ਅਂਡਸ੍ਯਾਂਤਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇਲੋਕਾਃ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਚ ਮੇਦਿਨੀ। ਸੂਰ੍ਯਾਚਂਦ੍ਰਮਸੋਸ਼੍ਚਾਰੋ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਤਥਾ
ਅੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਲ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਚਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਸੌਰਃ ਸ੍ਯਂਦਨੋਰ੍ਥਵਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤੇ ਮੰਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ। ਸੂਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਯਂਦਨਾਨਾਂ ਧ੍ਰੁਵਾਦੇਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨਂ
ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰਥ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਪੁਚ੍ਛੇ ਧ੍ਰੁਵਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਸਂਭਵਾਂਤੇ ਚ ਸਂਹਾਰਃ ਸਂਹਾਰਾਂਤੇ ਚ ਸਂਭਵਃ
ਸ਼ਿੰਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂੰਛ 'ਧ੍ਰੁਵ' ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼, ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਮਨੋਃ ਪਿਤृਗਣਸ੍ਯ ਚ। ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਾਂ ਵੈ ਸਮਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇਨ ਤੁ। ਮਨ੍ਵਂਤਰੇषੁ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਜੇਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਰਾਬਰ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਸ੍ਤਥੈਵਾਤ੍ਯਂਤਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ — ਨੈਮਿਤਿਕ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤਕ — ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਾਚ੍ਚ ਘੋਰਃ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਨਲਃ। ਮੇਘਾਸ਼੍ਚੈਕਾਰ੍ਣਵਾ ਯੇ ਤੁ ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਭਿਆਨਕ ਸੰਵਰਤਕ ਅੱਗ, ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਤ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਧ੍ਯਾਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਤਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਭੂਤਾਨਾਂ ਚਾਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਮਨੁਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਤ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਂਕੀਰ੍ਤ੍ਯਂ ਤੇ ਮਯਾ ਚਾਤ੍ਰ ਪਾਪਾਨਾਂ ਰੌਰਵਾਦਯਃ। ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਸਤ੍ਵਾਨਾਂ ਪਰਿਣਾਮਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਇੱਥੇ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਨਿਰਣੈ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸਂਹਾਰਵਰ੍ਣਨਮ੍। ਕਲ੍ਪੇਕਲ੍ਪੇ ਚ ਭੂਤਾਨਾਂ ਮਹਤਾਮਪਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਹਰ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸੁਸਂਖ੍ਯਾਯ ਚ ਬੁਦ੍ਧ੍ਵਾ ਵੈ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨਿਤ੍ਯਤਾਮ੍। ਦੌਰਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਚੈਵ ਭੋਗਾਨਾਂ ਸਂਸਾਰਸ੍ਯ ਚ ਕष੍ਟਤਾਮ੍
ਸੂਖਮ ਗਿਣਤੀ ਸਮਝ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਭੋਗਾਂ ਦੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਲਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣ ਲਿਆ।
ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਤ੍ਵਂ ਚ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਵੈਰਾਗ੍ਯਾਦ੍ਦੋषਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍। ਵ੍ਯਕ੍ਤਾਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਸਤ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਔਖੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਦੁਸ਼ਟ ਲੱਛਣ ਵੇਖ ਕੇ, ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਨਾਤ੍ਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ਸੁਸ੍ਥਸ੍ਤਤਸ੍ਤਦਭਿਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ। ਤਤਸ੍ਤਾਪਤ੍ਰਯਾਤੀਤੋ ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਯੋ ਨਿਰਂਜਨਃ
ਵੱਖ-ਵੱਖਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖਾਂ ਤੋਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, 'ਵਿਰੂਪਾਖ' ਨਿਰਮਲ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਨਂਦਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਨ ਬਿਭੇਤਿ ਕੁਤਸ਼੍ਚਨ। ਇਤਿ ਕृਤ੍ਯ ਸਮੁਦ੍ਦੇਸ਼ਃ ਪ੍ਰਮਾਣਸ੍ਯੋਪਵਰ੍ਣਿਤਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਆਨੰਦ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਸੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਤਬਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਂਤੇ ਜਗਤੋ ਯਤ੍ਰ ਸਰ੍ਗਪ੍ਰਲਯਵਿਕ੍ਰਿਯਾਃ। ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਭੂਤਾਨਾਂ ਨਿਵृਤ੍ਤੀਨਾਂ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਇਥੇ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਵਿਨਾਸ਼ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚਲਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਤੇਰ੍ਜਨ੍ਮ ਤਥੈਵ ਚ। ਸੌਦਾਸਾਨ੍ਨਿਗ੍ਰਹਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਕृਤੇਨ ਚ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੀ ਉਪਸਥਿਤੀ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਸੌਦਾਸਾ ਦੀ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਦਬਾਈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਸੌਦਾਸਾ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਰਾਸ਼ਰਸ੍ਯ ਚੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਾਂ ਯਥਾ ਵਿਭੋਃ। ਜਜ੍ਞੇ ਪਿਤॄਣਾਂ ਕਨ੍ਯਾਯਾਂ ਵ੍ਯਾਸਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਥਾ ਮੁਨਿਃ
ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਲੋੜ ਤੋਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਧੀ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਮুনি ਵਿਆਸ ਵੀ ਜਨਮਿਆ, ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕਸ੍ਯ ਚ ਯਥਾ ਜਨ੍ਮ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸਹ ਧੀਮਤਃ। ਪਰਾਸ਼ਰਸ੍ਯ ਵਿਦ੍ਵੇषੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਕृਤੋ ਯਥਾ
ਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕਾ ਦਾ ਜਨਮ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵੱਲੋਂ ਪਰਾਸ਼ਰ ਵਿਚ ਵੈਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਸਿष੍ਠਸਂਭृਤਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਜਿਘਾਂਸਯਾ। ਸਂਧਾਨਹੇਤੋਰ੍ਵਿਭੁਨਾ ਜੀਰ੍ਣਃ ਕਣ੍ਵੇਨ ਧੀਮਤਾ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੱਲੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਅੱਗ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਧੀਮਾਨ ਕਣਵ ਵੱਲੋਂ ਉਸ ਅੱਗ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੇਵੇਨ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਿਪ੍ਰਾਣਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਹਿਤੈषਿਣਾ। ਏਕਂ ਵੇਦਂ ਚਤੁਃਪਾਦਂ ਚਤੁਰ੍ਧਾ ਪੁਨਰੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਦੇਵਤਾ ਨੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਚਤੁਰਪਦ ਵੇਦ ਨੂੰ ਮੁੜ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ।
ਯਥਾ ਬਿਭੇਦ ਭਗਵਾਨ੍ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਰ੍ਵੇष੍ਵਨੁਗ੍ਰਹਾਤ੍। ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਿष੍ਯਪ੍ਰਸ਼ਿष੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਾਖਾਭੇਦਾਃ ਪੁਨਃ ਕृਤਾਃ
ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੇਦ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮੁੜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ।
ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮੁਨਿਵਰ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਪृष੍ਟਃ ਸ੍ਵਯਂ ਪ੍ਰਭੁਃ। ਕृष੍ਣੇਨ ਚਾਨੁਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤੇ ਮੁਨਯੋ ਧਰ੍ਮਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿਚ, ਮਾਹਾਨ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛੇ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮੁਨੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾਤਤ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ। ਮੁਨੀਨਾਂ ਧਰ੍ਮਨਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਲੋਕਤਂਤ੍ਰਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੱਚੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉੱਤਮ ਪਰੰਪਰਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ। ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯੇਨਾਥ ਭੀष੍ਮਾਯ ਗਂਗਾਦ੍ਵਾਰੇ ਪ੍ਰਭਾषਿਤਮ੍
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਗੰਗਾ-ਦੁਆਰ ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ, ਉਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਂ ਯਸ਼ਸ੍ਯਮਾਯੁष੍ਯਂ ਸਰ੍ਵ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਮ੍। ਕੀਰ੍ਤਨਂ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਚਾਸ੍ਯ ਧਾਰਣਂ ਚ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਦੀ ਕੀਰਤੀ, ਸੁਣਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਯਸ਼ ਦਿੰਦਾ, ਆਯੁ ਵਧਾਉਂਦਾ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤੇਨਾਨੁਕ੍ਰਮੇਣੇਦਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਂਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍। ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇषੁ ਪੁਰਾ ਯਚ੍ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਕ੍ਤਂ ਸਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੂਤ ਵੱਲੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਪਾਦਮਸ੍ਯ ਵਿਦਨ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਯੋਧੀਯੀਤ ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ। ਤੇਨਾਧੀਤਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ੫੦ 1.2.
ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਭਾਗ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਅਤੇ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਮਨ ਰੱਖ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪੂਰਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯੋ ਵਿਦ੍ਯਾਚ੍ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ਸਾਂਗੋਪਨਿषਦੋ ਦ੍ਵਿਜਃ। ਪੁਰਾਣਂ ਚ ਵਿਜਾਨਾਤਿ ਯਃ ਸ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਜੋ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਵੀ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਦਵਾਨ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਭ੍ਯਾਂ ਵੇਦਂ ਸਮੁਪਬृਂਹਯੇਤ੍। ਬਿਭੇਤ੍ਯਲ੍ਪਸ਼੍ਰੁਤਾਦ੍ਵੇਦੋ ਮਾਮਯਂ ਪ੍ਰਤਰਿष੍ਯਤਿ
ਵੇਦ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵੇਦ ਘੱਟ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।