ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਤਦਾ ਤੇਨ ਭੋਜਨੇ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਨਿਸ਼ਾਯਾਂ ਤੁ ਕੁਟੀਦ੍ਵਾਰੇ ਉਪਵਿष੍ਟੋ ਯਦਾ ਤਦਾ
ਉਹ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਉਹ ਆਪਣੀ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾ ਵਾਰਿ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਤਦਾ ਸ਼ੁਨੀ ਬਲੀਵਰ੍ਦੌ ਪਰਸ੍ਪਰਮਭਾषਤਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਪਾਣੀ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਕੁੱਤਰੀ ਤੇ ਬਲਦ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ਸ਼ृਣੁ ਕਾਂਤ ਵਚੋ ਮਹ੍ਯਂ ਯਾਦृਕ੍ਕृਤਵਤੀ ਵਧੂਃ । ਤਾਦृਸ਼ਂ ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਸੁਣ ਪਿਆਰੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ: ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਘਰਵਾਲੀ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦਾ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਗਤਾਹਂ ਪੁਤ੍ਰਸਦ੍ਮਨਿ । ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਿਤਂ ਪਯਃ ਪਾਤੁਂ ਵਧ੍ਵਾ ਦृष੍ਟਂ ਨ ਤਤ੍ਪੁਨਃ
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਵਕਤ ਭਾਗਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਘਰ ਗਈ; ਉਥੇ ਮੈਂ ਵਧੂ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਵੇਖਿਆ, ਪਰ ਮੁੜ ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।
ਪੀਤਂ ਪਯਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਪੇਣ ਤਦ੍ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਮਯਾ ਪੁਨਃ । ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪੀਤਂ ਮਯਾ ਸਮ੍ਯਕ੍ਦृष੍ਟਂ ਵਧ੍ਵਾ ਤਦਾ ਪੁਨਃ
ਉਹ ਦੁੱਧ ਸੱਪ ਨੇ ਪੀ ਲਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵਧੂ ਨੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ।
ਤੇਨ ਸਂਪਰ੍ਕਦੋषੇਣਕਟਿਰ੍ਭਗ੍ਨਾ ਚ ਮੇ ਸਦਾ । ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਭੋ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਜਾਤਾਹਂ ਦੁਃਖਭਾਗਿਨੀ । ਭਗ੍ਨਾ ਕਟਿਸ਼੍ਚ ਸਂਜਾਤਾ ਹ੍ਯਾਹਾਰੋ ਨੈਵ ਰੋਚਤੇ
ਉਸ ਦੇ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲਈ ਟੁੱਟ ਗਈ; ਉਸ ਦਰਦ ਕਰਕੇ, ਮਾਲਕ ਜੀ, ਮੈਂ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਕਮਰ ਟੁੱਟੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਵੀ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਬਲੀਵਰ੍ਦ੍ਦ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਸ਼ੁਨਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਵੈ ਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਤੁ ਭੋਜਨਮ੍
ਬਲਦ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਸੁਣ ਕੁੱਤਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ,
ਕਾਰਿਤਂ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਮਮ ਚਿਂਤਾ ਤੁ ਨੋ ਕृਤਾ । ਨੋਦਕਂ ਨ ਤृਣਂ ਚੈਵ ਨ ਦਤ੍ਤਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਹ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਰਵਾਇਆ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ; ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ, ਨਾ ਘਾਹ।
ਅਨਾਹਾਰੋਹ੍ਯਹਂ ਪਾਪੀ ਬਦ੍ਧੋऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪਾਪਭਾਵਿਤਃ । ਪੂਰ੍ਵਪਾਪਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਜਾਤਂ ਸ਼ੁਨਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੈਂ ਬੜਾ ਪਾਪੀ ਹਾਂ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਵੀ ਹਾਂ, ਇਥੇ ਪਾਪਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੇ ਇੱਕ ਖਾਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਕੁੱਤਾ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਿਆ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਤੁ ਤਦਾ ਦੇਵਿ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਧੀਮਤਾ । ਮਮਾਯਂ ਤੁ ਪਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਜ੍ਜਾਤੋ ਮਮ ਗृਹੇ ਪਸ਼ੁਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਗੱਲ ਅਕਲਮੰਦ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੁਣੀ। 'ਇਹ ਮੇਰੇ ਅਸਲ ਪਿਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮੇ ਹਨ।'
ਇਯਂ ਤੁ ਜਨਨੀ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਮ ਚੈਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਦੈਵਯੋਗਾਚ੍ਛੁਨੀ ਜਾਤਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸੁਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਇਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਕੁੱਤਰੀ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮੀ ਹੈ—ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਇਹ ਪੱਕੀ ਗੱਲ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਸੌ ਵਿਪ੍ਰੋ ਨੈਵ ਨਿਦ੍ਰਾਮਵਾਪ ਸਃ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਚਿਂਤਾਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਸ੍ਮਰਨ੍ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਂ ਪਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ। ਉਹ ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਿਹਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਾਨਾਧਰ੍ਮਪਰੋऽਹਂ ਚ ਮਮੈਵਂ ਚ ਕਥਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ । ਵਿਚਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਚ ਤਤੋ ਰਾਤ੍ਰੌ ਸੁਪ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਪੁਨਃ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁੱਤ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ऋषੀਣਾਂ ਪੁਰਤੋ ਗਤਃ । ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਤਸ੍ਯ ਸੁਸ੍ਵਾਗਤਂ ਕृਤਮ੍
ਜਦੋਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਸੁੱਚੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਆਈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਵਾਗਮਨਕਾਰਣਮ੍ । ਇਤਿ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪ੍ਰਣਾਮਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ
'ਹੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।' ਇਉਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਸਫਲਾ ਕ੍ਰਿਯਾ । ਅਦ੍ਯ ਮੇ ਪਿਤਰਸ੍ਤृਪ੍ਤਾ ਦੁਰ੍ਲਭਾਤ੍ਤਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍
ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਦਰਸ਼ਨ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਚ ਕृਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚੈਵ ਸੁਭੋਜਿਤਾਃ । ਕੁਟੁਂਬਿਨਾਂ ਤੁ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਭੋਜਨਂ ਕਾਰਿਤਂ ਤਥਾ
ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਸ਼ਰਾਧ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨ ਕਰਾਇਆ ਗਿਆ। ਇੰਝ ਹੀ, ਸਾਰੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਭੋਜਨਾਨਂਤਰਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸ਼ੁਨੀ ਤਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਹ । ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਤੁ ਗृਹੇ ਹ੍ਯੇਕੋ ਬਲੀਵਰ੍ਦਸ੍ਤੁ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਭੋਜਨ ਮਗਰੋਂ, ਉਹ ਕੁੱਤਰੀ ਉਥੇ ਆਈ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ, 'ਸਾਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਬਲਦ ਹੀ ਬਚਿਆ ਹੈ।'
ਤਂ ਪਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿਵਾਕ੍ਯਂ ਯਦ੍ਦਿਵਜ ਮਤ੍ਤਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍ । ਗृਹੇਸ੍ਥਿਤਂ ਦੁਗ੍ਧਭਾਂਡਮਹਿਨਾ ਦੂषਿਤਂ ਮਯਾ
'ਪਤੀ ਜੀ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ ਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਜਵਾਬ ਦੇ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਦੁੱਧ ਦਾ ਭਾਂਡਾ ਸੱਪ ਨੇ ਗੰਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਇਹ ਦੇਖਿਆ ਸੀ।'
ਦृष੍ਟਂ ਮੇ ਮਹਤੀ ਚਿਂਤਾ ਤਦਾ ਜਾਤਾ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਨੇਨ ਪਯਸਾ ਚੈਵ ਪਕ੍ਵਮਨ੍ਨਂ ਯਦਾ ਭਵੇਤ੍
ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਸ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਹੋਇਆ ਖਾਣਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ—
ਤਦਾਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਮ੍ਰਿਯਂਤੇ ਭੋਜਨਾਤ੍ਤਤਃ । ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਤਤ੍ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਦੁਗ੍ਧਂ ਪੀਤਂ ਤਦਾ ਮਯਾ
ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਹ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਘਰਵਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਹ ਦੁੱਧ ਆਪ ਪੀ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਦृष੍ਟਂ ਤੁ ਵਧ੍ਵਾ ਵੈ ਤਯਾ ਮੇ ਤਾਡਨਂ ਕृਤਮ੍ । ਚਰਾਮਿ ਤੇਨ ਸਂਭਗ੍ਨਾ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਸੁਦੁਃਖਿਤਾ
ਫਿਰ, ਜਦ ਘਰ ਦੀ ਮਾਲਕਣ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਇਧਰ-ਉਧਰ ਫਿਰਦੀ ਹਾਂ—ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯਾ ਦੁਃਖਂ ਤੁ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਵृषਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸ਼ੁਨੀਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਸ਼ृਣੁ ਸ਼ੁਨਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਮ ਦੁਃਖਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਉਸਦਾ ਦੁੱਖ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਬਲਦ ਨੇ ਕੁੱਤਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਸੁਣੋ ਕੁੱਤਰੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।'
ਅਸ੍ਯਾਹਂ ਤੁ ਪਿਤਾ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਵੈ ਸ਼ੁਨਿ । ਅਦ੍ਯ ਵੈ ਭੋਜਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾ ਦਤ੍ਤਮਨ੍ਨਂ ਤੁ ਭੂਰਿਸ਼ਃ
'ਮੈਂ ਇਸ ਦੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਪਿਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਕੁੱਤਰੀ। ਅੱਜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਖਾਣਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।'
ਨ ਤृਣਂ ਨੋਦਕਂ ਚੈਵ ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਸਂਨਿਵੇਦਿਤਮ੍ । ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਮੇ ਦੁਃਖਂ ਜਾਤਂ ਬਹੁਤਰਂ ਤਦਾ
ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਘਾਹ ਮਿਲਿਆ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੁੱਖ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ।
ਏਤਤ੍ਕਥਾਨਕਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਨਿਦ੍ਰਾਮਵਾਪ ਨ । ਮਮ ਚਿਂਤਾ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਜਾਤਾ ਵੈ ऋषਿਸਤ੍ਤਮ
ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਿਆ। ਮੇਰੀ ਚਿੰਤਾ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕੀ ਰਹੀ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸ਼ੀਲੋऽਹਂ ਕੁਸ਼ਲੋ ਵੇਦਕਰ੍ਮਣਿ । ਅਨਯੋਸ਼੍ਚ ਮਹਦ੍ਦੁਃਖਂ ਕਿਂ ਕਰੋਮੀਤਿ ਚਿਂਤਯਨ੍ । ਆਗਤਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੀਪੇ ਤੁ ਮਮਕष੍ਟਂ ਨਿਵਾਰਯ
ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪਾਠ-ਪ੍ਰਥਾ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਵੇਦਕ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ। ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ ਕਿ, 'ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਲਈ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?' ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਮੁਸੀਬਤ ਦੂਰ ਕਰ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ- ਉਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨ੍ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤ੍ਵਂ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ ਯਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਅਯਂ ਵੈ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਕੁਂਡਨੇ ਨਗਰੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਉਗ੍ਰ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੁਣ। ਇਹ ਜੋ ਚੰਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੈ, ਉਹ ਕੁੰਡਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੀ।
ਮਾਸੇ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਚੈਵ ਪਂਚਮੀ ਯਾ ਸਮਾਗਤਾ । ਤਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਤੇਨ ਨਾਜ੍ਞਾਤਂ ਪਿਤੁਃ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਦਿਕਾਰਣਾਤ੍
ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਉ ਦੇ ਸ਼ਰਾਧ ਆਦਿ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਧਰ੍ਮੇਣ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਕ੍ਸ਼ਯਹੇਤੁ ਤਦਾਨਘ । ਤਯਾ ਚੈਵ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍
ਉਹ ਵਰਤ ਇਕ ਔਰਤ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਘਾਟ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ।