ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਕਿਂ ਕृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰੇष੍ਯ ਵਾਰਾਣਸੀਪੁਰੀਮ੍। ਜਨਾਰ੍ਦਨੇਨ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ਂਕਰੇਣ ਚ ਯਨ੍ਮੁਨੇ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਜਨਾਰਦਨ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕੀ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ?
ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਃ ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਕਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ। ਕੇ ਸਦਸ੍ਯਾ ऋਤ੍ਵਿਜਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ? ਕੌਣ ਸਦੱਸ ਤੇ ਰਿਤਵਿਕ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੱਸ।
ਕੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤਰ੍ਪਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਏਤਨ੍ਮੇ ਕੌਤੁਕਂ ਮਹਤ੍। ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਸ਼੍ਰੀਨਿਧਾਨਂ ਪੁਰਂ ਮੇਰੋਃ ਸ਼ਿਖਰੇ ਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ? ਇਹ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਧਾਨਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਨੇਕਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਨਿਲਯਂਬਹੁਪਾਦਪਸਂਕੁਲਮ੍। ਵਿਚਿਤ੍ਰਧਾਤੁਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਸ੍ਫਟਿਕਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਅਚੰਭਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸਫ਼ੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਸੀ।
ਲਤਾਵਿਤਾਨਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਸ਼ਿਖਿਸ਼ਬ੍ਦਵਿਨਾਦਿਤਮ੍। ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਰਵਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤ ਗਜਯੂਥਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਛੱਜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਝਰਾਂਬੁਪ੍ਰਪਾਤੋਤ੍ਥ ਸ਼ੀਕਰਾਸਾਰਸ਼ੀਤਲਮ੍। ਵਾਤਾਹਤਤਰੁਵ੍ਰਾਤ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਪਾਨਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਠੰਢਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮृਗਨਾਭਿਵਰਾਮੋਦ ਵਾਸਿਤਾਸ਼ੇषਕਾਨਨਮ੍। ਲਤਾਗृਹਰਤਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ ਸੁਪ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਧ੍ਵਗਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਗਨਾਭੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ-ਖੇਡ ਤੋਂ ਥੱਕੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪ੍ਰਗੀਤਕਿਨ੍ਨਰਵ੍ਰਾਤ ਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿਨਾਦਿਤਮ੍। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨੇਕਵਿਨ੍ਯਾਸ ਸ਼ੋਭਿਤਾਸ਼ੇषਭੂਮਿਕਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵੈਰਾਜਂ ਨਾਮ ਭਵਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ। ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਂਗਨੋਦ੍ਗੀਤ ਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿ ਨਾਦਿਤਾ
ਉਥੇ ਵੈਰਾਜਾ ਨਾਮਕ ਮਹਲ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਟੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਾਰਿਜਾਤਤਰੂਤ੍ਪਨ੍ਨ ਮਂਜਰੀਦਾਮਮਾਲਿਨੀ। ਰਤ੍ਨਰਸ਼੍ਮਿਸਮੂਹੋਤ੍ਥ ਬਹੁਵਰ੍ਣਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾ
ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਸ੍ਤਂਭਕੋਟਿਸ੍ਤੁ ਨਿਰ੍ਮਲਾਦਰ੍ਸ਼ਸ਼ੋਭਿਤਾ। ਅਪ੍ਸਰੋਨृਤ੍ਯਵਿਨ੍ਯਾਸ ਵਿਲਾਸੋਲ੍ਲਾਸਲਾਸਿਤਾ
ਉਸ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਤੰਭ ਲਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਸਾਫ਼ ਦਰਪਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨ੍ਰਿਤਯ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਹ੍ਵਾਤੋਦ੍ਯਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸਮੂਹਸ੍ਵਨਨਾਦਿਤਾ। ਲਯਤਾਲਯੁਤਾਨੇਕ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰ ਸ਼ੋਭਿਤਾ
ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੈ ਤੇ ਤਾਲ ਵਾਲੇ ਗੀਤਾਂ ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਭਾ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਨਾਮ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸ਼ਰ੍ਮਦਾਯਿਕਾ। ऋषਿਸਂਘਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਮੁਨਿਵृਂਦਨਿषੇਵਿਤਾ
ਉਥੇ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਨਾਮਕ ਸਭਾ ਸੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀ ਸੀ।
ਦ੍ਵਿਜਾਤਿਸਾਮਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਨਾਦਿਤਾऽऽਨਂਦਦਾਯਿਨੀ। ਤਸ੍ਯਾਂ ਨਿਵਿष੍ਟੋ ਦੇਵੇਸ਼ਸ੍ਸਂਧ੍ਯਾਸਕ੍ਤਃ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਉਹ ਸਭਾ ਦੁਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਸਾਮ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਧਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਧ੍ਯਾਯਤਿ ਸ੍ਮ ਪਰਂ ਦੇਵਂ ਯੇਨੇਦਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਜਗਤ੍। ਧ੍ਯਾਯਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
ਉਹ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਬਣਾਇਆ। ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: 'ਮੈਂ ਯਜਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?'
ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਮਯਾ ਯਜ੍ਞਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਕੁਤ੍ਰ ਧਰਾਤਲੇ। ਕਾਸ਼ੀਪ੍ਰਯਾਗਸ੍ਤੁਂਗਾ ਚ ਨੈਮਿषਂ ਸ਼ृਂਖਲਂ ਤਥਾ
'ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਯਜਨ ਕਰਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿੱਥੇ? ਕਾਸੀ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਤੁੰਗਾ, ਨੈਮੀਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰਿਂਖਲਾ?'
ਕਾਂਚੀ ਭਦ੍ਰਾ ਦੇਵਿਕਾ ਚ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਸਰਸ੍ਵਤੀ। ਪ੍ਰਭਾਸਾਦੀਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਿਹ ਮਧ੍ਯਤਃ
'ਕਾਂਚੀ, ਭਦਰਾ, ਦੇਵਿਕਾ, ਕੁਰੁਖੇਤਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਆਦਿ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਨ?'
ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਾਣਿ ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਸਂਤਿ ਯਾਨੀਹ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਮਦਾਦੇਸ਼ਾਚ੍ਚ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਕृਤਾਨ੍ਯਨ੍ਯਾਨਿ ਭੂਤਲੇ
'ਇੱਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹਨ.'
ਯਥਾਹਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਆਦਿਦੇਵੋ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ। ਤਥਾ ਚੈਕਂ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਮਾਦਿਭੂਤਂ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍
'ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ ਦੇਵਤਾ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੈਂ ਇੱਕ ਪਰਮ ਤੇ ਆਦਿ ਤੀਰਥ ਬਣਾਵਾਂਗਾ.'
ਅਹਂ ਯਤ੍ਰ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਪਦ੍ਮਂ ਤਦ੍ਵਿष੍ਣੁਨਾਭਿਜਮ੍। ਪੁष੍ਕਰਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਤੀਰ੍ਥਮृषਿਭਿਰ੍ਵੇਦਪਾਠਕੈਃ
'ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਗਿਆ ਹੋਇਆ ਕਮਲ — ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਆਖਿਆ ਹੈ.'
ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇਃ। ਮਤਿਰੇषਾ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਵ੍ਰਜਾਮ੍ਯੇष ਧਰਾਤਲੇ
ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਜਾ ਪਤੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: 'ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਵਾਂਗਾ.'
ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ੍ਥਾਨਂ ਸ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਸ੍ਤਦ੍ਵਨੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਨਾਨਾਦ੍ਰੁਮਲਤਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਪੁष੍ਪੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਪੂਰਬੀ ਰਸਤਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਬੈਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਬਣਿਆ ਸੀ।
ਨਾਨਾਪਕ੍ਸ਼ਿਰਵਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਾਨਾਮृਗਗਣਾਕੁਲਮ੍। ਦ੍ਰੁਮਪੁष੍ਪਭਰਾਮੋਦੈਰ੍ਵਾਸਯਦ੍ਯਤ੍ਸੁਰਾਸੁਰਾਨ੍
ਉਹ ਜੰਗਲ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਮਿਵ ਨ੍ਯਸ੍ਤੈਃ ਪੁष੍ਪੈਰ੍ਭੂषਿਤਭੂਤਲਮ੍। ਨਾਨਾਗਂਧਰਸੈਃ ਪਕ੍ਵਾਪਕ੍ਵੈਸ਼੍ਚ षਡृਤੂਦ੍ਭਵੈਃ
ਭੂਮੀ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੁਗੰਧਾਂ ਤੇ ਸਵਾਦ ਵਾਲੇ ਪੱਕੇ-ਕੱਚੇ ਫਲ, ਛੇ ਰੁੱਤਾਂ ਦੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਪਏ ਹੋਏ।
ਫਲੈਃ ਸੁਵਰ੍ਣਰੂਪਾਢ੍ਯੈਰ੍ਘ੍ਰਾਣਦृष੍ਟਿਮਨੋਹਰੈਃ। ਜੀਰ੍ਣਂ ਪਤ੍ਰਂ ਤृਣਂ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ੁष੍ਕਕਾष੍ਠਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਫਲ ਸਨ, ਜੋ ਸੁੰਘਣ ਤੇ ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨਮੋਹਣੇ ਸਨ; ਉਥੇ ਪਏ ਹੋਏ ਪੱਤੇ, ਘਾਹ, ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜ ਤੇ ਫਲ ਵੀ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ।
ਬਹਿਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪਤਿ ਜਾਤਾਨਿ ਮਾਰੁਤੋਨੁਗ੍ਰਹਾਦਿਵ। ਨਾਨਾਪੁष੍ਪਸਮੂਹਾਨਾਂ ਗਂਧਮਾਦਾਯ ਮਾਰੁਤਃ
ਹਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਮਿਹਰ ਨਾਲ, ਬਾਹਰ ਪਏ ਹੋਏ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੰਦੀ ਸੀ; ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ, ਹਵਾ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੀ ਸੀ।
ਸ਼ੀਤਲੋ ਵਾਤਿ ਖਂ ਭੂਮਿਂ ਦਿਸ਼ੋ ਯਤ੍ਰਾਭਿਵਾਸਯਨ੍। ਹਰਿਤਸ੍ਨਿਗ੍ਧ ਨਿਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰੈਰਕੀਟਕਵਨੋਤ੍ਕਟੈਃ
ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਚਲਦੀ ਸੀ, ਜੋ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਦੀ ਸੀ; ਹਰੇ-ਭਰੇ, ਚਮਕਦੇ, ਨਿਸ਼ਚਿੱਤ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ।
ਵृਕ੍ਸ਼ੈਰਨੇਕਸਂਜ੍ਞੈਰ੍ਯਦ੍ਭੂषਿਤਂ ਸ਼ਿਖਰਾਨ੍ਵਿਤੈਃ। ਅਰੋਗੈਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੀਯੈਸ਼੍ਚ ਸੁਵृਤ੍ਤੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਦੁਜ੍ਜ੍ਵਲੈਃ
ਉਹ ਜੰਗਲ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਸੀ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਨਾਂਵ, ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਿਹਤਮੰਦ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ, ਚੰਗੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਤੇ ਕੁਝ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ।
ਕੁਟੁਂਬਮਿਵ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਮृਤ੍ਵਿਗ੍ਭਿਰ੍ਭਾਤਿ ਸਰ੍ਵਤਃ। ਸ਼ੋਭਂਤੇ ਧਾਤੁਸਂਕਾਸ਼ੈਰਂਕੁਰੈਃ ਪ੍ਰਾਵृਤਾ ਦ੍ਰੁਮਾਃ
ਉਹ ਹਰ ਥਾਂ ਐਸਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ, ਰਿਤਵਿਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ; ਦਰੱਖਤ ਧਾਤਾਂ ਵਰਗੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਕੁਲੀਨੈਰਿਵ ਨਿਸ਼੍ਛਿਦ੍ਰੈਃ ਸ੍ਵਗੁਣੈਃ ਪ੍ਰਾਵृਤਾ ਨਰਾਃ। ਪਵਨਾਵਿਦ੍ਧਸ਼ਿਖਰੈਃ ਸ੍ਪृਸ਼ਂਤੀਵ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਨਿਸ਼ਚਿੱਤ ਤੇ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਮਨੁੱਖ, ਉਹਨਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੀਆਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ।