ਸਤ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਦਯਾ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਃ। ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਗੇਹੇਪਿ ਤੀਰ੍ਥਂ ਸ਼ਮ ਉਦਾਹृਤਮ੍
ਸਚਾਈ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਦਇਆ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਕਾਬੂ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਵਰਣ ਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਯੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਕੋਟਿਗੁਣਮਿष੍ਯਤੇ। ਗਯਾਯਾਂ ਯਤ੍ਤੁ ਵੈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਮਪਵਰ੍ਗਦਮ੍
ਜਿਸ ਤੀਰਥ ਤੇ ਜਿਹੜਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸ਼ਰਾਧ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਤੀਰ੍ਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਵਿਧੀਯਤੇ। ਪ੍ਰਾਤਃਕਾਲੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਰੀਨ੍ਸਂਗਵਸ੍ਤਾਵਦੇਵ ਤੁ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਸਮਾਂ ਤਿੰਨ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਗਵ ਸਮਾਂ ਵੀ ਇੰਨਾ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਿਮੁਹੂਰ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਦਪਰਾਹ੍ਣਸ੍ਤਤਃ ਪਰਮ੍। ਸਾਯਾਹ੍ਨਸ੍ਤ੍ਰਿਮੁਹੂਰ੍ਤਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਤ੍ਰ ਨ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਮੱਧਿਆਨ ਵੀ ਤਿੰਨ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਪਹਿਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਾਮ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੀ ਤਿੰਨ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੀ ਨਾਮ ਸਾ ਵੇਲਾ ਗਰ੍ਹਿਤਾ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਸੁ। ਅਹ੍ਨੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾ ਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾ ਦਸ਼ਪਂਚ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਹ ਸਮਾਂ 'ਰਾਕਸ਼ਸੀ' ਵੈਲਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਨਿੰਦਤ ਹੈ। ਦਿਨ ਦੇ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਪੰਜ ਤੇ ਦਸ, ਕੁੱਲ ਪੰਦਰਾਂ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰਾष੍ਟਮੋ ਮੁਹੂਰ੍ਤੋ ਯਃ ਸ ਕਾਲਃ ਕੁਤਪਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਾਤ੍ਸਰ੍ਵਦਾ ਯਸ੍ਮਾਨ੍ਮਂਦੀ ਭਵਤਿ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਠਵਾਂ ਮੁਹੂਰਤ 'ਕੁਟਪ' ਵੈਲਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੱਧਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਰਜ ਦੀ ਤਾਪ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦਨਂਤਫਲਦਸ੍ਤਤ੍ਰਾਰਂਭੋ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ। ਖਡ੍ਗਪਾਤ੍ਰਂ ਚ ਕੁਤਪਸ੍ਤਥਾ ਨੈਪਾਲਕਂਬਲਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਤਾ ਕੰਮ ਅੰਤਹੀਣ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਕੁਟਪ ਨਾਲ ਖੜਗ ਪਾਤਰ ਤੇ ਨੇਪਾਲੀ ਕੰਬਲ ਵੀ ਜੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਰੁਕ੍ਮਂ ਦਰ੍ਭਾਸ੍ਤਿਲਾ ਗਾਵੋ ਦੌਹਿਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਪਾਪਂ ਕੁਤ੍ਸਿਤਮਿਤ੍ਯਾਹੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਤਾਪਕਾਰਿਣਃ
ਸੋਨਾ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਤਿਲ, ਗਾਂ, ਤੇ ਧੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਅਠਵਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਪੀ ਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਵੇਤੇ ਯਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕੁਤਪਾ ਇਤਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਊਰ੍ਧ੍ਵਂ ਮੁਹੁਰ੍ਤ੍ਤਾਤ੍ਕੁਤਪਾਨ੍ਮਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਚ ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਇਹ ਅੱਠ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ 'ਕੁਟਪ' ਵੈਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਕੁਟਪ ਮੁਹੂਰਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਰ ਚਾਰ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਪਂਚਕਂ ਚੈਵ ਸ੍ਵਧਾਵਾਚਨਮਿष੍ਯਤੇ। ਵਿष੍ਣੁਦੇਹਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਕੁਸ਼ਾਃ ਕृष੍ਣਤਿਲਾਸ੍ਤਥਾ
ਪੰਜ ਮੁਹੂਰਤਾਂ ਵੀ ਸਵਧਾ ਦੀ ਭੇਟ ਲਈ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹਨ। ਕੁਸ਼ ਘਾਸ ਤੇ ਕਾਲਾ ਤਿਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਕਾਲਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਮਨੀषਿਣਃ। ਤਿਲੋਦਕਾਂਜਲਿਰ੍ਦੇਯੋ ਜਲਾਂਤੇ ਤੀਰ੍ਥਵਾਸਿਭਿਃ
ਬੁਧਵਾਨ ਲੋਕ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਲਕਸ਼ਣ ਸਮਾਂ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਤੀਰਥ ਵਾਸੀ ਜਲ-ਕਰਮ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਤਿਲ-ਜਲ ਦੀ ਭੇਟ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਦਰ੍ਭਹਸ੍ਤੇਨੈਕੇਨ ਗृਹੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਗਮਿष੍ਯਤਿ। ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਯੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਘਰ 'ਚ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪੁੰਨਿਆ, ਆਯੁਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਚੈਵ ਕਥਿਤਂ ਤੀਰ੍ਥਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨੁਕੀਰ੍ਤਨਮ੍। ਸ਼ृਣੋਤਿ ਯਃ ਪਠੇਦ੍ਵਾਪਿ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਸਂਜਾਯਤੇ ਨਰਃ
ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਭਾਗਾ ਮਨੁੱਖ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲੇ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤਥਾ ਤੀਰ੍ਥਨਿਵਾਸਿਭਿਃ। ਸਰ੍ਵਪਾਪੋਪਸ਼ਾਂਨ੍ਤ੍ਯਰ੍ਥਮਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨਾਸ਼ਨਂ ਮਤਂ
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਤੀਰਥ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਤੇ ਅਲਕਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਦਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਯਸ਼ਸੋ ਨਿਧਾਨਮਿਦਂ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਂ ਚ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਰ੍ਕਰੁਦ੍ਰੈਰਭਿਪੂਜਿਤਂ ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਸ਼ਂਤਿ ਤਜ੍ਜ੍ਞਾਃ
ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਯਸ਼ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਰੁਦਰ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਹੈ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਸੋਮਵਂਸ਼ਃ ਕਥਂ ਜਾਤਃ ਕਥਯਾਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਾਰਦ। ਤਦ੍ਵਂਸ਼ੇ ਕੇਤੁਰਾਜਾਨੋ ਬਭੂਵੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਚੰਦ੍ਰ ਵੰਸ਼ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮਿਆ? ਦੱਸੋ, ਵਿਦਵਾਨ ਜੀ। ਉਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ ਹੋਏ?
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਆਦਿष੍ਟੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਰ੍ਵਮਤ੍ਰਿਃ ਸਰ੍ਗਵਿਧੌ ਪੁਰਾ। ਅਨਂਤਰਂ ਨਾਮ ਤਪਃ ਸृष੍ਟ੍ਯਰ੍ਥਂ ਤਪ੍ਤਵਾਨ੍ਵਿਭੁਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਅਤਰੀ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਤੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਅਤਰੀ ਨੇ 'ਅਨੰਤਰਾ' ਨਾਮ ਦੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ।
ਯਦਾਨਂਦਕਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਭਗਵਨ੍ਕ੍ਲੇਸ਼ਨਾਸ਼ਨਂ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਰੁਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਾਣਾਮਭ੍ਯਂਤਰਮਤੀਂਦ੍ਰਿਯਂ
ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਰੁਦਰ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹਨ,
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾਤ੍ਮਮਨਸਾ ਤਦਤ੍ਰਿਃ ਸਂਯਮੇ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਪਸੋ ਵਾਪਿ ਪਰਮਾਨਂਦਕਾਰਕਂ
ਅਤਰੀ ਨੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਆਤਮ-ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦ੍ਵਂਸ਼ਪਤਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸਮਯੇ ਤਦਧਿष੍ਠਿਤਃ। ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾਚष੍ਟ ਸੋਮੇਨ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੋਮੋਭਵਦ੍ਵਿਭੁਃ
ਜਿਸ ਸਮੇਂ ਵੰਸ਼ਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੋਮ ਨੇ ਬੋਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਸੋਮ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਸੁਸ੍ਰਾਵ ਨੇਤ੍ਰਾਭ੍ਯਾਂ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰਾਤ੍ਰਿਸਂਭਵਮ੍। ਦ੍ਯੋਤਯਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਮਖਿਲਂ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਯਾ ਸਚਰਾਚਰਮ੍
ਫਿਰ ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਪਾਣੀ ਵਹਿ ਨਿਕਲਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਚੰਦਨੀ ਵਾਂਗ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ — ਜਿਤਨੇ ਜੀਵ ਹਨ ਤੇ ਜਿਤਨੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਹਨ — ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਤਦ੍ਦਿਸ਼ੋ ਜਗृਹੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰੂਪੇਣਾਸਹृਚ੍ਛਯਾਃ। ਗਰ੍ਭੋ ਭੂਤ੍ਵੋਦਰੇ ਤਾਸਾਂ ਸ੍ਥਿਤਃ ਸੋਪ੍ਯਤ੍ਰਿਸਂਭਵਃ
ਉਸ ਥਾਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਲਿਆ। ਜੋ ਅਤ੍ਰਿ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਵਾਂਗ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਆਸ਼ਾਸ਼੍ਚ ਮੁਮੁਚੁਰ੍ਗਰ੍ਭਮਸ਼ਕ੍ਤਾ ਧਾਰਣੇ ਤਤਃ। ਸਮਾਦਾਯਾਥ ਤਂ ਗਰ੍ਭਮੇਕੀਕृਤ੍ਯ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ
ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਉਸ ਬੀਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰਥ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਚੌਹਾਂ-ਮੁਖੀ ਨੇ ਉਹ ਬੀਜ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ।
ਯੁਵਾਨਮਕਰੋਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਧਰਂ ਨਰਮ੍। ਸ੍ਯਂਦਨੇਥ ਸਹਸ੍ਤੇਨ ਵੇਦਸ਼ਕ੍ਤਿਮਯੇ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨੌਜਵਾਨ, ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਰਦ ਬਣਾਇਆ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਆਰੋਪ੍ਯ ਲੋਕਮਨਯਦਾਤ੍ਮੀਯਂ ਸ ਪਿਤਾਮਹਃ। ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਭਿਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਹ੍ਯਸ੍ਮਤ੍ਸ੍ਵਾਮੀਭਵਤ੍ਵਯਮ੍
ਪਿਤਾਮਹ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲੋਕ 'ਚ ਲੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਾਡਾ ਸਵਾਮੀ ਬਣੇ।"
ऋषਿਭਿਰ੍ਦੇਵਗਂਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਭਿਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਭੂਦਧਿਕਂ ਮਹਦਂਤਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜੋਬਾ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ।
ਤੇਜੋਵਿਤਾਨਾਦਭਵਦ੍ਭੁਵਿ ਦਿਵ੍ਯੌषਧੀਗਣਃ। ਤਦ੍ਦੀਪ੍ਤਿਰਧਿਕਾ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਰਾਤ੍ਰੌ ਭਵਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ ਦੀ ਛਤਰੀ ਤੋਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਬਹੁਤਾਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਚਮਕ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਹੋਰ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤੇਨੌषਧੀਸ਼ਃ ਸੋਮੋਭੂਦ੍ਦ੍ਵਿਜੇष੍ਵਪਿ ਹਿ ਗਣ੍ਯਤੇ। ਵੇਦਧਾਮਾ ਰਸਸ਼੍ਚਾਯਂ ਯਦਿਦਂ ਮਂਡਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮ ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ, ਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਭ ਦਾਇਰਾ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਘਰ ਤੇ ਰਸ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ੀਯਤੇ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਚੈਵ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਕृष੍ਣੇ ਚ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਵਿਂਸ਼ਤਿਂ ਚ ਤਥਾ ਸਪ੍ਤ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸੋ ਦਦੌ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਤੇ ਘਟਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵਧਦਾ ਤੇ ਘਟਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤੀ ਤੇ ਵੀਹ (ਕੁਲ ਸੱਤੀ-ਸੱਤੀ) ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮੈ ਕਨ੍ਯਾਃ ਸੁਵਰ੍ਚਸਃ। ਤਤਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸਹਸ੍ਰਾਣਾਂ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਦਸ਼ੈਵ ਤੁ
ਦਕ੍ਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਲਾਵਣਯ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੁੜੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ।