ਸ਼ਿਖਾਂ ਮੇ ਪਾਤੁ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤ੍ਮਾ ਕਰ੍ਣੌ ਮੇ ਪਾਤੁ ਕਾਮਦਃ । ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਸ੍ਤੁ ਸੁਰਤ੍ਰਾਤਾ ਕਾਲਕੋਟਿਦੁਰਾਸਦਃ
ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਮੇਰੀ ਚੋਟੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਦੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰੱਖਵਾਲਾ, ਜੋ ਕਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਅਨਂਤਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਪਾਤੁ ਸ਼ਰੀਰਂ ਵਿਸ਼੍ਵਨਾਯਕਃ । ਜਿਹ੍ਵਾਂ ਮੇ ਪਾਤੁ ਪਾਪਘ੍ਨੋ ਲੋਕਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਕਃ
ਅਨੰਤ, ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਮੇਰੀ ਜੀਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਰਾਘਵਃ ਪਾਤੁ ਮੇ ਦਂਤਾਨ੍ਕੇਸ਼ਾਨ੍ਰਕ੍ਸ਼ਤੁ ਕੇਸ਼ਵਃ । ਸਕ੍ਥਿਨੀ ਪਾਤੁ ਮੇ ਦਤ੍ਤ ਵਿਜਯੋ ਨਾਮ ਵਿਸ਼੍ਵਸृਕ੍
ਮੇਰੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਰਾਘਵ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਮੇਰੇ ਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕੇਸ਼ਵਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ। ਮੇਰੀਆਂ ਥਾਈਆਂ ਨੂੰ ਦੱਤਾ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਿਜਯਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਰਚਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਏਤਾਂ ਰਾਮਬਲੋਪੇਤਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਯੋ ਵੈ ਪੁਮਾਨ੍ਪਠੇਤ੍ । ਸ ਚਿਰਾਯੁਃ ਸੁਖੀ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਲਭਤੇ ਦਿਵ੍ਯਸਂਪਦਮ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਸੁਖ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਦਿਵਿਆ ਦੌਲਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕਰੋਤਿ ਭੂਤੇਭ੍ਯਃ ਸਦਾ ਰਕ੍ਸ਼ਾ ਤੁ ਵੈष੍ਣਵੀ । ਰਾਮੇਤਿ ਰਾਮਭਦ੍ਰੇਤਿ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੇਤਿ ਯਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਇਹ ਰੱਖਿਆ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਜੋ 'ਰਾਮ', 'ਰਾਮਭਦਰ', ਜਾਂ 'ਰਾਮਚੰਦਰ' ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਵਿਮੁਕ੍ਤਃ ਸ ਨਰਃ ਪਾਪਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤੀਮ੍ । ਵਸਿष੍ਠੇਨ ਇਦਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਗੁਰਵੇ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਿਣੇ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਸਰੂਪ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਮੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮਯੋਕ੍ਤਂ ਨਾਰਦਂ ਪ੍ਰਤਿ । ਨਾਰਦੇਨ ਤੁ ਭੂਰ੍ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਾਪਿਤਂ ਸੁਜਨੇष੍ਵਿਹ
ਫਿਰ ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਮੈਂ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਨਾਰਦ ਨੇ ਇਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਸੁਪ੍ਤ੍ਵਾਵਾਥ ਗृਹੇ ਵਾਪਿ ਮਾਰ੍ਗੇ ਗਚ੍ਛਂਤ ਏਵ ਵਾ । ਯੇ ਪਠਂਤਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਸ੍ਤੇ ਨਰਾਃ ਪੁਣ੍ਯਭਾਗਿਨਃ
ਚਾਹੇ ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਜਾਂ ਰਾਹ ਵਿਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਰਾਮਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂਨਾਮ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਤਤਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਚਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੇ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਰਾਮ ਰੱਖਿਆ ਸਤੋਤ੍ਰ ਦਾ ਤਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਧਰ੍ਮਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਯਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਨ ਪੁਨਰ੍ਜਨ੍ਮ ਜਾਯਤੇ ਭੁਵਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁਣੋ, ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੁੜ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।
ਧਰ੍ਮਾਦਰ੍ਥਂ ਚ ਕਾਮਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਚੈਤਤ੍ਤ੍ਰਯਂ ਲਭੇਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਧਰ੍ਮਂ ਸਮੀਹੇਤ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ਯਃ ਸ ਬੁਧਃ ਸ੍ਮृਤਃ
ਧਰਮ ਤੋਂ ਦੌਲਤ, ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੁਕਤੀ — ਇਹ ਤਿੰਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਬੁਧੀਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸਾ ਚੈਵ ਦਾਨੇਨ ਵ੍ਰਤੇਨ ਨਿਯਮੇਨ ਚ । ਤਪਸਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਃ ਸਾਤ੍ਵਿਕੇਨ ਤਥੈਵ ਚ
ਤਪ, ਦਾਨ, ਵਰਤ ਤੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ — ਤਪ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭਲਾਈ ਨਾਲ ਵੀ।
ਇਹਾਯਾਤੋ ਲਭੇਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਕ੍ਰੋਧਲੋਭਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ । ਜਨ੍ਮਾਂਤਰੇਣ ਮੁਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਦਂ ਵਿਂਦਤਿ ਵੈष੍ਣਵਮ੍
ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਲੋਭ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਦ ਵੀ।
ਤਪਸਾ ਰਾਜਸੇਨੇਹ ਰਾਜਸਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਯਤੇ । ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਾਮਸਭਾਵੇਨ ਕ੍ਰੂਰਕਰ੍ਮਾ ਹਿ ਨਿष੍ਠੁਰਃ
ਇੱਥੇ ਰਾਜਸੀ ਤਪ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਸੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤਾਮਸੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਮਨੁੱਖ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਪਸ੍ਤਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਸਾਂ ਚੋਕ੍ਤਂ ਭੁਕ੍ਤਿਦਂ ਤਾਮਸਾਤ੍ਮਨਾਮ੍ । ਯਤ੍ਤਪ੍ਤਂ ਸਾਤ੍ਵਿਕਂ ਚੈਵ ਤਤ੍ਤਪੋ ਭਵਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜੋ ਤਪ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਤਾਮਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੋਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੋ ਤਪ ਸਾਤਵਿਕਤਾ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਤਪ ਸੱਚਾ ਹੈ।
ਰਜਸ੍ਤਮੋਭ੍ਯਾਂ ਨਿਯਤਂ ਤਪਸ੍ਯਾਂ ਵਨੇ ਸਤਾਂ ਵਾਯੁਭੁਜਾਂ ਸੁਨਿਰ੍ਜਨੇ । ਤਪਸ੍ਵਿਨਾਂ ਚੈਵ ਧਨਾਦਿਵਾਂਚ੍ਛਤਾਂ ਵਨੇऽਪਿ ਦੋषਾਃ ਪ੍ਰਭਵਂਤਿ ਰਾਗਿਣਾਮ੍
ਰਾਜ ਤੇ ਤਾਮਸ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਲੇ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੇ ਧਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਗਲਤੀਆਂ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗृਹੇऽਪਿ ਪਂਚੇਂਦ੍ਰਿਯਨਿਗ੍ਰਹਸ੍ਤਪਸ੍ਤ੍ਵਕੁਤ੍ਸਿਤੇ ਕਰ੍ਮਣਿ ਯਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਨਿਵृਤ੍ਤਰਾਗਸ੍ਯ ਤਪੋਵਨਂ ਗृਹਂ ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੋऽਤੋ ਗਦਿਤਃ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਃ
ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪੰਜ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਨਾ ਤਪ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦਬੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਵੀ ਤਪੋਵਨ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਘਰਵਾਸੀ ਦਾ ਰਾਹ ਆਪਣਾ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਦੁਸ੍ਤਰਃ ਸਤ੍ਵਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਣਾਂ ਸਂਹਨ੍ਯਤੇ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਤਮਃ ਸ਼ੁਭਾਸ਼੍ਰਮਃ । ਗृਹਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਵਰੋ ਮਨੀषਿਣਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚਾਭਿਹਿਤੋ ਨਗਾਤ੍ਮਜੇ
ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਮਿਲਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ; ਪਰ ਗਿਆਨਵਾਨਾਂ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਘਰਵਾਸੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ।
ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਤਪਸ੍ਵੀ ਵਿਪਿਨੇ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤੋ ਗृਹਂ ਸਮਾਯਾਤਿ ਸਦਾਨ੍ਨਦਾਤੁਃ । ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ ਚਾਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਦਦਾਤਿ ਤਸ੍ਮੈ ਤਪੋਵਿਭਾਗਂ ਭਜਤੇ ਹਿ ਤਸ੍ਯ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਤਪਸਵੀ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਘਰ ਵਾਲਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਾਵ ਨਾਲ ਅੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਂ ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਿਹਾਸ਼੍ਰਮਾਣਾਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਚ ਯਃ ਪਾਲਯਤੇ ਮਨੁष੍ਯਃ । ਇਹੈਵ ਭੁਂਜਨ੍ਸਮਨੁष੍ਯਭੋਗਾਨ੍ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਪ੍ਰਯਾਤੀਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯੋऽਤ੍ਰ । ਗृਹਂ ਸਦਾ ਪਾਲਯਤਾਂ ਨਰਾਣਾਂ ਪਾਪਂ ਸਮਾਯਾਤਿ ਕਥਂ ਹਿ ਦੇਵਿ
ਸਭ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘਰਵਾਸੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਰਗ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਘਰਵਾਸੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮਃ ਪੁਣ੍ਯਤਮਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਤੀਰ੍ਥਵਦ੍ਗृਹਮ੍ । ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਗृਹਾਸ਼੍ਰਮੇ ਪੁਣ੍ਯੇ ਦਾਨਂ ਦੇਯਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਘਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤੀਰਥ ਵਰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਨਾਂ ਪੂਜਨਂ ਯਤ੍ਰ ਅਤਿਥੀਨਾਂ ਚ ਭੋਜਨਮ੍ । ਪਥਿਕਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ਰਣਂ ਅਤੋ ਧਨ੍ਯਤਮੋ ਮਤਃ
ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਘਰ ਸਭ ਤੋਂ ਧਨਵੰਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਗृਹਂ ਤੁ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਯੇऽਰ੍ਚਯਂਤਿ ਦ੍ਵਿਜਾਨ੍ਨਰਾਃ । ਆਯੁਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਥਾ ਪੁਤ੍ਰਾ ਨ ਹੀਯਂਤੇ ਕਦਾਚਨ
ਜੋ ਲੋਕ ਐਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਉਮਰ, ਧਨ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਘਟਦੇ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ृਣੁ ਸੁਂਦਰਿ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਹਾਪਾਪਵਿਸ਼ੋਧਨਮ੍ । ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਕਰਂ ਦਾਨਂ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰਫਲਪ੍ਰਦਮ੍
ਸੁੰਦਰਿ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਧੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਦਾਨ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸੰਪਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭੇਕਾਲੇ ਸਮਾਯਾਤੇ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸ੍ਵਦੈਵਤਮ੍ । ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਾਨਂ ਸ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਚੰਗਾ ਸਮਾਂ ਆਵੇ, ਆਪਣੇ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਪਰਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਚ ਦ੍ਵਿਜਦੇਵੇਭ੍ਯ ਏਵ ਹਿ । ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਸ ਨਿਰਯਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਦੁਜਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਤਾਨੀਕੋ ਯਥਾ ਦਾਨਾਤ੍ਸਪੁਤ੍ਰਸ਼੍ਚੈਵ ਤਾਰਿਤਃ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਯੇ ਚ ਦ੍ਵਿਜੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ ਗਂਤਾ ਧਰ੍ਮਤੋ ਦਿਵਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਤਾਨੀਕ ਨੇ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ, ਤਿਵੇਂ ਜੋ ਦੁਜਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਸ੍ਥਾਨੇषੁ ਯੈਰ੍ਦਤ੍ਤਂ ਤੇषਾਂ ਧਰ੍ਮਮੁਦਾਹृਤਮ੍ । ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਿ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਵਿਤ੍ਤਦਾਨਂ ਸਮਾਸਤਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ 'ਤੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਦੇਹਸ਼ੁਦ੍ਧਿਕਰਂ ਦਾਨਂ ਨ ਭੂਤਂ ਨ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਪਾਪਹੀਨੋ ਯੇਨ ਪੁਮਾਨ੍ਜਾਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਦੇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਐਸਾ ਦਾਨ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਭੋਗਾਨ੍ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤਸ਼੍ਚਾਯਂ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਨਾਤਨਮ੍ । ਪੁਰਾ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਭਾਰ੍ਗਵਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸਦਾ-ਕਾਇਮ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਦੱਸੀ ਸੀ।