ਨृਲੋਕੇ ਦਸ਼ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਭਾਰ੍ਯਾਯਾਸ੍ਤੇ ਵਿਯੋਗੇਨ ਦੁਃਖਾਨ੍ਯਨੁਭਵਿष੍ਯਸਿ
ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ। ਆਪਣੀ ਜੀਵਣੀ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣੇ ਪੈਣਗੇ।
ਏਵਂ ਸ਼ਾਪਂ ਦਦੌ ਤਸ੍ਮੈ ਭृਗੁਃ ਪਰਮਕੋਪਨਃ। ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਚ ਪੁਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦਤ੍ਤਃ ਸ਼ਾਪੋ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭ੍ਰਿਗੁ ਨੇ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।
ਨ ਚਾਪਤ੍ਯਕृਤਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵ। ਸ਼ਾਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ऋषੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਜਗਾਮ ਹ੧੦੦ 1.4.
ਹੇ ਮਾਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗੀ। ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਪਦ੍ਮਜਨ੍ਮਾਨਮਾਹੇਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਃ। ਭਗਵਂਸ੍ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋਸੌ ਭृਗੁਃ ਪਰਮਕੋਪਨਃ
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਤੇਰਾ ਪੁੱਤ ਭ੍ਰਿਗੁ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।'
ਨਿष੍ਕਾਰਣਂ ਚ ਤੇਨਾਹਂ ਸ਼ਪ੍ਤੋ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਮਾਨੁषੇ। ਲਪ੍ਸ੍ਯਸੇ ਦਸ਼ਧਾ ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਤਤੋ ਦੁਃਖਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
'ਉਸ ਨੇ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, ਤੂੰ ਦੱਸ ਵਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗਾ, ਤੇ ਉਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਕਈ ਦੁੱਖ ਮਿਲਣਗੇ।'
ਭਾਰ੍ਯਾਵਿਯੋਗਜਾ ਪੀਡਾ ਬਲਪੌਰੁषਨਾਸ਼ਿਨੀ। ਤ੍ਯਤ੍ਕ੍ਵਾ ਚਾਹਮਿਮਂ ਲੋਕਂ ਸ਼ਯਿष੍ਯੇ ਚ ਮਹੋਦਧੌ
ਜੀਵਣੀ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਵਿਹੜ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਦੇਵਕਾਰ੍ਯੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਵਾਹਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਃ। ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਂਤਂ ਤਂ ਦੇਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਗੁਰੁਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਸੱਦ ਲੈਣਾ। ਇਹ ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ—
ਪ੍ਰਸਾਦਨਾਰ੍ਥਂ ਵਿष੍ਣੋਸ੍ਤੁ ਸ੍ਤੁਤਿਮੇਤਾਂ ਚਕਾਰ ਹ। ਤ੍ਵਯਾ ਸृष੍ਟਂ ਜਗਦਿਦਂ ਪਦ੍ਮਂ ਨਾਭੌ ਵਿਨਿਃਸृਤਮ੍। ਤਤ੍ਰ ਚਾਹਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਸ੍ਤਵ ਵਸ਼੍ਯਸ਼੍ਚ ਕੇਸ਼ਵ
ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਲਈ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, 'ਇਹ ਜਗਤ ਤੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਹੇ ਪਦਮਾ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉੱਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਮੈਂ ਜੰਮਿਆ, ਤੇ ਤੇਰੇ ਅਧੀਨ ਹਾਂ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ।'
ਤ੍ਵਂ ਤ੍ਰਾਤਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਸ੍ਰष੍ਟਾ ਤ੍ਵਂ ਜਗਤਃ ਪ੍ਰਭੋ। ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਨ ਤ੍ਵਯਾ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਮੇष ਏਵ ਵਰੋ ਮਮ
ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ। ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਕਦੇ ਛੱਡਣੇ ਨਹੀਂ, ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਅਰਦਾਸ ਹੈ।
ਦਸ਼ਜਨ੍ਮਮਨੁष੍ਯੇषੁ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ। ਸ੍ਵਯਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਨ ਤੇ ਸ਼ਕ੍ਤਃ ਸ਼ਾਪਦਾਨਾਯ ਕੋਪਿ ਵਾ
ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਤੈਨੂੰ ਆਪ ਦੱਸ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨੇ ਪੈਣਗੇ। ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ਾਪ ਦਾ ਅਸਰ ਕੋਈ ਮਿਟਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਕੋਯਂ ਭृਗੁਃ ਕਥਂ ਤੇਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਸ਼ਪ੍ਤੁਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ। ਮਾਨਯਸ੍ਵ ਸਦਾ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤੇ ਤਨੁਸ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਭ੍ਰਿਗੁ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਤੂੰ ਸਦਾ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਰੀ ਆਪਣੀ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ।
ਯੋਗਨਿਦ੍ਰਾਮੁਪਾਸ੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੀਰਾਬ੍ਧੌ ਸ੍ਵਪਿ ਹੀਸ਼੍ਵਰ। ਕਾਰ੍ਯਕਾਲੇ ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਬੋਧਯਿष੍ਯਾਮਿ ਮਾਧਵ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਤੂੰ ਯੋਗ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾ ਤੇ ਖੀਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਗਾ ਦੇਵਾਂਗਾ।
ਭਗਵਨ੍ਨੇष ਤਾਵਤ੍ਤੁ ਤ੍ਵਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚੋਪਬृਂਹਿਤਃ। ਸਰ੍ਵਕਾਰ੍ਯਕਰਃ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਤਵੈਵਾਂਸ਼ੇਨ ਸ਼ਤ੍ਰੁਹਾ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਸਭ ਕੰਮ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਾਏਗਾ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੀ ਅੰਸ਼ ਨਾਲ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।
ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਂ ਪਾਲਯਨ੍ਨੇਵ ਤ੍ਵਦਾਜ੍ਞਾਂ ਸ ਕਰਿष੍ਯਤਿ। ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਿਦਮੁਕ੍ਤਵਾਨ੍
ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
ਸਰ੍ਵਮੇਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਯਨ੍ਮਾਂ ਜ੍ਞਾਪਯਸੇ ਪ੍ਰਭੋ। ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਗਤੋ ਦੇਵੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਤਂ ਨਾਭਿਜਜ੍ਞਿਵਾਨ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜਿਹੜਾ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਆਖੇਂਗਾ, ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ।
ਗਤੇ ਦੇਵੇ ਤਦਾ ਵਿष੍ਣੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ। ਭੂਯਸ਼੍ਚਕਾਰ ਵੈ ਸृष੍ਟਿਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪ੍ਰਭਵਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹਨ, ਫਿਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਣ ਲੱਗ ਪਏ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਦਃ ਪ੍ਰਾਹ ਵਾਕ੍ਯਂ ਵਾਕ੍ਯਵਿਦਾਂ ਵਰਃ। ਸਹਸ੍ਰਸ਼ੀਰ੍षਾ ਪੁਰੁषਃ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਃ ਸਹਸ੍ਰਪਾਤ੍। ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪੀ ਭੁਵਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਾਦਧ੍ਯਤਿष੍ਠਦ੍ਦਸ਼ਾਂਗੁਲਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਕਯਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਪੁਰਖ, ਜੋ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਦਸ ਅੰਗੁਲ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਸੀ।
ਯਦ੍ਭੂਤਂ ਯਚ੍ਚ ਵੈ ਭਾਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵ ਭਵਾਨ੍ਯਤਃ। ਤਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਤਾਤ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਭੂਤਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਜੋ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਿਤਾ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਜੰਮਿਆ ਤੇ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਯਜ੍ਞਃ ਸਰ੍ਵਹੁਤਃ ਪृषਦਾਜ੍ਯਂ ਪਸ਼ੁਰ੍ਦ੍ਵਿਧਾ। ऋਚਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤੋਥ ਸਾਮਾਨਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤ ਏਵਾਭਿਜਜ੍ਞਿਰੇ
ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਯਜਨਾ, ਸਾਰੇ ਹਵਨ, ਘੀ ਅਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਯਜਨਾ-ਪਸ਼ੂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਰਿਗ ਤੇ ਸਾਮ ਵੇਦ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਜੰਮੇ।
ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਯਜ੍ਞਾਸ੍ਤ੍ਵਜਾਯਂਤ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਸ਼੍ਵਾਸ਼੍ਚੈਵ ਦਂਤਿਨਃ। ਗਾਵਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਾਃ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋ ਜਾਤਾਵਯੋਮृਗਾਃ
ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਯਜਨਾ, ਘੋੜੇ ਤੇ ਹਾਥੀ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲੀਆਂ ਤੇ ਧਾਤਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ।
ਤ੍ਵਨ੍ਮੁਖਾਦ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਜਾਤਾਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਮਜਾਯਤ। ਵੈਸ਼੍ਯਾਸ੍ਤਵੋਰੁਜਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ੍ਤਵ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸਮੁਦ੍ਗਤਾਃ
ਤੇਰੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੰਮੇ, ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਕਸ਼ਤਰੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਤੇਰੀ ਰਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼ ਤੇ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਨਿਕਲੇ।
ਅਕ੍ਸ਼੍ਣੋਃ ਸੂਰ੍ਯੋਨਿਲਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਚ੍ਚਂਦ੍ਰਮਾ ਮਨਸਸ੍ਤਵ। ਪ੍ਰਾਣੋਂਤਃ ਸੁषਿਰਾਜ੍ਜਾਤੋ ਮੁਖਾਦਗ੍ਨਿਰਜਾਯਤ
ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਚੰਨ, ਮਨ ਤੋਂ ਹਵਾ ਤੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਨਾਭਿਤੋ ਗਗਨਂ ਦ੍ਯੌਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਰਸਃ ਸਮਵਰ੍ਤ੍ਤਤ। ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਾਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤਿਃ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਰ੍ਵਮਭੂਦਿਦਮ੍
ਤੇਰੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਬਣੀ। ਤੈਥੋਂ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੋਇਆ।
ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਃ ਸੁਮਹਾਨਲ੍ਪੇ ਯਥਾ ਬੀਜੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ। ਸਸਰ੍ਜ੍ਜ ਵਿਸ਼੍ਵਮਖਿਲਂ ਬੀਜਭੂਤੇ ਤਥਾ ਤ੍ਵਯਿ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡਾ ਵਟਵ੍ਰੱਖ ਛੋਟੇ ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬੀਜ-ਸਰੂਪ, ਤੂੰ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਰਚਿਆ।
ਬੀਜਾਂਕੁਰਸਮੁਦ੍ਭੂਤੋ ਨ੍ਯਗ੍ਰੋਧਃ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤਃ। ਵਿਸ੍ਤਾਰਂ ਚ ਯਥਾ ਯਾਤਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸृष੍ਟੌ ਤਥਾ ਜਗਤ੍
ਵਟਵ੍ਰੱਖ ਬੀਜ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਜਗਤ ਫੈਲਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਹਿ ਕਦਲੀ ਨਾਨ੍ਯਾ ਤ੍ਵਕ੍ਪਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋऽਭਿਦृਸ਼੍ਯਤੇ। ਏਵਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਿਦਂ ਨਾਨ੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸ੍ਥਮੀਸ਼੍ਵਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਕੇਲੇ ਦਾ ਰੁੱਖ ਛਿਲਕੇ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਜਗਤ ਵੀ ਤੈਥੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਹ੍ਲਾਦਿਨੀ ਤ੍ਵਯਿ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ੍ਸਾ ਤ੍ਵਯ੍ਯੇਕਾ ਸਹਭਾਵਿਨੀ। ਹ੍ਲਾਦਤਾਪਕਰੀਮਿਸ਼੍ਰਾ ਤ੍ਵਯਿ ਨੋ ਗੁਣਵਰ੍ਜਿਤੇ
ਉਹ ਆਨੰਦਮਈ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਕਠੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਦੁੱਖ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।
ਪृਥਗ੍ਭੂਤੈਕਭੂਤਾਯ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਯ ਤੇ ਨਮਃ। ਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਧਾਨਂ ਪੁਰੁषੋ ਵਿਰਾਟ੍ਸਮ੍ਰਾਟ੍ਤਥਾ ਭਵਾਨ੍
ਜੋ ਵੱਖਰਾ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਇਕ ਰੂਪ ਵੀ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਤੂੰ ਪ੍ਰਗਟ, ਆਦਿ-ਪਦਾਰਥ, ਪੁਰਖ ਤੇ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ।
ਸਰ੍ਵਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਃ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਰੂਪਧृਕ੍। ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਨਮਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨੇ ਤਤਃ
ਤੂੰ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਰੂਪ ਅਨੇਕ ਹਨ। ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜੀ ਹੈ। ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਕੋਸਿ ਸਰ੍ਵੇਸ਼ ਸਰ੍ਵਭੂਤਸ੍ਥਿਤੋ ਯਤਃ। ਕਥਯਾਮਿ ਤਤਃ ਕਿਂ ਤੇ ਸਰ੍ਵਂ ਵੇਤ੍ਸਿ ਹृਦਿਸ੍ਥਿਤਂ
ਤੂੰ ਸਭ ਦਾ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਹੈਂ, ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੇ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਦੱਸਾਂ? ਤੂੰ ਤਾਂ ਦਿਲ ਦੀ ਹਰ ਗੱਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ।