ਤਪਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨੈਕਤਤ੍ਪਰਃ। ਤਤਸ੍ਤੁष੍ਟਸ਼੍ਚ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਨਾਰਾਯਣੋ ਹਰਿਃ
ਠੰਢੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ, ਉਸ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ।
ਵਰਂ ਵृਣੀष੍ਵ ਚੋਵਾਚ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ। ਤਤੋ ਵਵ੍ਰੇ ਵਰਂ ਸੋਮਃ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕੇ ਯਜਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਫਿਰ ਸੋਮ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ, "ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਯਜਨਾ ਕਰ ਸਕਾਂ।"
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਮੇਵ ਭੋਕ੍ਤਾਰੋ ਭਵਂਤੁ ਮਮ ਮਂਦਿਰੇ। ਰਾਜਸੂਯੇ ਸੁਰਗਣਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਯੇ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ
"ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ 'ਚ ਮੇਰੇ ਘਰ 'ਚ, ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਮੇਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣਨ।"
ਰਕ੍ਸ਼ਪਾਲਃ ਸੁਰੋਸ੍ਮਾਕਮਾਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ੂਲਧਰੋ ਹਰਃ। ਤਥੇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਮਾਜਹ੍ਰੇ ਰਾਜਸੂਯਂ ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਨਾ
"ਸਾਡਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ।
ਹੋਤਾਤ੍ਰਿਰ੍ਭृਗੁਰਧ੍ਵਰ੍ਯੁਰੁਦ੍ਗਾਤਾ ਚ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ਤਸ੍ਯ ਉਪਦ੍ਰष੍ਟਾ ਹਰਿਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਅਤ੍ਰਿ ਹੋਤ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਅਧਵਰਯੁ ਤੇ ਚੌਹਾਂ-ਮੁਖੀ ਉਦਗਾਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਹਰੀ ਆਪ ਹੀ ਨਿਗਰਾਨ ਸੀ।
ਸਦਸ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਸ੍ਤੁ ਰਾਜਸੂਯਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਵਸਵੋਧ੍ਵਰ੍ਯਵਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਸ੍ਤਥੈਵ ਚ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। ਇਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨਾ ਦੀ ਰੀਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਸੁ ਅਧਵਰਯੁ ਬਣੇ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਦੇਵ ਵੀ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਤੇਨ ऋਤ੍ਵਿਗ੍ਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਿਤਾ। ਸੋਮਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਥਦੁष੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਂ ਸृष੍ਟਿਸਤ੍ਕृਤਂ
ਉਸ ਨੇ ਰਿਤਵਿਗਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਵਜੋਂ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ ਨੇ ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਸੀ, ਤੇ ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਸਪ੍ਤਲੋਕੈਕਨਾਥਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ੍ਸ੍ਵਤਪਸਾ ਤਦਾ। ਕਦਾਚਿਦੁਦ੍ਯਾਨਗਤਾਮਪਸ਼੍ਯਦਨੇਕਪੁष੍ਪਾਭਰਣੋਪਸ਼ੋਭਾਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਕੁੜੀਆਂ ਦੇਖੀਆਂ।
ਬृਹਨ੍ਨਿਤਂਬਸ੍ਤਨਭਾਰਖੇਦਾਂ ਪੁष੍ਪਾਵਭਂਗੇਪ੍ਯਤਿਦੁਰ੍ਬਲਾਂਗੀਂ। ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਚ ਤਾਂ ਦੇਵਗੁਰੋਰਨਂਗਬਾਣਾਭਿਰਾਮਾਯਤ ਚਾਰੁਨੇਤ੍ਰਾਂ
ਚੌੜੀਆਂ ਕਮਰਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਛਾਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਫੁੱਲ ਟੁੱਟਣ ਤੇ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰੇਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਤਾਰਾਂ ਸ ਤਾਰਾਧਿਪਤਿਃ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤਃ ਕੇਸ਼ੇषੁ ਜਗ੍ਰਾਹ ਵਿਵਿਕ੍ਤਭੂਮੌ। ਸਾਪਿ ਸ੍ਮਰਾਰ੍ਤਾ ਸਹਤੇ ਨ ਰੇਮੇ ਤਦ੍ਰੂਪਕਾਂਤ੍ਯਾਹृਤਮਾਨਸੈਵ
ਤਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪਾਗਲ ਹੋ ਕੇ, ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕੱਲੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਕੇਸਾਂ ਤੋਂ ਫੜ ਲਿਆ। ਤਾਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਚਮਕ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ, ਨਾ ਰੋਕ ਸਕੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਸਕੀ।
ਚਿਰਂ ਵਿਹृਤ੍ਯਾਥ ਜਗਾਮ ਤਾਰਾਂ ਵਿਧੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਤਤੋਪਿ। ਨ ਤृਪ੍ਤਿਰਾਸੀਤ੍ਸ੍ਵਗृਹੇਪਿ ਤਸ੍ਯ ਤਾਰਾਨੁਰਕ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਖਾਗਮੇषੁ
ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਚੰਦ ਦੇਵਤਾ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ। ਪਰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤਾਰਾ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਲਗਨ ਇੰਨੀ ਸੀ ਕਿ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿਚ ਉਸ ਨੂੰ ਰੱਜ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤਦ੍ਵਿਰਹਾਗ੍ਨਿਦਗ੍ਧਸ੍ਤਦ੍ਧ੍ਯਾਨਨਿष੍ਠੈਕਮਨਾ ਬਭੂਵ। ਸ਼ਸ਼ਾਕ ਸ਼ਾਪਂ ਨ ਚ ਦਾਤੁਮਸ੍ਮੈ ਨ ਮਂਤ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਵਿषੈਰਨੇਕੈਃ
ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ, ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਮੰਤਰ, ਹਥਿਆਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਜ਼ਹਿਰ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹਾਨੀ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾਪਕਰ੍ਤੁਂ ਵਿਵਿਧੈਰੁਪਾਯੈਰ੍ਨੈਵਾਭਿਚਾਰੈਰਪਿ ਵਾਗਧੀਸ਼ਃ। ਸ ਯਾਚਯਾਮਾਸ ਤਤਸ੍ਤੁ ਦੇਵਂ ਸੋਮਂ ਸ੍ਵਭਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਮਨਂਗਤਪ੍ਤਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਅਜਮਾਏ, ਜਾਦੂ-ਟੋਨਾ ਵੀ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕੋਈ ਫਲ ਨਾ ਮਿਲਿਆ। ਫਿਰ ਪਤਨੀ ਦੀ ਪ੍ਰੇਮ-ਤਪਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਲਦਿਆਂ, ਉਹ ਸੋਮਾ ਦੇਵਤਾ ਕੋਲ ਮੰਗਣ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ ਯਾਚ੍ਯਮਾਨੋਪਿ ਦਦੌ ਨ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਕਾਮਵਸ਼ੇਨ ਮੋਹਿਤਃ। ਮਹੇਸ਼੍ਵਰੇਣਾਥ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖੇਨ ਸਾਧ੍ਯੈਰ੍ਮਰੁਦ੍ਭਿਃ ਸਹ ਲੋਕਪਾਲੈਃ
ਸੋਮਾ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ, ਇੱਛਾ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਚਤੁਰਮੁਖ, ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਤ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ,
ਦਦੌ ਯਦਾ ਤਾਂ ਨ ਕਥਂਚਿਦਿਂਦੁਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ਿਵਃ ਕ੍ਰੋਧਪਰੋ ਬਭੂਵ। ਯੋ ਵਾਮਦੇਵਪ੍ਰਥਿਤਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮਨੇਕਰੁਦ੍ਰਾਰ੍ਚਿਤਪਾਦਪਦ੍ਮਃ
ਚੰਦ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੁਦ੍ਰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ।
ਤਤਃ ਸਸ਼ਿष੍ਯੋ ਗਿਰਿਸ਼ਃ ਪਿਨਾਕੀ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਃ ਸ੍ਨੇਹਵਸ਼ਾਨੁਬਦ੍ਧਃ। ਧਨੁਰ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾਜਗਵਂ ਪੁਰਾਰਿਰ੍ਜਗਾਮ ਭੂਤੇਸ਼੍ਵਰਸਿਦ੍ਧਜੁष੍ਟਃ
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਪਿਨਾਕੀ ਗਿਰਿਸ਼ ਨੇ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਨਾਲ ਸਨੇਹ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਨਗਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਜੋਂ, ਭੂਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਸੋਮੇਨ ਵਿਸ਼ੇषਦੀਪ੍ਤਸ੍ਤृਤੀਯਨੇਤ੍ਰਾਨਲਭੀਮਵਕ੍ਤ੍ਰਃ। ਸਹੈਵ ਜਗ੍ਮੁਸ਼੍ਚ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਵਿਂਸ਼ਾਧਿਕਾ षष੍ਟਿਰਥੋਗ੍ਰਮੂਰ੍ਤਿਃ
ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ, ਉਸ ਦਾ ਤੀਸਰਾ ਅੱਖ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਪਦਾ ਹੋਇਆ ਗਿਆ। ਗਣਾਂ ਦੇ ਸੱਠ-ਛੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ।
ਯਕ੍ਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਣਾਂ ਸਗਣੈਰਨੇਕੈਰ੍ਯੁਤੋਨ੍ਵਗਾਤ੍ਸ੍ਯਂਦਨਸਂਸ੍ਥਿਤਾਨਾਂ। ਵੇਤਾਲਯਕ੍ਸ਼ੋਰਗਕਿਨ੍ਨਰਾਣਾਂ ਪਦ੍ਮੇਨ ਚੈਕੇਨ ਤਥਾਰ੍ਬੁਦਾਨਾਮ੍
ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਗਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਨਾਲ, ਰਥਾਂ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲੇ। ਵੈਤਾਲ, ਯਕਸ਼, ਸੱਪ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਦਮ ਗਣ ਸਮੇਤ ਅਰਬਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਵੀ ਨਾਲ ਹੋਈ।
ਲਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਦ੍ਵਾ ਦਸ਼ਭੀ ਰਥਾਨਾਂ ਸੋਮੋਪ੍ਯਗਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਵृਦ੍ਧਮਨ੍ਯੁਃ। ਸ਼ਨੈਸ਼੍ਚਰਾਂਗਾਰਕਵृਦ੍ਧਤੇਜਾ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਦੈਤ੍ਯਾਸੁਰਸੈਨ੍ਯਯੁਕ੍ਤਃ
ਸੋਮਾ ਵੀ, ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਵਧਾ ਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਲੱਖ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼ਨੀ, ਮੰਗਲ, ਤੇਜਸਵੀ ਨਕਸ਼ਤਰ, ਦੈਤ, ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵੀ ਸੀ।
ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਭਯਂ ਸਪ੍ਤ ਤਥੈਵ ਲੋਕਾ ਧਰਾਵਨਦ੍ਵੀਪਸਮੁਦ੍ਰਗਰ੍ਭਾਃ। ਸਸੋਮਮੇਵਾਭ੍ਯਗਮਤ੍ਪਿਨਾਕੀ ਗृਹੀਤਦੀਪ੍ਤਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਲਵਹ੍ਨਿਃ
ਫਿਰ ਸੱਤ ਲੋਕ, ਧਰਤੀ, ਜੰਗਲ, ਦਵੀਪ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਗਹਿਰਾਈਆਂ ਵੀ ਡਰ ਵਿਚ ਆ ਗਈਆਂ। ਪਿਨਾਕੀ, ਜਲਦੇ ਹੋਏ ਵੱਡੇ ਹਥਿਆਰ ਤੇ ਅੱਗ ਨਾਲ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਅਥਾਭਵਦ੍ਭੀषਣ ਭੀਮ ਸੋਮ ਸੈਨ੍ਯਦ੍ਵਯਸ੍ਯਾਥ ਮਹਾਹਵੋਸੌ। ਅਸ਼ੇषਸਤ੍ਵਕ੍ਸ਼ਯਕृਤ੍ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਸ੍ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਪ੍ਰਧਾਨੋ ਜ੍ਵਲਨੈਕਰੂਪਃ
ਫਿਰ ਸੋਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਦੋਨਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਮਹਾ-ਲੜਾਈ ਹੋਈ। ਇਹ ਲੜਾਈ ਇੰਨੀ ਤੀਖੀ ਤੇ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਕਿ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅੱਗ ਦੇ ਇੱਕ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਈ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰੈਰਥਾਨ੍ਯੋਨ੍ਯਮਸ਼ੇषਸੈਨ੍ਯਂ ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਜਗਾਮਕ੍ਸ਼ਯਮੁਗ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣੈਃ। ਪਤਂਤਿ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥੋਜ੍ਵਲਾਨਿ ਸ੍ਵਰ੍ਭੂਮਿਪਾਤਾਲਮਲਂ ਦਹਂਤਿ
ਫਿਰ ਦੋਨਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਤੀਖੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਲਦੇ ਹਥਿਆਰ ਆਸਮਾਨ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾੜਦੇ ਹੋਏ ਡਿੱਗੇ।
ਰੁਦ੍ਰਃ ਕ੍ਰੋਧਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ਼ਿਰੋ ਮੁਮੋਚ ਸੋਮੋਪਿ ਸੋਮਾਸ੍ਤ੍ਰਮਮੋਘਵੀਰ੍ਯਂ। ਤਯੋਰ੍ਨਿਪਾਤੇਨ ਸਮੁਦ੍ਰਭੂਮ੍ਯੋਰਥਾਂਤਰਿਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਚ ਭੀਤਿਰਾਸੀਤ੍
ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਿਰ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੇ ਅਟੱਲ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੋਮ-ਅਸਤਰ ਛੱਡਿਆ। ਦੋਨਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਸੁਯੁਦ੍ਧਂ ਜਗਤਾਂ ਕ੍ਸ਼ਯਾਯ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਮਾਲੋਕ੍ਯ ਪਿਤਾਮਹੋਪਿ। ਤਤਃ ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਥ ਕਥਂਚਿਦੇਵ ਨਿਵਾਰਯਾਮਾਸ ਸੁਰੈਃ ਸਹੈਵ
ਜਦੋਂ ਪਿਤਾਮਾ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਹਾ-ਯੁੱਧ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰ ਆਇਆ ਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ।
ਅਕਾਰਣਂ ਕਿਂ ਕ੍ਸ਼ਯਕृਜ੍ਜਨਾਨਾਂ ਸੋਮ ਤ੍ਵਯਾਪੀਦਮਕਾਰ੍ਯਕਾਰ੍ਯਂ। ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਪਰਸ੍ਤ੍ਰੀਹਰਣਾਯ ਸੋਮ ਤ੍ਵਯਾ ਕृਤਂ ਯੁਦ੍ਧਮਤੀਵ ਭੀਮਮ੍
ਸੋਮਾ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ? ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਡਰਾਉਣੀ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਪਾਪਗ੍ਰਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿਤਾ ਜਨੇषੁ ਪਾਪੋਸ੍ਯਲਂ ਵਹ੍ਨਿਮੁਖਾਸ਼ਿਨਾਂ ਤ੍ਵਂ। ਭਾਰ੍ਯਾਮਿਮਾਮਰ੍ਪਯ ਵਾਕ੍ਪਤੇਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਮਾਣਯਨ੍ਨੇਵ ਮਦੀਯ ਵਾਚਮ੍
ਤੂੰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਾਪੀ ਗ੍ਰਹਿ ਬਣ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਅੱਗ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਇਹ ਪਤਨੀ ਵਾਕਪਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ, ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਮੰਨਦਿਆਂ।
ਤਥੇਤਿ ਚੋਵਾਚ ਹਿਮਾਂਸ਼ੁਮਾਲੀ ਯੁਦ੍ਧਾਦਪਾਕ੍ਰਾਮਦਤਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤਃ। ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ੍ਤਾਮਥ ਗृਹ੍ਯ ਤਾਰਾਂ ਹृष੍ਟੋ ਜਗਾਮ ਸ੍ਵਗृਹਂ ਚ ਰੁਦ੍ਰਃ
ਚਮਕਦਾਰ ਮਕੁਟ ਵਾਲੇ ਨੇ 'ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ' ਕਹਿ ਕੇ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤਿ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲੇ ਗਏ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਤਤਃ ਸਂਵਤ੍ਸਰਸ੍ਯਾਂਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ। ਦਿਵ੍ਯਪੀਤਾਮ੍ਬਰਧਰੋ ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਭੂषਿਤਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁਨਹਿਰੀ ਚੋਲਾ ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।
ਤਾਰੋਦਰਵਿਨਿष੍ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਕੁਮਾਰਸ੍ਸੂਰ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ। ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਹਸ੍ਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕਃ
ਤਾਰਾ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿਚੋਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ ਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵਿਦਿਆ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਨਾਮਯਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋਯਂ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤੋ ਰਾਜਵੈਦ੍ਯਕਃ। ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੋਮਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਾਦ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰੋ ਬੁਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਰਾਜ-ਵੈਦਿਆ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਸੋਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਬੁਧ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ।