ਤਤੋਧਿਪਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਤਸ਼੍ਚਕਾਰ ਸਰ੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਸ਼ਂਖਪਦਾਭਿਧਾਨਮ੍। ਸਕੇਤੁਮਂਤਂ ਦਿਗਧੀਸ਼ਮੀਸ਼ਂ ਚਕਾਰ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੁਵਨਾਂਡਗਰ੍ਭਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੱਖਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖਪਦ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ। ਪੱਛਮ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਕੇਤੁਮੰਤ, ਅਤੇ ਭੁਵਨਾਂਡਗਰਭ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।
ਹਿਰਣ੍ਯਰੋਮਾਣਮੁਦਗ੍ਦਿਗੀਸ਼ਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਂ ਮੇਘਸੁਤਂ ਚਕਾਰ। ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਦਿਸ਼ਾਮਧੀਸ਼ਾਃ ਸਦਾ ਵਹਂਤਸ੍ਤੁ ਭੁਵੋਭਿਰਕ੍ਸ਼ਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਹਿਰਣਯਰੋਮਾਣ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ। ਅੱਜ ਵੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਭਿਰੇਤੈਃ ਪृਥੁਨਾਮਧੇਯੋ ਨृਪੋਭਿषਿਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਥਮਃ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਮ੍। ਗਤੇਂਤਰੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਨਾਮਧੇਯੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤਂ ਚਕ੍ਰੁਰਿਮਂ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਥੂ, ਪਹਿਲਾ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਵੈਵਸਵਤ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
ਗਤੇਂਤਰੇ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਨਾਮਧੇਯੇ ਵੈਵਸ੍ਵਤਾਖ੍ਯੇ ਚ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ। ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ਸੋਸ੍ਯ ਚਰਾਚਰਸ੍ਯ ਬਭੂਵ ਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਵਯਜਃ ਸਚਿਹ੍ਨਃ
ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਯੁਗ ਮੁਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੈਵਸਵਤ ਯੁਗ ਦੁਬਾਰਾ ਆਇਆ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਚਲਦੇ ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣਿਆ।
ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯ ਉਵਾਚ। ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਮਨੂਨਾਂ ਚਰਿਤਾਨਿ ਯਤ੍। ਪ੍ਰਮਾਣਂ ਚੈਵ ਕਲ੍ਪਸ੍ਯ ਤਤ੍ਸृष੍ਟਿਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ
ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵਾਰਸ, ਸਾਰੇ ਮਨਵੰਤਰਾ, ਮਨੂਆਂ ਦੇ ਕਰਤਬ, ਕਲਪ ਦਾ ਮਾਪ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸੰਖੇਪ ਵਿਚ ਸੁਣੋ।
ਏਕਚਿਤ੍ਤਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਤ੍ਮਾ ਸ਼ृਣੁ ਕੌਰਵਨਂਦਨ। ਯਾਮਾ ਨਾਮ ਪੁਰਾ ਦੇਵਾ ਆਸਨ੍ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਾਂਤਰੇ
ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਅਤੇ ਸਾਫ ਦਿਲ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਕੁਰੁਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ: ਸਵਾਯੰਭੂ ਯੁਗ ਵਿਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਮਾ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸਪ੍ਤੈਵ ऋषਯਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯੇ ਮਰੀਚ੍ਯਾਦਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਆਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਵਿਭੁਃ ਸਵਨ ਏਵ ਚ
ਸੱਤ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੀ; ਆਗਨੀਧ੍ਰ, ਆਗਨਿਬਾਹੁ, ਵਿਭੂ ਅਤੇ ਸਵਨ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।
ਜ੍ਯੋਤਿष੍ਮਾਨ੍ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ੍ਭਵ੍ਯੋ ਮੇਧਾ ਮੇਧਾਤਿਥਿਰ੍ਵਸੁਃ। ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਨੋਰ੍ਦਸ਼ੈਤੇ ਵਂਸ਼ਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਜੋਤਿਸ਼ਮਾਨ, ਦ੍ਯੁਤਿਮਾਨ, ਭਵਿਆ, ਮੇਧਾ, ਮੇਧਾਤਿਥਿ, ਵਸੁ—ਇਹ ਦਸ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਮਮੀ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍। ਏਵਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਸਰਵਨਾਸ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ ਉਹ ਸਭ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨਵੰਤਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਹੁਣ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषਸ੍ਯ ਤਨਯਾਸ਼੍ਚਤ੍ਵਾਰੋ ਦੇਵਵਰ੍ਚਸਃ। ਨਭੋਨਭਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭृਤਿਰ੍ਭਾਵਨਃ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ
ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਦੇ ਚਾਰ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਸਨ: ਨਭੋਨਭ, ਪ੍ਰਭ੍ਰਿਤ, ਭਾਵਨ ਅਤੇ ਕੀਰਤਿਵਰਧਨ।
ਦਤ੍ਤੋਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਤਂਭਃ ਪ੍ਰਾਣਃ ਕਸ਼੍ਯਪ ਏਵ ਚ। ਅਰ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋਭਵਨ੍
ਦੱਤਾ, ਅਗਨੀ, ਚ੍ਯਵਨ, ਸਤੰਭ, ਪ੍ਰਾਣ, ਕਸ਼ਯਪ ਅਤੇ ਅਰਵਾ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ—ਇਹ ਸੱਤੋਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਬਣੇ।
ਤਦਾ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤੁषਿਤਾਃ ਸ੍ਮृਤਾ ਸ੍ਵਾਰੋਚਿषੇਂਤਰੇ। ਹਵੀਂਦ੍ਰਸੁਃਕृਤੋ ਮੂਰ੍ਤਿਰਾਪੋ ਜ੍ਯੋਤਿਰਥਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ: ਹਵੀਂਦ੍ਰ, ਸੁਕ੍ਰਿਤ, ਮੂਰਤੀ, ਆਪ ਅਤੇ ਜੋਤਿਰਥਾ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸੁਤਾਃ ਸਪ੍ਤ ਯੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤਯਸ੍ਤਦਾ। ਦ੍ਵਿਤੀਯਮੇਤਤ੍ਕਥਿਤਂ ਮਨ੍ਵਂਤਰਮਤਃ ਪਰਂ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਜਾ ਪਤੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਮਨਵੰਤਰ ਦੀ ਕਥਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਅਗਲੇ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੋਵੇਗੀ।
ਅਨ੍ਯਚ੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਥਾ ਮਨ੍ਵਂਤਰਂ ਸ਼ੁਭਂ। ਮਨੁਰ੍ਨਾਮੌਤ੍ਤਮਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਸ਼ ਪੁਤ੍ਰਾਨਜੀਜਨਤ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਗਲੇ ਸ਼ੁਭ ਮਨਵੰਤਰ ਦੀ ਵੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉੱਥੇ ਉੱਤਮ ਨਾਮਕ ਮਨੂ ਨੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।
ਇषਊਰ੍ਜਸ੍ਤਨੂਜਸ਼੍ਚ ਸ਼ੁਚਿਃ ਸ਼ੁਕ੍ਰਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਮਧੁਸ਼੍ਚ ਮਾਧਵਸ਼੍ਚੈਵ ਨਭਸ੍ਯੋਥ ਨਭਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ਼ਾ, ਊਰਜ, ਤਨੂਜ, ਸ਼ੁਚਿ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਮਧੁ, ਮਾਧਵ, ਨਭਸੀ ਅਤੇ ਨਭਸ—
ਸਹਃ ਸਹਸ੍ਯ ਏਤੇषਾਮੁਤ੍ਤਮਃ ਕੀਰ੍ਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ। ਭਾਨਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਃ ਸ੍ਯੁਰੂਰ੍ਜਾਃ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸਹਾ ਅਤੇ ਸਹਸਿਆ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਭਾਨਵ ਦੇਵਤੇ ਸਨ ਅਤੇ ਊਰਜ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕੌਕਭਿਣ੍ਡਿਃ ਕੁਤੁਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਦਾਲ੍ਭ੍ਯਃ ਸ਼ਂਖਃ ਪ੍ਰਵਾਹਿਤਃ। ਮਿਤਿਸ਼੍ਚ ਸਂਮਿਤਿਸ਼੍ਚੈਵ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਯੋਗਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਕੌਕਭਿੰਡੀ, ਕੁਤੁੰਡਾ, ਦਾਲਭਿਆ, ਸ਼ੰਖ, ਪ੍ਰਵਾਹਿਤਾ, ਮਿਤੀ ਅਤੇ ਸੰਮਿਤੀ—ਇਹ ਸੱਤੋਂ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਵਧੇ।
ਮਨ੍ਵਂਤਰਂ ਚਤੁਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਾਮਸਂ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਂ। ਕਪਿਃ ਪृਥੁਸ੍ਤਥੈਵਾਗ੍ਨਿਰਕਪਿਃ ਕਵਿਰੇਵ ਚ
ਚੌਥਾ ਮਨਵੰਤਰ, ਜੋ ਤਾਮਸਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਕਪੀ, ਪ੍ਰਥੁ, ਅਗਨੀ, ਅਕਪੀ ਅਤੇ ਕਵੀ।
ਤਥੈਵ ਜਨ੍ਯਧਾਮਾਨੌ ਮੁਨਯਃ ਸਪ੍ਤ ਨਾਮਤਃ। ਸਾਧ੍ਯਾ ਦੇਵਗਣਾ ਯੇ ਚ ਕਥਿਤਾਸ੍ਤਾਮਸੇਂਤਰੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨ੍ਯਧਾਮਨ ਅਤੇ ਔਨਉ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਾਧਿਆ, ਜੋ ਦੇਵਤਾ ਗਣ ਹਨ, ਤਾਮਸਾ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਕਲ੍ਮषਸ੍ਤਪੋਧਨ੍ਵੀ ਤਪੋਮੂਲਸ੍ਤਪੋਧਨਃ। ਤਪੋਰਾਸ਼ਿਸ੍ਤਪਸ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸੁਤਪਸ੍ਯਃ ਪਰਂਤਪਃ
ਅਕਲਮਸ਼, ਤਪੋਧਨਵੀ, ਤਪੋਮੂਲ, ਤਪੋਧਨ, ਤਪੋਰਾਸ਼ੀ, ਤਪਸਿਆ, ਸੁਤਪਸਿਆ ਅਤੇ ਪਰੰਤਪ।
ਤਾਮਸਸ੍ਯ ਸੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦਸ਼ਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ। ਪਂਚਮਸ੍ਯ ਮਨੋਸ੍ਤਦ੍ਵਦ੍ਰੈਵਤਸ੍ਯਾਂਤਰਂ ਸ਼ृਣੁ
ਤਾਮਸਾ ਦੇ ਸਭ ਪੁੱਤਰ, ਦਸ, ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਪੰਜਵੇਂ ਮਨੂ ਰੈਵਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ।
ਦੇਵਬਾਹੁਃ ਸੁਬਾਹੁਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਜ੍ਯਨ੍ਯਃ ਸਮਯੋਮੁਨਿਃ। ਹਿਰਣ੍ਯਰੋਮਾ ਸਪ੍ਤਾਸ਼੍ਵਃ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ऋषਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਦੇਵਬਾਹੁ, ਸੁਬਾਹੁ, ਪਰਜਨਿਆ, ਸਮਯੋ ਮੁਨੀ, ਹਿਰਣਯਰੋਮਾ ਅਤੇ ਸਪਤਾਸ਼ਵ—ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਭੂਤਰਜਸਸ੍ਤਥਾ ਪ੍ਰਕृਤਯਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ। ਅਵਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ੀ ਚ ਵੀਤਿਮਾਨ੍ਹਵ੍ਯਪਃ ਕਪਿਃ
ਦੇਵਤੇ ਭੂਤਰਾਜਸ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਅਵਸ਼ਾ, ਤਤਵਦਰਸ਼ੀ, ਵੀਤਿਮਾਨ, ਹਵਯਪਾ ਅਤੇ ਕਪੀ।
ਮੁਕ੍ਤੋ ਨਿਰੁਤ੍ਸੁਕਃ ਸਤ੍ਵੋ ਨਿਰ੍ਮੋਹੋਥ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕਃ। ਧਰ੍ਮਵੀਰ੍ਯਬਲੋਪੇਤਾ ਦਸ਼ੈਤੇ ਰੇਵਤਾਤ੍ਮਜਾਃ੧੦੦ 1.7.
ਮੁਕਤ, ਨਿਰੁਤਸੁਕ, ਸਤਵ, ਨਿਰਮੋਹ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਕ; ਧਰਮ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਇਹ ਦਸ ਰੈਵਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ।
ਭृਗੁਃ ਸੁਧਾਮਾ ਵਿਰਜਃ ਸਹਿष੍ਣੁਰ੍ਨਾਰਦਸ੍ਤਥਾ। ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ਕृਤਿਨਾਮਾ ਚ ਸਪ੍ਤ ਸਪ੍ਤਰ੍षਯੋਪਰੇ
ਭ੍ਰਿਗੁ, ਸੁਧਾਮਾ, ਵਿਰਜਾ, ਸਹਿਸ਼ਣੁ, ਨਾਰਦ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਤਿ—ਇਹ ਸੱਤੋਂ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਏ।
ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਂਤਰੇ ਦੇਵਾ ਲੇਖਾਨਾਮਪਰਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ। ਵਿਭਵੋਥ ਪृਥਕ੍ਚਾਨੁ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਃ
ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇਵਤੇ ਲੇਖਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਹੀਂ ਸਨ; ਵਿਭਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਥਕਚਾਨੁ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਵਾਸੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯਾਂਤਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਂਚਮੋ ਜਨਃ। ਰੁਰੁਪ੍ਰਭृਤਯਸ੍ਤਦ੍ਵਚ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਸ੍ਯ ਸੁਤਾ ਦਸ਼
ਜਦੋਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁਅੰਤਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਉਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਟੋਲੀ ਹੋਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ, ਰੁਰੂ ਆਦਿਕ, ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇ ਵਂਸ਼ੇ ਯੇ ਮਯਾ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵ ਤੇ। ਅਨ੍ਤਰਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषਂ ਚੈਵ ਮਯਾ ਤੇ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਂ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਅਤੇ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁਅੰਤਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਮਂ ਚ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਦ੍ਵੈਵਸ੍ਵਤਮੁਚ੍ਯਤੇ। ਅਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚੈਵ ਵਸਿष੍ਠਸ਼੍ਚ ਕਸ਼੍ਯਪੋ ਗੌਤਮਸ੍ਤਥਾ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੱਤਵੇਂ ਮਨੁਅੰਤਰ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਅਤੇ ਗੌਤਮ ਹਨ।
ਭਾਰਦ੍ਵਾਜਸ੍ਤਥਾ ਯੋਗੀ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍। ਜਮਦਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤੈਤੇ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਤੇ ਮਹਰ੍षਯਃ
ਭਾਰਦਵਾਜ, ਜੋਗੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਜਮਦਗਨੀ—ਇਹ ਸੱਤੋਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।