ਯਤ੍ਰ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਤਿष੍ਠਤਿ ਭੂਤਿਦਃ । ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਧਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਮੀਪੇ ਨਿਵਸਂਤਿ ਯੇ
ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਸਦਾ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾਃ । ऋषਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚੈਵਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਲੋਕ, ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਰੁਦ੍ਰਾ ਨਾਗਾਸ੍ਤਥਾ ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਸਮੀਪੇ ਹ੍ਯੇਕੋऽਯਂ ਸ੍ਥਲੋ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਧृਕ੍
ਉਥੇ ਰੁਦਰ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਯਕਸ਼ ਵੀ ਹਨ—ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਥਲੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਬਹੁਰੂਪਾਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾ । ਚਤੁਰ੍ਵਿਂਸ਼ਤਿਭੂਤਾਨਾਂ ਜਾਤਯਃ ਸਂਤਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ
ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੂਰਤੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ; ਉਥੇ ਚੌਵੀ ਸੱਤੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਏਕਾ ਵੈ ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪਾ ਚ ਕृष੍ਣਰੂਪਾਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਾ । ਅਨ੍ਯਾ ਚ ਯਾ ਬੁਧੈਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ੍ਥਲੇ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਸਂਜ੍ਞਕੇ
ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਮੱਛੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਥਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਕਿਨਾਮ੍ਨੀ ਤਥਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਕਪਿਲਾ ਯਾ ਮਯੋਦਿਤਾ । ਅਨ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਬਹੁਧਾ ਅਪਿ
ਇੱਕ ਹੋਰ, ਕਲਕੀ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਪਵਿੱਤਰ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਪਿਲਾ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ; ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਿष੍ਠਂਤਿ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨਾਨਾਰੂਪਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਸਾ ਗਂਗਾ ਮਹਤੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾਰ੍ਥਮੁਕ੍ਤਿਦਾ
ਉਥੇ ਸਾਰੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਕਿਸਮਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜੀਆਂ ਹਨ; ਉਹ ਵੱਡੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯਾਂ ਭੂਮੌ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਨਿਯਮੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ । ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇऽਦ੍ਯਾਪਿ ਤਤ੍ਰੈਵ ਮਯਾ ਸਹ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜਿਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਜ ਵੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਭ੍ਰੂਣਹਤ੍ਯਾ ਬਾਲਹਤ੍ਯਾ ਗੋਹਤ੍ਯਾ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਛੂਹਾ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਭ੍ਰੂਣ, ਬੱਚਾ ਜਾਂ ਗਾਂ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵਾਨ੍ਯਜਾਤਯਃ । ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਵੈ ਵਿਮੁਚ੍ਯਂਤੇ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਗਂਡਿਕਾਂਬੁਨਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ—ਉਹ ਸਭ ਗੰਡਿਕਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਯਂ ਵੇਣੀ ਸਮਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪਾਪਿਨਾਂ ਤੁ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ । ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਯਤ੍ਰ ਇਤਰੇषਾਂ ਤੁ ਕਾ ਕਥਾ
ਇਹ ਵੇਣੀ ਵੀ ਉਤਨੀ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ; ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ ਵੀ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ।
ਸਰ੍ਵਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਲੇ ਤੁ ਅਹਂ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਪਾਰ੍ਵਤਿ । ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜੋऽਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਭਾषਿਤਃ ਕਿਲ
ਹਮੇਸ਼ਾਂ, ਹਰ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਪਾਰਵਤੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਐਲਾਨਿਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਦਾਨਂ ਚ ਮੁਨਿਭਿਃ ਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤਮ੍ । ਆषਾਢੇ ਪੁਣ੍ਯਕਾਲੇ ਤੁ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸੁਂਦਰਿ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਆਸ਼ਾੜ੍ਹ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਮਾਸੈਕਵਿਧਿਨਾ ਚੈਵ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਤ੍ਰ ਕਰੋਮ੍ਯਹਮ੍ । ਤਾਰਕਂ ਤਤ੍ਰ ਵਿਸ਼ਦਂ ਜਪਾਮਿ ਤੁ ਨਿਰਂਤਰਮ੍
ਉਥੇ, ਮੈਂ ਮਹੀਨੇ-ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸਾਫ਼ ਤਾਰਕ ਮੰਤਰ ਜਪਦਾ ਹਾਂ।
ਅਤੋऽਹਂ ਵੈष੍ਣਵੋ ਜਾਤੋ ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਯਤੋਗਤਃ । ਵਿष੍ਣੁਨਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ਤੁ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਗਿਆ; ਉਹ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਮਹਾਨ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਚ ਗਤਿਦਂ ਪਾਵਨਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍ । ਭਵੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਮਾਨੁषੇ ਜਨ੍ਮ ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਦੇਵਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਇਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਰਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਹਮੇਸ਼ਾ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਲਭਂ ਗਣ੍ਡਿਕਾਤੀਰ੍ਥਂ ਵਿष੍ਣੁਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ । ਅਤੋ ਹ੍ਯਾषਾਢਮਾਸੇ ਤੁ ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮੈਃ
ਗੰਡਿਕਾ ਤੀਰਥ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਆਢੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚੰਗੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਦਿਧਾਰਣਮ੍ । ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠੈਃ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ, ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਆਦਿਕਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਵਾਮੇ ਵੈ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚਕ੍ਰਚਿਹ੍ਨਿਤਮ੍ । ਦ੍ਵਿਜਾਨਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਧਾਰਿਤਵ੍ਯਂ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਸ਼ੰਖ ਤੀਰਥ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇਹ ਪੂਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਹਿਨਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਸ਼੍ਚ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਾਦਿਧਾਰਣਂ । ਧृਤੇ ਸਤਿ ਮਹਾਦੇਵਿ ਵੈष੍ਣਵਾਸ੍ਤੇ ਹਿ ਮਾਨਵਾਃ
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਦੋਂ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਆਦਿਕਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨ ਗਣ੍ਡਿਕਾ ਸਮਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਨ ਵ੍ਰਤਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਸਮਮ੍ । ਨ ਦੇਵਃ ਕੇਸ਼ਵਾਦਨ੍ਯੋ ਭੂਯੋਭੂਯੋ ਵਰਾਨਨੇ
ਗੰਡਿਕਾ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰਤ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ।
ਗਂਡਿਕਾਯਾਸ੍ਤੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਨਰੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਇਹਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਹਿ ਯਾਂਤਿ ਤੇ
ਜੋ ਚੋਟੀ ਦੇ ਮਨੁੱਖ ਗੰਡਿਕਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਮਾਣ ਕੇ, ਅਖੀਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਗਂਡਿਕਾਤੀਰ੍ਥਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਨਾਮ ਪਂਚਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾਂਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਗੰਡਿਕਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਮਕ ਪਚੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਸੁਂਦਰਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਚਾਭ੍ਯੁਦਯਂ ਤਤਃ । ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ ਸੋਹਣੀਏ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਸਤੋਤਰ ਤੇ ਉਸਦੇ ਚੰਗੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆਰਾ ਵੀ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਧਾਤਾ ਵੈ ਨਾਰਦਂ ਪ੍ਰਾਹ ਤਦਹਂ ਤੁ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ । ਤਮੁਵਾਚ ਤਤੋ ਦੇਵਃ ਸ੍ਵਯਂਭੂਰਮਿਤਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਧਾਤਾ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਜੋ ਕਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਆਪ ਹੀ, ਅਪਾਰ ਜੋਤ ਵਾਲੇ ਸਵੈਭੂ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਪ੍ਰਗृਹ੍ਯ ਰੁਚਿਰਂ ਬਾਹੁਂ ਸ੍ਮਾਰਯੇਚ੍ਚੌਰ੍ਧ੍ਵਦੇਹਿਕਮ੍ । ਭਗਵਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਦੇਵਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਯੁਧੋਹਰਿਃ
ਸੋਹਣੀ ਬਾਂਹ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ, ਚੱਕਰ ਧਾਰੀ, ਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।
ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗਧਾਰੀ ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਅਜਿਤਃ ਖਡ੍ਗਭृਜ੍ਜਿष੍ਣੁਃ ਕृष੍ਣਸ਼੍ਚੈਵ ਸਨਾਤਨਃ
ਤੂੰ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਾਰੀ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁਰਖ ਹੈਂ; ਅਜਿੱਤ, ਤਲਵਾਰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਏਕਸ਼ृਂਗੋ ਵਰਾਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਭਵ੍ਯਭਵਾਤ੍ਮਕਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਤ੍ਯਂ ਤੁ ਆਦੌ ਚਾਂਤੇ ਚ ਰਾਘਵਃ
ਤੂੰ ਇੱਕ ਦੰਦ ਵਾਲਾ ਵਰਾਹ ਹੈਂ, ਪਿਛਲੇ, ਮੌਜੂਦਾ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਅਟੱਲ ਬ੍ਰਹਮ, ਸੱਚਾ, ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਤੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ ਰਾਘਵ ਹੈਂ।
ਲੋਕਾਨਾਂ ਤੁ ਪਰੋ ਧਰ੍ਮੋ ਵਿष੍ਵਕ੍ਸੇਨਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ । ਸੇਨਾਨੀ ਰਕ੍ਸ਼ਣਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਵੈਕੁਂਠਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ
ਤੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈਂ, ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ, ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ; ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।
ਪ੍ਰਭਵਸ਼੍ਚਾਵ੍ਯਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਉਪੇਂਦ੍ਰੋ ਮਧੁਸੂਦਨਃ । ਪृਸ਼੍ਨਿਗਰ੍ਭੋ ਧृਤਾਰ੍ਚਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਦ੍ਮਨਾਭੋ ਰਣਾਂਤਕृਤ੍
ਤੂੰ ਸਰੋਤ ਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਉਪੇਂਦਰ, ਮਧੁਸੂਦਨ; ਪ੍ਰਸ਼ਨੀਗਰਭ, ਤੇਜਸਵੀ, ਪਦਮਨਾਭ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।