ਪੁਲਹਾਗ੍ਰਜਦਾਯਾਦਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤਾਨ੍ਭਾਵਯਂਤਿ ਹ। ਯਤ੍ਰ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕृਤਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯੁਗਪਦ੍ਗਤਾਃ
ਪੁਲਹਾ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਵੈਸ਼ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਸ਼ਰਾਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਮਾਤृਭ੍ਰਾਤृਪਿਤृਸ੍ਵਸॄਃ ਸਖਿਸਂਬਂਧਿਬਾਂਧਵਾਨ੍। ਅਪਿਜਨ੍ਮਾਯੁਤੈਰ੍ਦृष੍ਟਾਨਨੁਭੂਤਾਨ੍ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ੫੦ 1.9.
ਮਾਵਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ, ਪਿਤਾ, ਭੈਣਾਂ, ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਤੇ ਸਾਕ — ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਾਰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਏਤੇषਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਵਿਰਜਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ। ਸਾ ਪਤ੍ਨੀ ਨਹੁषਸ੍ਯਾਸੀਦ੍ਯਯਾਤੇਰ੍ਜਨਨੀ ਤਥਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਮਾਨਸਿਕ ਕੁੜੀ ਵਿਰਜਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਨਹੁਸ਼ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।
ਏषਾष੍ਟਕਾਭਵਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਗਤਾ ਸਤੀ। ਤ੍ਰਯ ਏਤੇ ਗਣਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਸ਼ਟਕਾ ਬਣੀ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਚਲੀ ਗਈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਗਰੁੱਪ ਦੱਸੇ ਗਏ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਚੌਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਲੋਕਾਃ ਸੁਮਨਸੋ ਨਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੋਪਰਿਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਸੋਮਪਾ ਨਾਮ ਪਿਤਰੋ ਯਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਂ
ਸੁਮਨਸਾ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਤੋਂ ਉਪਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸੋਮਪਾ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਸਦੀਵੀ ਪਿਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਮੂਰ੍ਤਿਧਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਲਯਾਂਤੇ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋਗਿਨਃ
ਸਭ ਧਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਉਪਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਲੈ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਯੋਗੀ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸृष੍ਟ੍ਯਾਦਿਕਂ ਸਰ੍ਵੇ ਮਾਨਸੇ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਨਰ੍ਮਦਾ ਨਾਮ ਤੇषਾਂ ਤੁ ਕਨ੍ਯਾ ਤੋਯਵਹਾ ਸਰਿਤ੍
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਹੁਣ ਸਭ ਮਾਨਸਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਨਰਮਦਾ ਨਾਮ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਵਾਹਣ ਵਾਲੀ ਦਰਿਆ ਹੈ।
ਭੂਤਾਨਿ ਪੁਨਤੀ ਯਾ ਤੁ ਪਸ਼੍ਚਿਮੋਦਧਿਗਾਮਿਨੀ। ਤੇਭ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰ ਮਨੁਜਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੇ ਚ ਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਹਰ ਥਾਂ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ।
ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਧਰ੍ਮਭਾਵੇਨ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਸਰ੍ਵਦਾ ਤੇਭ੍ਯ ਏਵਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦਾਦ੍ਯੋਗਸਂਤਤਿਃ
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਮੇਸ਼ਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਯੋਗ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤॄਣਾਮਾਦਿਸਰ੍ਗੇ ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੇਵਂ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍। ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਰਾਜਤਂ ਪਾਤ੍ਰਮਥਵਾ ਰਾਜਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਰਾਧ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਸਭ ਲਈ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਪਤਰਾ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਪਤਰਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤਂ ਸ੍ਵਧਾਂ ਪੁਰੋਧਾਯ ਪਿਤॄਨ੍ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਆਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸੋਮਪਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਕਾਰ੍ਯਮਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਬੁਧੈਃ
ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਸਵਧਾ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤਸੱਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਅਤੇ ਸੋਮਪਾ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤਿ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨ੍ਯਭਾਵੇ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਪਾਣੌ ਵਾਥ ਜਲੇਪਿ ਵਾ। ਅਜਾਕਰ੍ਣੇਸ਼੍ਵਕਰ੍ਣੇ ਵਾ ਗੋष੍ਠੇ ਵਾਥ ਸ਼ਿਵਾਂਤਿਕੇ
ਜੇ ਅੱਗ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਬੱਕਰੀ ਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਜਾਂ ਗਾਂ ਦੇ ਕੰਨ ਦੇ ਹੇਠਾਂ, ਜਾਂ ਗੋਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਸ਼ਿਵਾ ਰੁੱਖ ਦੇ ਨੇੜੇ ਭੋਗ ਚੜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪਿਤॄਣਾਮਮਲਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਿਕ੍ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਯਤੇ। ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤਮੁਦਕਂ ਤਿਲਸਂਤ੍ਯਾਗਮੇਵ ਚ
ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸਾਫ ਸਥਾਨ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਚੜਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਤਿਲ ਵਰਤੇ ਜਾਣ।
ਖਡ੍ਗਿਗਨਾਮਾਮਿषਂ ਚੈਵਮਨ੍ਨਂ ਸ਼੍ਯਾਮਾਕਸ਼ਾਲਯਃ। ਯਵਨੀਵਾਰਮੁਦ੍ਗੇਕ੍ਸ਼ੁ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪੁष੍ਪ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਖੜਗ ਬੀਨ, ਮਾਸ, ਚੌਲ, ਕਾਲਾ ਬਾਜਰਾ, ਜੌ, ਯਵਨੀ, ਗਹੂੰ, ਗੰਨਾ, ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ—
ਵਲ੍ਲਭਾਨਿ ਪ੍ਰਸ਼ਸ੍ਤਾਨਿ ਪਿਤॄਣਾਮਿਹ ਸਰ੍ਵਦਾ। ਦਰ੍ਭਾ ਮਾषष੍षष੍ਟਿਕਾਨ੍ਨਂ ਗੋਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਮਧੁਸਰ੍ਪਿषੀ
—ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰੇ ਅਤੇ ਉਚਿਤ ਹਨ: ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਮਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ, ਸਸ਼ਟਿਕ ਚੌਲ, ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ, ਸ਼ਹਦ ਅਤੇ ਘੀ।
ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵਰ੍ਜ੍ਯਾਨਿ ਯਾਨਿ ਚ। ਮਸੂਰ ਸ਼ਣ ਨਿष੍ਪਾਵਾ ਰਾਜਮਾषਾਃ ਕੁਲੁਤ੍ਥਕਾਃ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਹ ਭੋਜਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: ਮਸੂਰ, ਭੰਗ, ਨਿਸਪਾਵਾ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ, ਰਾਜ ਮਾਸ਼ ਅਤੇ ਕੁਲਥ ਦੀਆਂ ਦਾਲਾਂ।
ਪਦ੍ਮ ਬਿਲ੍ਵਾਰ੍ਕਾਦੁਤ੍ਤੂਰ ਪਾਰਿਭਦ੍ਰਾਟਰੂषਕਾਃ। ਨ ਦੇਯਾਃ ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਪਯਸ਼੍ਚਾਜਾਵਿਕਂ ਤਥਾ
ਕੰਵਲ, ਬੇਲ, ਅਰਕ, ਧਤੂਰਾ, ਪਾਰਿਭਦਰ, ਅਟਰੂਸ਼ਕ—ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਚੜਾਉਣੇ, ਅਤੇ ਬੱਕਰੀ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਕੋਦ੍ਰਵੋਦਾਰਵਰਟਕਪਿਤ੍ਥਂ ਮਧੁਕਾਤਸੀ। ਏਤਾਨ੍ਯਪਿ ਨ ਦੇਯਾਨਿ ਪਿਤॄਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਿਯਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਕੋਦਰਾ, ਉਦਾਰਾ, ਵਰਟਕਾ, ਕਪਿੱਥ, ਮਧੁਕਾ ਅਤੇ ਅਤਸੀ—ਇਹ ਵੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਨਹੀਂ ਚੜਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਪਿਤृਨ੍ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਯੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੀਣਯਂਤਿ ਤਂ। ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਪਿਤਰਃ ਪੁष੍ਟਿਂ ਸ੍ਵਾਂਗਾਰੋਗ੍ਯਂ ਪ੍ਰਜਾਫਲਮ੍
ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਪਿਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ, ਸਰੀਰਕ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯਾਦਪਿ ਪੁਨਃ ਪਿਤृਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ। ਦੇਵਤਾਭ੍ਯਃ ਪਿਤॄਣਾਂ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਮਾਪ੍ਯਾਯਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਰੀਤਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤਿ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੀਘ੍ਰਪ੍ਰਸਾਦਾਸ੍ਤ੍ਵਕ੍ਰੋਧਾ ਨਿਸ੍ਸਂਗਾਃ ਸ੍ਥਿਰ ਸੌਹृਦਾਃ। ਸ਼ਾਂਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਸ਼ੌਚਪਰਾਃ ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਃ
ਉਹ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਲਗਾਵਟ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦੋਸਤੀ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਭਕ੍ਤਾਨੁਰਕ੍ਤਾਃ ਸੁਖਦਾਃ ਪਿਤਰਃ ਪਰ੍ਵਦੇਵਤਾਃ। ਹਵਿष੍ਮਤਾਮਾਧਿਪਤ੍ਯੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਦੇਵਃ ਸ੍ਮृਤੋ ਰਵਿਃ
ਪਿਤਰ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਸੂਰਜ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਪਿਤृਵਂਸ਼ਾਨੁਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍। ਪੁਣ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਮਾਰੋਗ੍ਯਂ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨੀਯਂ ਨृਭਿਃ ਸਦਾ
ਇਹ ਸਾਰਾ ਪਿਤਰ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ, ਸਿਹਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਭੀष੍ਮ ਉਵਾਚ। ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਦਖਿਲਂ ਭੂਯਃ ਪਰਾਭਕ੍ਤਿਰੁਪਸ੍ਥਿਤਾ। ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਾਲਂ ਵਿਧਿਂ ਚੈਵ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੇਵ ਤਥੈਵ ਚ
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇषੁ ਭੋਜਨੀਯਾ ਯੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਵਰ੍ਜ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ। ਕਸ੍ਮਿਨ੍ਵਾਸਰਭਾਗੇ ਤੁ ਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਾਰਭੇਤ੍
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਦੁਜਾਤੀ ਭੋਜਨ ਕਰਣੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਛੱਡਣੇ ਹਨ? ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਿਹੜੇ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਅਨ੍ਨਂ ਦਤ੍ਤਂ ਕਥਂ ਯਾਤਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਤ੍ਤਮ। ਵਿਧਿਨਾ ਕੇਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਥਂ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ਤਾਨ੍ਪਿਤॄਨ੍
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਭੋਜਨ ਪਿਤਰਾਂ ਤਕ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ? ਕਿਹੜੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਕੁਰ੍ਯਾਦਹਰਹਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਨ੍ਨਾਦ੍ਯੇਨੋਦਕੇਨ ਚ। ਪਯੋਮੂਲਫਲੈਰ੍ਵਾਪਿ ਪਿਤृਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਵਹਨ੍
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹਰ ਰੋਜ਼ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਦੁੱਧ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਸੱਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਕਾਮ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਾਵਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਅਰ੍ਘ੍ਯਾਵਾਹਨਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਨਿੱਤ, ਨੈਮਿਤਿਕ ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਨਿੱਤ ਵਾਲਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਰਘਯ ਅਤੇ ਆਵਾਹਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਅਦੈਵਤਂ ਵਿਜਾਨੀਯਾਤ੍ਪਾਰ੍ਵਣਂ ਪਰ੍ਵ ਸੁਸ੍ਮृਤਮ੍। ਪਾਰ੍ਵਣਂ ਤ੍ਰਿਵਿਧਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ਼ृਣੁ ਯਤ੍ਨਾਨ੍ਮਹੀਪਤੇ
ਜੋ ਪਰਵ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ 'ਅਦੇਵਤਾ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਵ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਵ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਰਾਜਾ ਜੀ।
ਪਾਰ੍ਵਣੇਯ ਨਿਯੋਜ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਤਾਨ੍ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਨਰਾਧਿਪ। ਪਂਚਾਗ੍ਨਿਃ ਸ੍ਨਾਤਕਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਿਸੌਪਰ੍ਣਃ षਡਂਗਵਿਤ੍
ਪਰਵ ਦੀ ਰਸਮ ਲਈ ਜੋ ਲੋਕ ਚੁਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ: ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਨਾਤਕ, ਤਿੰਨ ਸੌਪਰਨ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ।