਰਹਃ੨੦੦ 1.15.
ਸਭ ਲੋਕਾਂ 'ਚ ਉਸ ਦੀ ਰਾਹ ਕਦੇ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ; ਦਿਵਿਆ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਵੈਭਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉੱਚਾ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬਾਲਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਨ ਵਿਮਾਨੇਨ ਸੁਵਰ੍ਚਸਾ। ਵृਤਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਸ੍ਵਂਚ੍ਛਦਗਮਨਾਲਯਃ
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਵਿਚਰਤ੍ਯਨਿਵਾਰ੍ਯੇਣ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨ੍ਯਦृਚ੍ਛਯਾ। ਸ੍ਪृਹਣੀਯਤਮਃ ਪੁਂਸਾਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੋਤ੍ਤਮੋ ਧਨੀ
ਉਹ ਸਭ ਲੋਕਾਂ 'ਚ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ 'ਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਧਨਵਾਨ ਹੈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਚ੍ਯੁਤਃ ਪ੍ਰਜਾਯੇਤ ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਰੂਪਵਾਨ੍। ਧਰ੍ਮਜ੍ਞੋ ਧਰ੍ਮਭਕ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਰ੍ਥਪਾਰਗਃ
ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਕੁਲ 'ਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਸੁੰਦਰ, ਧਰਮ ਦੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਭਗਤ ਤੇ ਸਭ ਵਿਦਿਆਵਾਂ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਣੇਨ ਚ। ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਭੈਕ੍ਸ਼੍ਯਵृਤਿਰ੍ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਭੀਖ ਮੰਗਣ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਰੀਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਉਹ ਸਜਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਵ੍ਰਤੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇष੍ਵਪ੍ਰਮਾਦਵਾਨ੍। ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧੇਨ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਵਲਂਬਿਨਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚ ਦੀ ਰੀਤ 'ਚ ਟਿਕਿਆ, ਆਪਣੇ ਧਰਮ 'ਚ ਚੁਕ ਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਰ੍ਯੇਣੇਵ ਦ੍ਵਿਤੀਯੇਨ ਵਿਮਾਨੇਨਾਨਿਵਾਰਿਤਃ। ਗੁਹ੍ਯਕਾਨਾਮਬ੍ਰਹ੍ਮਾਖ੍ਯ ਗਣਾਃ ਪਰਮਸਂਮਤਾਃ
ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦੂਜੇ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਚਲਦਾ ਹੈ; ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ ਦੇ ਗਣ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨਹੀਂ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।
ਅਪ੍ਰਮੇਯਬਲੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਾ ਦੇਵਦਾਨਵਪੂਜਿਤਾਃ। ਤੇषਾਂ ਸ ਸਮਤਾ ਯਾਤਿ ਤੁਲ੍ਯੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਅਣਗਣਤ ਤਾਕਤ ਤੇ ਵੈਭਵ ਨਾਲ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ।
ਦੇਵਦਾਨਵਮਰ੍ਤ੍ਯੇषੁ ਭਵਤ੍ਯਨਿਯਤਾਯੁਧਃ। ਵਰ੍षਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਵਰ੍षਕੋਟਿਸ਼ਤਾਨਿ ਚ
ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ 'ਚ, ਉਹ ਲੜਾਈ 'ਚ ਅਜਿੱਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ।
ਏਵਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ। ਉषਿਤ੍ਵਾऽਸੌ ਵਿਭੂਤ੍ਯੈਵਂ ਯਦਾ ਪ੍ਰਚ੍ਯਵਤੇ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਭਵ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ 'ਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਵੈਭਵ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮੁੜ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ—
ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਾਤ੍ਸ੍ਵਕृਤ੍ਯੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਜਾਯਤੇ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁष੍ਕਰਾਰਣ੍ਯਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਅਭ੍ਯਾਸੇਨ ਤੁ ਵੇਦਾਨਾਂ ਵਸਤਿ ਮ੍ਰਿਯਤੇਪਿ ਵਾ
ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਜੰਗਲ 'ਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਦੇ ਅਸ਼ਰਮ 'ਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਉਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮृਤੋऽਸੌ ਯਾਤਿ ਦਿਵ੍ਯੇਨ ਵਿਮਾਨੇਨ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ। ਪੂਰ੍ਣਚਂਦ੍ਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ੇਨ ਸ਼ਸ਼ਿਵਤ੍ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਃ
ਜਦ ਉਹ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਦਿਵਿਆ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਨ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਪਿਆਰਾ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਗੁਹ੍ਯਕੈਃ ਸਹ ਮੋਦਤੇ। ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਮਹਦਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਗੁਪਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ। ਪ੍ਰਚ੍ਯੁਤਸ੍ਤੁ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਾਤ੍ਕ੍ਰਮੇਣ ਤੁ
ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਲੈ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸੁਖਮਨਾਮਯਮ੍। ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਸਦਨੇ ਦਿਵ੍ਯੇ ਕੁਲੇ ਮਹਤਿ ਜਾਯਤੇ
ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿ ਕੇ, ਨਿਰੋਲ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਨੁषੇषੁ ਸ ਧਰ੍ਮ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸੁਰੂਪੋ ਵਾਕ੍ਪਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍। ਸ੍ਪृਹਣੀਯਵਪੁਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਣਾਮ੍ਮਹਾਭੋਗਪਤਿਰ੍ਬਲੀ
ਮਾਨਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ, ਸੁੰਦਰ, ਵਧੀਆ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹਵਾਂ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਵੱਡੇ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਸਮਾਚਾਰੀ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯੌषਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ। ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਚਾਪ੍ਯਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨ ਪ੍ਰਤਿਹਨ੍ਯਤੇ
ਵਨਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ, ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ, ਉਸ ਦੀ ਚਲਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਰੋਕੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਸ਼ੀਰ੍ਣਪਰ੍ਣਫਲਾਹਾਰਃ ਪੁष੍ਪਮੂਲਾਂਬੁਭੋਜਨਃ। ਕਾਪੋਤੇਨਾਸ਼੍ਮਕੁਟ੍ਟੇਨ ਦਂਤੋਲੂਖਲਿਕੇਨ ਚ
ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਫਲ ਖਾਂਦਾ, ਫੁੱਲ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਖਾਂਦਾ; ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਪਥਰ, ਪਿਸਣ ਵਾਲੀ ਪਥਰ ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਪਿਸਣੀ ਵਰਤਦਾ ਹੈ।
ਵृਤ੍ਯੁਪਾਯੇਨ ਜੀਵੇਤ ਚੀਰਵਲ੍ਕਲਵਾਸਸਾ। ਜਟੀਤ੍ਰਿषਵਣਸ੍ਨਾਯੀ ਤ੍ਯਕ੍ਤਦੋषਸ੍ਤੁ ਦਂਡਵਾਨ੍
ਜੋ ਵੀ ਮਿਲੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦਾ, ਛਾਲ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪਹਿਨਦਾ; ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਦੋਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੰਡ ਲੈ ਕੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕृਚ੍ਛ੍ਰਵ੍ਰਤਪਰੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਵਪਚੋ ਯਦਿ ਵਾ ਪਰਃ। ਜਲਸ਼ਾਯੀ ਪਂਚਤਪਾ ਵਰ੍षਾਸ੍ਵਭ੍ਰਾਵਗਾਹਕਃ
ਜੋ ਕਠਿਨ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਚਾਹੇ ਚਮਾਰ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਉੱਚਾ, ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸੌਂਦਾ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਕਰਦਾ, ਮੀਂਹਾਂ ਵਿਚ ਗੁਫਾ ਵਿਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।