ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਕਥਂ ਕੌਸ਼ਿਕਦਾਯਾਦਾਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਯੋਗਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਪਂਚਭਿਰ੍ਜਨ੍ਮਸਂਬਨ੍ਧੈਃ ਕਥਂ ਕਰ੍ਮਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਕੌਸ਼ਿਕ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ supreme ਯੋਗ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ? ਤੇ ਪੰਜ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਖਤਮਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ?
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਕੌਸ਼ਿਕੋ ਨਾਮ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਕੁਰੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਮਹਾਨृषਿਃ। ਨਾਮਤਃ ਕਰ੍ਮਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਂ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਮੇ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਕੌਸ਼ਿਕ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਧਰਮਵਾਨ ਮਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁਰੁਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣੋ।
ਸ੍ਵਸृਪਃ ਕ੍ਰੋਧਨੋ ਹਿਂਸ੍ਰਃ ਪਿਸ਼ੁਨਃ ਕਵਿਰੇਵ ਚ। ਵਾਗ੍ਦੁष੍ਟਃ ਪਿਤृਵਰ੍ਤੀ ਚ ਗਰ੍ਗਸ਼ਿष੍ਯਾਸ੍ਤਦਾਭਵਨ੍੫੦ 1.10.
ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਸਵਸ੍ਰਪ, ਕ੍ਰੋਧਨ, ਹਿੰਸ੍ਰ, ਪਿਸ਼ੁਨ ਤੇ ਕਵੀ ਸਨ; ਵਾਗਦੁਸ਼ਟ ਤੇ ਪਿਤ੍ਰਵਰਤੀ ਵੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਰਗ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਬਣੇ।
ਪਿਤਰ੍ਯੁਪਰਤੇ ਤੇषਾਮਭੂਦ੍ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਮੁਲ੍ਬਣਂ। ਅਨਾਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਮਹਤੀ ਸਰ੍ਵਲੋਕਭਯਂਕਰੀ
ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਲ ਬਸੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਅਕਾਲ ਆ ਗਿਆ। ਵੱਡੀ ਸੁੱਕਾ ਪਈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ।
ਗਰ੍ਗਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਵਨੇ ਦੋਗ੍ਧ੍ਰੀਂ ਰਕ੍ਸ਼ਂਤਿ ਚ ਤਪੋਧਨਾਃ। ਖਾਦਾਮਃ ਕਪਿਲਾਮੇਤਾਂ ਵਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪੀਡਿਤਾ ਭृਸ਼ਂ
ਗਰਗ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ ਉਹ ਤਪਸੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਪਰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ, 'ਆਓ, ਇਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਈਏ।'
ਇਤਿ ਚਿਂਤਯਤਾਂ ਪਾਪਂ ਲਘੁਃ ਪ੍ਰਾਹ ਤਦਾਨੁਜਃ। ਯਦ੍ਯਵਸ਼੍ਯਮਿਯਂ ਵਧ੍ਯਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਰੂਪੇਣ ਯੋਜ੍ਯਤਾਂ
ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਪਾਪ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਬੋਲੇ: 'ਜੇ ਇਹ ਗਾਂ ਮਾਰਨੀ ਹੀ ਪੈਣੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਕਰੀਏ।'
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਨਿਯੋਜ੍ਯਮਾਨਾਯਾਂ ਪਾਪਂ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਨੋ ਧ੍ਰੁਵਂ। ਏਵਂ ਕੁਰ੍ਵਿਤ੍ਯਨੁਜ੍ਞਾਤਃ ਪਿਤृਵਰ੍ਤੀ ਤਦਾਨੁਜੈਃ
'ਜੇ ਗਾਂ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਡਾ ਪਾਪ ਪੱਕਾ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਛੋਟੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਪਿਤ੍ਰਵਰਤੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
ਚਕ੍ਰੇ ਸਮਾਹਿਤਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੁਪਯੁਜ੍ਯਾਥ ਤਾਂ ਪੁਨਃ। ਦ੍ਵੌ ਦੈਵੇ ਭ੍ਰਾਤਰੋ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਿਤ੍ਰ੍ਯੇ ਤ੍ਰੀਂਸ਼੍ਚਾਪਰਾਨ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਉਸ ਗਾਂ ਨੂੰ ਖਾਇਆ। ਦੋ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਾ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ।
ਤਥੈਕਮਤਿਥਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦਃ ਸ੍ਵਯਮੇਵ ਤੁ। ਚਕਾਰ ਮਂਤ੍ਰਵਚ੍ਛ੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਪਿਤृਪਰਾਯਣਃ
ਫਿਰ, ਇੱਕ ਨੂੰ ਅਤਿਥੀ ਬਣਾਇਆ, ਤੇ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਆਪ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਦ੍ਹ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਕੇ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।
ਤਦਾ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ਂਕਾਸ੍ਤੇ ਗੁਰਵੇ ਚ ਨ੍ਯਵੇਦਯਨ੍। ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੇਣ ਨਿਹਤਾ ਧੇਨੁਰ੍ਵਤ੍ਸੋਯਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਤਾਂ
ਫਿਰ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਗਏ ਤੇ ਦੱਸਿਆ: 'ਗਾਂ ਨੂੰ ਬਾਘ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਇਹ ਵੱਛਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਵੋ।'
ਏਵਂ ਸਾ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਧੇਨੁਃ ਸਪ੍ਤਭਿਸ੍ਤੈਸ੍ਤਪੋਧਨੈਃ। ਵੈਦਿਕਂ ਬਲਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਕ੍ਰੂਰੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਨਿਰ੍ਭਯਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਸੱਤ ਤਪਸੀ ਗਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਏ। ਵੈਦਿਕ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਕਠੋਰ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਸਨ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇ ਪ੍ਰਣष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਵ੍ਯਾਧਾ ਦਸ਼ ਪੁਰੇਭਵਨ੍। ਜਾਤਿਸ੍ਮਰਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਪਿਤृਭਾਵੇਨ ਭਾਵਿਤਾਃ
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਰ ਗਏ ਤੇ ਦਸ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹੇ।
ਤਤ੍ਰ ਵਿਜ੍ਞਾਯ ਵੈਰਾਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰਾਣਾਨੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਧਰ੍ਮਤਃ। ਲੋਕੈਰਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾਸ੍ਤੇ ਤੀਰ੍ਥਾਂਤੇਨਸ਼ਨੇਨ ਤੁ
ਉਥੇ, ਵੈਰਾਗ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਮ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਜਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਗਏ। ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਲੁਕ ਕੇ, ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਸਂਜਾਤਾ ਮृਗਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਸਪ੍ਤ ਕਾਲਂਜਰੇ ਗਿਰੌ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਿਜ੍ਞਾਨਯੋਗਾਸ੍ਤੇ ਤਤ੍ਯਜੁਸ੍ਤਾਂ ਨਿਜਾਂ ਤਨੁਮ੍
ਉਹ ਸੱਤ ਕਾਲੰਜਰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਹਿਰਨ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਏ। ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਗਏ।
ਮਮ੍ਰੁਃ ਪ੍ਰਪਤਨੇਨਾਥ ਜਾਤਵੈਰਾਗ੍ਯਮਾਨਸਾਃ। ਮਾਨਸੇ ਚਕ੍ਰਵ੍ਰਾਕਾਸ੍ਤੇ ਸਂਜਾਤਾਃ ਸਪ੍ਤਯੋਗਿਨਃ
ਗਿਰ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਮਾਨਸਾ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੱਤ ਯੋਗੀ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲਏ।
ਨਾਮਤਃ ਕਰ੍ਮਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਮਨਾਃ ਕੁਸੁਮੋਵਸੁਃ। ਚਿਤ੍ਤਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸੁਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਜ੍ਞਾਤਾ ਜ੍ਞਾਨਸ੍ਯ ਪਾਰਗਃ
ਨਾਮ ਤੇ ਕਰਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਨ: ਸੁਮਨਸ, ਕੁਸੁਮਵਸੁ, ਚਿੱਤਦਰਸ਼ੀ, ਸੁਦਰਸ਼ੀ, ਗਿਆਤਾ, ਗਿਆਨਸਿਆ ਤੇ ਪਾਰਗ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਨੁਰਕ੍ਤਾਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤੇ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਯੋਗਪਾਵਨਾਃ। ਯੋਗਭ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਰਯਸ੍ਤੇषਾਂ ਬਭੂਵੁਸ਼੍ਚਲਚੇਤਸਃ
ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸੱਤ ਯੋਗ ਦੁਆਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ, ਮਨ ਅਡੋਲ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨਂ ਤਮਣੁਹਂ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭਿਰਨ੍ਵਿਤਮ੍। ਕ੍ਰੀਡਂਤਂ ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਭੋਗੈਰ੍ਮਹਾਬਲਪਰਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਹ ਚਮਕਦੇ ਅਨੁਹਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੀ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦਾ ਤੇ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਦੇਖਦੇ ਹਨ।
ਪਞ੍ਚਾਲਾਨ੍ਵਯਸਂਭੂਤਂ ਪ੍ਰਭੂਤਬਲਵਾਹਨਮ੍। ਰਾਜ੍ਯਕਾਮੋਭਵਤ੍ਤ੍ਵੇਕਸ੍ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਜਲੌਕਸਾਮ੍
ਜਲ ਵਿਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਪੰਚਾਲ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਜਣਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਈ ਵਾਹਨ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਪਿਤृਵਰ੍ਤੀ ਚ ਯੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕृਤ੍ਪਿਤृਵਤ੍ਸਲਃ। ਅਪਰੌ ਮਂਤ੍ਰਿਣੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਭੂਤਬਲਵਾਹਨੌ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ, ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਮੰਤਰੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਈ ਵਾਹਨ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਮਂਤ੍ਰਿਤ੍ਵੇ ਚਕ੍ਰਤੁਸ਼੍ਚੇਚ੍ਛਾਮਸ੍ਮਿਨ੍ਮਰ੍ਤ੍ਯੌ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੌ। ਵਿਭ੍ਰਾਜਪੁਤ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋਭੂਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ
ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਦੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੋ ਵਿਭਰਾਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ; ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਸੀ।
ਮਂਤ੍ਰਿਪੁਤ੍ਰੌ ਤਥਾ ਚੈਵ ਪੁਂਡਰੀਕਸੁਬਾਲਕੌ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਦਤ੍ਤੋਭਿषਿਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕਾਂਪਿਲ੍ਯੇ ਨਗਰੋਤ੍ਤਮੇ
ਉਹ ਦੋ ਮੰਤਰੀਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਪੁੰਡਰੀਕ ਤੇ ਸੁਬਾਲ ਸਨ; ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਨੂੰ ਕਾਂਪਿਲਯਾ ਦੀ ਵਧੀਆ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਪਂਚਾਲਰਾਜੋ ਵਿਕ੍ਰਾਂਤਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕृਤ੍ਪਿਤृਵਤ੍ਸਲਃ। ਯੋਗਵਿਤ੍ਸਰ੍ਵਜਂਤੂਨਾਂ ਚਿਤ੍ਤਵੇਤ੍ਤਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਪੰਚਾਲਾਂ ਦਾ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਸਮੇਂ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਯੋਗੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋਭਵਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਦੇਵਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾ ਤਦਾ। ਸਨ੍ਨਤਿਰ੍ਨਾਮ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਕਪਿਲਾਯਾਭਵਤ੍ਪੁਰਾ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਸੁਦੇਵ ਦੀ ਧੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸਨਨਤੀ ਸੀ, ਕਪਿਲਾ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤਤ੍ਵਾਦਭਵਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨੀ। ਤਯਾ ਚਕਾਰ ਸਹਿਤਃ ਸ ਰਾਜ੍ਯਂ ਰਾਜਨਂਦਨਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੀ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਗਤਉਦ੍ਯਾਨਂ ਤਯਾ ਸਹ ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਕੀਟਮਿਥੁਨਮਨਂਗਕਲਹਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਬਾਗ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਥੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰਦੇ ਕੀੜਿਆਂ ਦਾ ਜੋੜਾ ਵੇਖਿਆ।
ਪਿਪੀਲਿਕਾਮਧੋਵਕ੍ਤ੍ਰਾਂ ਪੁਰਤਃ ਕੀਟਕਾਮੁਕਃ। ਪਂਚਬਾਣਾਭਿਤਪ੍ਤਾਂਗਃ ਸਗਦ੍ਗਦਮੁਵਾਚ ਹ
ਮਾਦਾ ਕੀੜੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਸੀ, ਤੇ ਪੁਰਸ਼ ਕੀੜਾ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ; ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਬੋਲਿਆ।
ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਸਦृਸ਼ੀ ਲੋਕੇ ਕਾਮਿਨੀ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਮਧ੍ਯੇ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਤਿਜਘਨਾ ਬृਹਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤਿਗਾਮਿਨੀ
ਦੁਨੀਆ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਤੇਰਾ ਪਿੱਠ ਪਤਲਾ, ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ ਚੌੜਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਸੁਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣਸਦृਸ਼ੀ ਸਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰਾ ਚਾਰੁਹਾਸਿਨੀ। ਆਲਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇ ਚ ਵਦਨਂ ਗੁਡਸ਼ਰ੍ਕਰਵਤ੍ਸਲਂ
ਤੇਰਾ ਰੰਗ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਮੂੰਹ, ਪ੍ਰੇਮਿਕਾ, ਗੁੜ ਤੇ ਸ਼ੱਕਰ ਵਰਗਾ ਮਿੱਠਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਮਯਿ ਭੁਕ੍ਤੇ ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਨਾਸਿ ਸ੍ਨਾਤੇ ਤਥਾ ਮਯਿ। ਪ੍ਰੋषਿਤੇ ਮਯਿ ਦੀਨਾ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇ ਚ ਭਯਚਂਚਲਾ
ਜਦ ਮੈਂ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਖਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਮੈਂ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਮੈਂ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਉਦਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਜਦ ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।