ਨ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਕਾਰਣਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਧਾਸ੍ਯਹੇਤੁਃ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤੇ। ਨ ਸਾਮਨ੍ਯਤਤਂ ਦੇਵੀ ਪ੍ਰਾਹਾਲੀਕਮਿਦਂ ਤਵ
ਚਮਕਦਾਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਹਾਸੇ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਰਾਣੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ।
ਅਹਮੇਵੇਹ ਹਸਿਤਾ ਨ ਜੀਵਿष੍ਯੇ ਤ੍ਵਯਾਧੁਨਾ। ਕਥਂ ਪਿਪੀਲਿਕਾਲਾਪਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਵੇਤ੍ਤਿ ਸੁਰਾਦृਤੇ
'ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ ਮੈਂ ਹੀ ਹੱਸਿਆ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ। ਆਮ ਇਨਸਾਨ ਪੀਪੀਲਕਾ ਦੀ ਬੋਲੀ ਕਿਵੇਂ ਜਾਣ ਸਕਦਾ, ਜੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ?'
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਯਾਹਮੇਵਾਦ੍ਯ ਹਸਿਤਾ ਕਿਮਤਃ ਪਰਮ੍। ਤਤੋ ਨਿਰੁਤ੍ਤਰੋ ਰਾਜਾ ਜਿਜ੍ਞਾਸੁਸ੍ਤਦ੍ਵਚੋ ਹਰੇਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਸਿਰਫ ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੇ ਹਾਸੇ ਦਾ ਪਾਤਰ ਬਣੀ ਹੈਂ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਆਖਣਾ? ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਦਾ ਅਰਥ ਜਾਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ।
ਆਸ੍ਥਾਯ ਨਿਯਮਂ ਤਸ੍ਥੌ ਸਪ੍ਤਰਾਤ੍ਰਮਕਲ੍ਮषਃ। ਸ੍ਵਪ੍ਨਾਨ੍ਤੇ ਪ੍ਰਾਹ ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਪਰ੍ਯਟਨ੍ਪੁਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮ ਪਾਲਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿਆ; ਸੁਪਨੇ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਵੇਰੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਿਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਵृਦ੍ਧਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਜ੍ਞਾਸ੍ਯਤਿ ਤੇ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਂਤਰ੍ਦਧੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਚ ਨृਪਃ ਪੁਰਾਤ੍
'ਤੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਵੇਗੀ।' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਗਿਆ।
ਨਿਰ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਸਹਿਤਃ ਸਭਾਰ੍ਯੋ ਵृਦ੍ਧਮਗ੍ਰਤਃ। ਗਦਂਤਂ ਵਿਪ੍ਰਮਾਯਾਂਤਂ ਵृਦ੍ਧਂ ਚ ਸ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਹ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਨਿਕਲਿਆ, ਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਤੇ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ। ਯੇ ਵਿਪ੍ਰਮੁਖ੍ਯਾਃ ਕੁਰੁਜਾਂਗਲੇषੁ ਦਾਸ਼ਾਸ੍ਤਥਾ ਦਾਸ਼ਪੁਰੇ ਮृਗਾਸ਼੍ਚ। ਕਾਲਂਜਰੇ ਸਪ੍ਤ ਚ ਚਕ੍ਰਵਾਕਾ ਯੇ ਮਾਨਸੇ ਤੇਤ੍ਰ ਵਸਂਤਿ ਸਿਦ੍ਧਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਕੁਰੂਜਾਂਗਲ ਦੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦਾਸਪੁਰ ਦੇ ਦਾਸ, ਕਾਲੰਜਰ ਦੇ ਸੱਤ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ, ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਿੱਧ—'
ਇਤ੍ਯਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਵਚਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ ਪਪਾਤ ਸ਼ੁਚਾਨ੍ਵਿਤਃ। ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਤ੍ਵਮਗਮਤ੍ਤੌ ਚ ਮਂਤ੍ਰਿਵਰਾਤ੍ਮਜੌ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਥੱਲੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਆ ਗਈ।
ਕਾਮਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਣੇਤਾ ਤੁ ਬਾਭ੍ਰਵ੍ਯਃ ਸ ਤੁ ਬਾਲਕਃ। ਪਂਚਾਲ ਇਤਿ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਕਾਮ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਲੇਖਕ ਬਾਭਰਵਿਆ, ਉਹ ਹੀ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੰਚਾਲਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਪੁਂਡਰੀਕੋਪਿ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਵੇਦਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਵਰ੍ਤਕਃ। ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਾਤਿਸ੍ਮਰੌ ਸ਼ੋਕਾਤ੍ਪਤਿਤਾਵਗ੍ਰਤਸ੍ਤਥਾ
ਪੁੰਡਰੀਕ ਵੀ, ਜੋ ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਵੇਦ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਸੀ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਆਉਣ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸਾਹਮਣੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਹਾ ਵਯਂ ਕਰ੍ਮਵਿਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਕਾਮਤਃ ਕਰ੍ਮਬਂਧਨਾਤ੍। ਏਵਂ ਵਿਲਪ੍ਯ ਬਹੁਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇ ਯੋਗਪਾਰਗਾਃ
'ਹਾਏ, ਅਸੀਂ ਕਰਮ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਏ ਹਾਂ, ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ ਕਰਮ ਦੇ ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹਾਂ!' ਇੰਝ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਜੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ ਤੇ ਕਈ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ—
ਵਿਸ੍ਮਯਾਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਹਾਮ੍ਯਮਭਿਨਂਦ੍ਯ ਪੁਨਃ ਪੁਨਃ। ਸ ਤੁ ਤਸ੍ਮੈ ਧਨਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭੂਤਗ੍ਰਾਮਸਂਯੁਤਮ੍
ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਲਾਹਾ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਧਨ ਤੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤੇ।
ਵਿਸृਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਤਂ ਚ ਵृਦ੍ਧਂ ਧਨਮਦਾਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਆਤ੍ਮੀਯਂ ਨृਪਤਿਃ ਪੁਤ੍ਰਂ ਨृਪਲਕ੍ਸ਼ਣਸਂਯੁਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਨ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਪਾਸੇ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਲਕੜੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਜਗੱਦੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਾਭਿਧਾਨਂ ਚ ਰਾਜਾਰਾਜ੍ਯੇਭ੍ਯषੇਚਯਤ੍। ਮਾਨਸੇ ਸਲਿਲੇ ਸਰ੍ਵੇ ਤਤਸ੍ਤੇ ਯੋਗਿਨਾਂ ਵਰਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਯੋਗੀ, ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ—
ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਾਦਯਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤृਭਕ੍ਤਾ ਵਿਮਤ੍ਸਰਾਃ। ਸਨ੍ਨਤਿਸ਼੍ਚਾਭਵਦ੍ਧृष੍ਟਾ ਮਯੈਵ ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ, ਨਿਮਰਤਾ ਵਿਚ ਵੀ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਰਾਜਨ੍ਯੋਗਫਲਂ ਸਰ੍ਵਂ ਯਦੇਤਦਭਿਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਤਥੇਤਿ ਪ੍ਰਾਹ ਰਾਜਾਪਿ ਪੁਰਸ੍ਤਾਦਭਿਨਂਦਯਨ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, 'ਰਾਜਯੋਗ ਦੇ ਜਿਹੜੇ ਫਲ ਚਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਠੀਕ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ।'
ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਿਦਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਯੈਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਫਲਮ੍
'ਇਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।'
ਤਤਸ੍ਤੇ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਵਨੌਕਸਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਂਧ੍ਰੇਣ ਪਰਮਂ ਪਦਮਾਪੁਸ੍ਤਪੋਬਲਾਤ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਰੰਧਰ ਰਾਹੀਂ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲਏ।
ਏਵਮਾਯੁਰ੍ਧਨਂ ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਸੁਖਾਨਿ ਚ। ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਂਤਿ ਸੁਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨृਣਾਂ ਤੁष੍ਟਾਃ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਿਤਾਮਹ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਧਨ, ਗਿਆਨ, ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵੀ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਦਂ ਚ ਪਿਤृਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਨृਪ। ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਦ੍ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਸ਼ृਣੋਤਿ ਪਠਤੇਪਿ ਵਾ। ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਸ਼ਤਂ ਸਾਗ੍ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ—ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਨਵਾਨ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਏ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਸੌ ਕਰੋੜ ਪੂਰੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਸਰਭਾਗੇ ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍। ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਕੇषੁ ਵੈ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਕृਤਂ ਬਹੁਫਲਂ ਦ੍ਵਿਜ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕਿਹੜੇ ਵੇਲੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੁਜ?
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਪੁष੍ਕਰਂ ਨਾਮ ਯਤ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍। ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਦ੍ਵਿਜਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਮਨੋਰਥਮਿਵ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪੁਸ਼ਕਰ' ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਦਤ੍ਤਂ ਹੁਤਂ ਜਪ੍ਤਮਨਨ੍ਤਂ ਭਵਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍। ਪਿਤॄਣਾਂ ਵਲ੍ਲਭਂ ਨਿਤ੍ਯਮृषੀਣਾਂ ਪਰਮਂ ਮਤਮ੍
ਉਥੇ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ, ਹੋਮ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਜਪਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਦਾ ਲਈ ਅਨੰਤ ਤੇ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨਂਦਾਥ ਲਲਿਤਾ ਤਦ੍ਵਤ੍ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਾਯਾਪੁਰੀ ਸ਼ੁਭਾ। ਤਥਾ ਮਿਤ੍ਰਪਦਂ ਰਾਜਂਸ੍ਤਤਃ ਕੇਦਾਰਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦਾ ਤੇ ਲਲਿਤਾ, ਤੇ ਮਾਇਆਪੁਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ; ਮਿਤ੍ਰਪਦ, ਤੇ ਫਿਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੇਦਾਰ।
ਗਂਗਾਸਾਗਰਮਿਤ੍ਯਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਮਯਂ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਤੀਰ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਰਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਛਤਦ੍ਰੁਸਲਿਲਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਗੰਗਾ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਸਰੋਵਰ, ਤੇ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵੀ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਨੈਮਿषਂ ਨਾਮ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਮ੍। ਗਂਗੋਦ੍ਭੇਦਸ੍ਤੁ ਗੋਮਤ੍ਯਾਂ ਯਤ੍ਰੋਦ੍ਭੂਤਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਨੈਮੀਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੋਮਤੀ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਗੰਗਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਥਾ ਯਜ੍ਞਵਰਾਹਸ੍ਤੁ ਦੇਵਦੇਵਸ਼੍ਚ ਸ਼ੂਲਧृਕ੍। ਯਤ੍ਰ ਤਤ੍ਕਾਂਚਨਂ ਦਾਨਮष੍ਟਾਦਸ਼ਭੁਜੋ ਹਰਃ
ਉਥੇ ਯਜ्ञਵਰਾਹ ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜੋ ਸ਼ੂਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨੇਮਿਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਚਕ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੀਰ੍ਣਾ ਯਤ੍ਰਾਭਵਤ੍ਪੁਰਾ। ਤਦੇਤਨ੍ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਨਿषੇਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ, ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਮ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨੇਮੀ ਘਿਸ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੀਰਥ ਆ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਵਰਾਹਸ੍ਯ ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਯਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਸ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣਪੁਰਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਉਥੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਤੇ ਵਰਾਹ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੈ; ਜੋ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ।
ਕੋਕਾਮੁਖਂ ਪਰਂ ਤੀਰ੍ਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਮਾਰ੍ਗੋਪਿ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ। ਅਥਾਪਿ ਪਿਤृਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਵ੍ਯਕ੍ਤਜਨ੍ਮਨਃ
ਕੋਕਾਮੁਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਦਰਮਾਰਗ ਵੀ; ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ।