ਤਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍। ਤ੍ਯਜਂਤਿ ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਾਣਿਨਃ ਪ੍ਰਣਤਾਸ੍ਤਵ
ਉਹ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੋ ਜੀਵ ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਨਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤੇ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਦਂਤੇ ਭਵਤਾ ਸਹ। ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਹਿ ਤੁ ਯਦ੍ਦਤ੍ਤਂ ਦਾਨਂ ਰੁਦ੍ਰ ਯਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਰੁਦਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਉਥੇ ਜੋ ਵੀ ਦਾਨ ਰੁਦਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਯਾਨ੍ਮਹਚ੍ਚ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਭਵਿਤਾ ਭਾਵਿਤਾਤ੍ਮਨਃ। ਸ੍ਵਾਂਗਸ੍ਫੁਟਿਤ ਸਂਸ੍ਕਾਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਯੇ ਨਰਾਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਲੋਕ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਸੰਸਕਾਰ ਸਾਫ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਦਂਤੇ ਸੁਖਿਨਃ ਸਦਾ। ਤਤ੍ਰ ਪੂਜਾ ਜਪੋ ਹੋਮਃ ਕृਤੋ ਭਵਤਿ ਦੇਹਿਨਾਂ
ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਕੀਤੀ ਪੂਜਾ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਪੂਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਂਤਫਲਦਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਰੁਦ੍ਰਭਕ੍ਤਿਯੁਤਾਤ੍ਮਨਃ। ਤਤ੍ਰ ਦੀਪਪ੍ਰਦਾਨੇ ਤੁ ਜ੍ਞਾਨਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਰੁਦਰ ਭਗਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਦੀਵਾ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਅੱਖ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਵ੍ਯਂਗਂ ਤਰੁਣਂ ਸੌਮ੍ਯਂ ਰੂਪਵਂਤਂ ਤੁ ਗੋਸੁਤਮ੍। ਯੋਙ੍ਕਯਿਤ੍ਵਾ ਮੋਚਯਤਿ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਨਿਰਵਿਗਨ, ਨੌਜਵਾਨ, ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਵੱਛਾ ਮੁਕਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤृਭਿਃ ਸਹਿਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਗਚ੍ਛਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਅਥ ਕਿਂ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਯਤ੍ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਨਰੈਃ੨੦੦ 1.14.
ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਕੀ ਕਹੀਏ? ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਕਰ੍ਮਧਰ੍ਮਂ ਸਮੁਦ੍ਦਿਸ਼੍ਯ ਤਦਨਂਤਫਲਂ ਭਵੇਤ੍। ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਪਵਰ੍ਗਯੋਰ੍ਹੇਤੁਸ੍ਤਦ੍ਧਿ ਤੀਰ੍ਥਮ੍ਮਤਂ ਭੁਵਿ
ਕਰਮ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਅਨੰਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਤੀਰਥ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਾਜ੍ਜਪਾਤ੍ਤਥਾ ਹੋਮਾਦਨਂਤਫਲਸਾਧਨਮ੍। ਗਤ੍ਵਾ ਵਾਰਾਣਸੀਤੀਰ੍ਥਂ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਰੁਦ੍ਰਪਰਾਯਣਾਃ
ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਜੋ ਰੁਦਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਪਂਚਤਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਭਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ। ਵਸਵਃ ਪਿਤਰੋ ਜ੍ਞੇਯਾ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਜੋ ਭਗਤ ਉਥੇ ਮਰਨ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਵਸੁ, ਪਿਤਰ, ਰੁਦਰ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਾਸ੍ਤਥਾਦਿਤ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯੇषਾ ਵੈਦਿਕੀ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ। ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਪਿਂਡਦਾਨਾਯ ਵਿਧਿਰੁਕ੍ਤੋ ਮਯਾਨਘ
ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹ ਤੇ ਆਦਿਤਿਆ ਵੀ; ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਰੀਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਮਾਨੁषੈਃ ਪਿਂਡਾਦਾਨਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਯਮਤ੍ਰਾਗਤੈਸ੍ਸਦਾ। ਪਿਂਡਦਾਨਂ ਚ ਤਤ੍ਰੈਵ ਸ੍ਵਪੁਤ੍ਰੈਃ ਕਾਰ੍ਯਮਾਦਰਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਹ ਦਾਨ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁ ਭਵਂਤਿ ਸੁਖਦਾਯਕਾਃ। ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਯਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦਪਿ ਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍
ਚੰਗੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਤੀਰਥ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੱਸਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਲਿਲੇ ਤਤ੍ਰ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਜਨ੍ਮਬਂਧਨਾਤ੍। ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਰੁਦ੍ਰ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਰੁਦਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤੇ ਤਿष੍ਠ ਤ੍ਵਂ ਭਾਰ੍ਯਯਾ ਸਹ। ਰੁਦ੍ਰ ਉਵਾਚ। ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤੇष੍ਵਹਂ ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਸਹ
ਅਵਿਮੁਕਤ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਹੋ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤਿष੍ਠਾਮਿ ਭਵਤੋਕ੍ਤੇਨ ਵਰ ਏष ਵृਤੋ ਮਯਾ। ਅਹਂ ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵ ਆਰਾਧ੍ਯੋ ਭਵਤਾ ਸਦਾ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਵਰ ਮੈਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਮਹਾਂਦੇਵ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰ।
ਵਰਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਚਾਹਂ ਸਂਤੁष੍ਟੇਨਾਂਤਰਾਤ੍ਮਨਾ। ਵਿष੍ਣੋਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਵਰਾਂਸ਼੍ਚ ਮਨਸੀਪ੍ਸਿਤਾਨ੍
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਤੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਵੀ ਵਰ ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੋਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਸੁਰਾਣਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਮੁਨੀਨਾਂ ਭਵਿਤਾਤ੍ਮਨਾਮ੍। ਅਹਂ ਦਾਤਾ ਅਹਂ ਯਾਚ੍ਯੋ ਨਾਨ੍ਯੋ ਭਾਵ੍ਯਃ ਕਥਂਚਨ
ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਿਰਫ ਮੈਂ ਹੀ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਹੀ ਵਰ ਮੰਗਣ ਵਾਲਾ ਹਾਂ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ। ਏਵਂ ਕਰਿष੍ਯੇਹਂ ਰੁਦ੍ਰ ਯਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਵਚਃ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਨਾਰਾਯਣਸ਼੍ਚ ਤੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਰੁਦਰ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੇਰਾ ਸੁਭ ਅਖਰ ਮੈਂ ਮੰਨ ਲਿਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਵੀ ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਵਿਸृਜ੍ਯੈਵਂ ਤਦਾ ਰੁਦ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਚਾਂਤਰਧੀਯਤ। ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਮਹਾਦੇਵੋ ਗਤ੍ਵਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੁਦਰ ਨੂੰ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਮਹਾਦੇਵ ਵਾਰਾਣਸੀ ਗਿਆ ਤੇ ਉਥੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਕਿਂ ਕृਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪ੍ਰੇष੍ਯ ਵਾਰਾਣਸੀਪੁਰੀਮ੍। ਜਨਾਰ੍ਦਨੇਨ ਕਿਂ ਕਰ੍ਮ ਸ਼ਂਕਰੇਣ ਚ ਯਨ੍ਮੁਨੇ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਵਾਰਾਣਸੀ ਸ਼ਹਿਰ ਭੇਜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਜਨਾਰਦਨ ਤੇ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਕੀ ਕੰਮ ਕੀਤੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ?
ਕਥਂ ਯਜ੍ਞਃ ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਕਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇ ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ। ਕੇ ਸਦਸ੍ਯਾ ऋਤ੍ਵਿਜਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮੇ
ਉਸ ਨੇ ਕਿਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ? ਕੌਣ ਸਦੱਸ ਤੇ ਰਿਤਵਿਕ ਸੀ? ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੱਸ।
ਕੇ ਦੇਵਾਸ੍ਤਰ੍ਪਿਤਾਸ੍ਤੇਨ ਏਤਨ੍ਮੇ ਕੌਤੁਕਂ ਮਹਤ੍। ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਸ਼੍ਰੀਨਿਧਾਨਂ ਪੁਰਂ ਮੇਰੋਃ ਸ਼ਿਖਰੇ ਰਤ੍ਨਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ? ਇਹ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਨਿਧਾਨਾ ਨਾਮਕ ਸ਼ਹਿਰ ਸੀ, ਜੋ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਨੇਕਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਨਿਲਯਂਬਹੁਪਾਦਪਸਂਕੁਲਮ੍। ਵਿਚਿਤ੍ਰਧਾਤੁਭਿਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਂ ਸ੍ਵਚ੍ਛਸ੍ਫਟਿਕਨਿਰ੍ਮਲਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਅਚੰਭਿਆਂ ਦਾ ਘਰ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਸਫ਼ੈਦ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਨਿਰਮਲ ਸੀ।
ਲਤਾਵਿਤਾਨਸ਼ੋਭਾਢ੍ਯਂ ਸ਼ਿਖਿਸ਼ਬ੍ਦਵਿਨਾਦਿਤਮ੍। ਮृਗੇਨ੍ਦ੍ਰਰਵਵਿਤ੍ਰਸ੍ਤ ਗਜਯੂਥਸਮਾਕੁਲਮ੍
ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਛੱਜਿਆਂ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਤੇ ਸਿੰਘਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਿਰ੍ਝਰਾਂਬੁਪ੍ਰਪਾਤੋਤ੍ਥ ਸ਼ੀਕਰਾਸਾਰਸ਼ੀਤਲਮ੍। ਵਾਤਾਹਤਤਰੁਵ੍ਰਾਤ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਪਾਨਚਿਤ੍ਰਿਤਮ੍
ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਠੰਢਾ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਤੇ ਸੁਖਦਾਇਕ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਮृਗਨਾਭਿਵਰਾਮੋਦ ਵਾਸਿਤਾਸ਼ੇषਕਾਨਨਮ੍। ਲਤਾਗृਹਰਤਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤ ਸੁਪ੍ਤਵਿਦ੍ਯਾਧਰਾਧ੍ਵਗਮ੍
ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮ੍ਰਿਗਨਾਭੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ-ਖੇਡ ਤੋਂ ਥੱਕੇ ਵਿਦਿਆਧਰ ਰਾਹਾਂ 'ਤੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪ੍ਰਗੀਤਕਿਨ੍ਨਰਵ੍ਰਾਤ ਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿਨਾਦਿਤਮ੍। ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨੇਕਵਿਨ੍ਯਾਸ ਸ਼ੋਭਿਤਾਸ਼ੇषਭੂਮਿਕਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ, ਤੇ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਵੈਰਾਜਂ ਨਾਮ ਭਵਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ। ਤਤ੍ਰ ਦਿਵ੍ਯਾਂਗਨੋਦ੍ਗੀਤ ਮਧੁਰਧ੍ਵਨਿ ਨਾਦਿਤਾ
ਉਥੇ ਵੈਰਾਜਾ ਨਾਮਕ ਮਹਲ ਸੀ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਟੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਦੇ ਮਿੱਠੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ।
ਪਾਰਿਜਾਤਤਰੂਤ੍ਪਨ੍ਨ ਮਂਜਰੀਦਾਮਮਾਲਿਨੀ। ਰਤ੍ਨਰਸ਼੍ਮਿਸਮੂਹੋਤ੍ਥ ਬਹੁਵਰ੍ਣਵਿਚਿਤ੍ਰਿਤਾ
ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਲੜੀਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।