ਤਮਜਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਂ ਚਿਤ੍ਪਤਿਂ ਲੋਕਸਾਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍। ਪੁਰਾਣਾਖ੍ਯਾਨਜਿਜ੍ਞਾਸੁਰ੍ਵ੍ਰਜਾਮਿ ਸ਼ਰਣਂ ਵਿਭੁਮ੍
ਉਸ ਅਜਨਮਾ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਕਰਤਾਰ, ਚੇਤਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਖੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾਵਾਂ ਜਾਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇ ਸ਼ਰਨ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਗਿਰੀਸ਼ੇਭ੍ਯੋ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ। ਇਂਦ੍ਰਾਯ ਲੋਕਪਾਲੇਭ੍ਯਃ ਸਵਿਤ੍ਰੇ ਚ ਸਮਾਧਿਨਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਵਿਤਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਮੁਨੀਨਾਂ ਚ ਵਰਿष੍ਠਾਯ ਵਸਿष੍ਠਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ। ਤਦ੍ਵਕ੍ਤ੍ਰੇਭਾਤਤਪਸੇ ਜਾਤੂਕਰ੍ਣ੍ਯਾਯ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁषੇ
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਵਸੀਸ਼ਠ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜਾਤੂਕਰਨ ਅਤੇ ਆਕਸ਼ੁ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਨਤ੍ਵਾ ਵੇਦਵ੍ਯਾਸਾਯ ਵੇਧਸੇ। ਪੁਰੁषਾਯ ਪੁਰਾਣਾਯ ਭृਗੁਵਾਕ੍ਯਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨੇ
ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਵਿਆਸ ਜੀ, ਰਚਨਹਾਰ, ਆਦਿ ਪੁਰਖ, ਭਰਗੁ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਮਾਦਹਮੁਪਾਸ਼੍ਰੌषਂ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ। ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਾਦ੍ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਦਰਯੋਗ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ।
ਅਵ੍ਯਕ੍ਤਂ ਕਾਰਣਂ ਯਤ੍ਤਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਦਸਦਾਤ੍ਮਕਮ੍। ਮਹਦਾਦਿਵਿਸ਼ੇषਾਂਤਂ ਸृਜਤੀਤਿ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਃ
ਉਹ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਕਾਰਣ ਜੋ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਤ ਤੇ ਅਸਤ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਮਹੱਤ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੱਕ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਅਣ੍ਡੇ ਹਿਰਣ੍ਮਯੇ ਪੂਰ੍ਵਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੂਤਿਰੁਤ੍ਤਮਾ। ਅਂਡਸ੍ਯਾਵਰਣਂ ਚਾਦ੍ਭਿਰਪਾਮਪਿ ਚ ਤੇਜਸਾ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਡੇ ਵਿਚ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ; ਅੰਡੇ ਨੂੰ ਪਾਣੀਆਂ, ਤੱਤਾਂ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ।
ਵਾਯੁਨਾ ਤਸ੍ਯ ਵਾਯੋਃ ਖਾਤ੍ਤਦ੍ਭੂਤਾਦਿਤ ਆਵृਤਮ੍। ਭੂਤਾਦਿਰ੍ਮਹਤਾ ਚਾਪਿ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੇਨਾਵृਤੋ ਮਹਾਨ੍
ਹਵਾ ਨਾਲ, ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਨਾਲ, ਮੁਢਲੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ; ਮੁਢਲੇ ਤੱਤ ਮਹੱਤ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਮਹੱਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਸ਼੍ਚ ਲੋਕਾਨਾਮਂਡ ਏਵੋਪਵਰ੍ਣਿਤਃ। ਨਦੀਨਾਂ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਚ ਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋਨੁਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ
ਅੰਡੇ ਵਿਚ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਮਨ੍ਵਂਤਰਾਣਾਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ੇਪਾਤ੍ਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਚੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਲਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਮਨਵਾਂਤਰਾਂ ਦਾ ਸੰਖੇਪ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵਾਸ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਕਲ੍ਪਾਨਾਂ ਸਂਚਰਸ਼੍ਚੈਵ ਜਗਤਃ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਤਥਾ। ਸ਼ਯਨਂ ਚ ਹਰੇਰਪ੍ਸੁ ਪृਥਿਵ੍ਯੁਦ੍ਧਰਣਂ ਪੁਨਃ
ਕਲਪਾਂ ਦੀ ਚਲਚਲ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਹਰੀ ਦਾ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ, ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉੱਥੇ ਚੁੱਕਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦਸ਼ਧਾ ਜਨ੍ਮਸਂਚਾਰੋ ਭृਗੁਸ਼ਾਪੇਨ ਕੇਸ਼ਵੇ। ਸਨ੍ਨਿਵੇਸ਼ੋ ਯੁਗਾਦੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭਾਜਨਮ੍
ਭਰਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਸ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਸ੍ਥਾਨਵਿਭਾਗਸ਼੍ਚ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਚਾਰਿਣਾਂ। ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਚੈਵ ਸਂਭਵਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਃ
ਸਵਰਗ ਦੀਆਂ ਥਾਵਾਂ, ਮਰਤ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵੰਡ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਤਥਾ ਨਿਰ੍ਵਚਨਂ ਕਲ੍ਪਂ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸ੍ਯ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ। ਪ੍ਰਤਿਸਰ੍ਗਾਃ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਕਾਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਲਪ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਪਾਠ ਦੀ ਸਵੀਕਾਰਤਾ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਉਤਪੱਤੀਆਂ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸੀ ਗਈ।
ਤ੍ਰਯੋਨ੍ਯੇऽਬੁਦ੍ਧਿਪੂਰ੍ਵਾਸ੍ਤੇ ਤਥਾ ਲੋਕਾਨਕਲ੍ਪਯਤ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋ ਵਦਨੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਭृਗ੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਤਿੰਨ ਹੋਰ, ਜੋ ਬੁਧੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਭਰਗੁ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ।
ਕਲ੍ਪਯੋਰਂਤਰਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿਸਂਧਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਗਯੋਃ। ਭृਗ੍ਵਾਦੀਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਪ੍ਰਜਾਸਰ੍ਗੋਪਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਾ ਸਮਾਂ, ਉਤਪੱਤੀਆਂ ਦੀ ਕੜੀ, ਤੇ ਭਰਗੁ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਯ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षੇਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍। ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵਸ੍ਯ ਚ ਮਨੋਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਾਪ੍ਯਨੁਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਵਸੀਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਬ੍ਰਹਮਤਾ ਅਤੇ ਸਵਾਯੰਭੂ ਮਨੂ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਉਕ੍ਤੋ ਨਾਭੇਰ੍ਵਿਸਰ੍ਗਸ਼੍ਚ ਰਜਸਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਦ੍ਵੀਪਾਨਾਂ ਚ ਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਂ ਪਰ੍ਵਤਾਨਾਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਨਾਭਿ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਜੋ ਰਜਸ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਟਾਪੂਆਂ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਵੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦ੍ਵੀਪਭੇਦਸਮੁਦ੍ਰਾਣਾਮਨ੍ਤਰ੍ਭਾਵਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਸੁ। ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯੋਜਨਾਗ੍ਰੇਣ ਯੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਦੇ ਵੰਡ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਸਮੁੰਦਰ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵੀ ਵਰਣਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤਦੀਯਾਨਿ ਚ ਵਰ੍षਾਣਿ ਨਦੀਭਿਃ ਪਰ੍ਵਤੈਃ ਸਹ। ਜਂਬੂਦ੍ਵੀਪਾਦਯੋ ਦ੍ਵੀਪਾਃ ਸਮੁਦ੍ਰੈਃ ਸਪ੍ਤਭਿਰ੍ਵृਤਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਸਮੇਤ, ਜੰਬੂ ਟਾਪੂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਟਾਪੂਆਂ ਦੀ ਵੀ ਗਿਣਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਂਡਸ੍ਯਾਂਤਸ੍ਤ੍ਵਿਮੇਲੋਕਾਃ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾ ਚ ਮੇਦਿਨੀ। ਸੂਰ੍ਯਾਚਂਦ੍ਰਮਸੋਸ਼੍ਚਾਰੋ ਗ੍ਰਹਾਣਾਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਤਥਾ
ਅੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ, ਸੱਤ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਚਾਲ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਵੀ ਚਾਲ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਚ ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਃ ਸੌਰਃ ਸ੍ਯਂਦਨੋਰ੍ਥਵਸ਼ਾਤ੍ਸ੍ਵਯਮ੍
ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਚੰਗੀ ਤੇ ਮੰਦੀ ਕਿਸਮਤ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥ ਆਪਣੇ ਆਪ ਚਲਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਿਤੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੇਨ ਪ੍ਰਸਰ੍ਪਤਿ ਦਿਵਾਕਰਃ। ਸੂਰ੍ਯਾਦੀਨਾਂ ਸ੍ਯਂਦਨਾਨਾਂ ਧ੍ਰੁਵਾਦੇਵ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਨਂ
ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਰਥ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੇ ਰਥਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਹੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਸ਼ਿਂਸ਼ੁਮਾਰਸ਼੍ਚ ਯਸ੍ਯ ਪੁਚ੍ਛੇ ਧ੍ਰੁਵਃ ਸ੍ਥਿਤਃ। ਸਂਭਵਾਂਤੇ ਚ ਸਂਹਾਰਃ ਸਂਹਾਰਾਂਤੇ ਚ ਸਂਭਵਃ
ਸ਼ਿੰਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂੰਛ 'ਧ੍ਰੁਵ' ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼, ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਰਚਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਮਨੋਃ ਪਿਤृਗਣਸ੍ਯ ਚ। ਨ ਸ਼ਕ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਤਰਾਦ੍ਵਕ੍ਤੁਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਚ ਸਮਾਸਤਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਣੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਲਈ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਤੀਤਾਨਾਗਤਾਨਾਂ ਵੈ ਸਮਂ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੇਨ ਤੁ। ਮਨ੍ਵਂਤਰੇषੁ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪ੍ਰਜੇਸ਼ਾਨਾਂ ਚ ਕੀਰ੍ਤਨਮ੍
ਹਰ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਯੰਭੂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਰਾਬਰ ਦੱਸੀ ਹੈ।
ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਃ ਪ੍ਰਾਕृਤਿਕਸ੍ਤਥੈਵਾਤ੍ਯਂਤਿਕਃ ਸ੍ਮृਤਃ। ਤ੍ਰਿਵਿਧਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਕਲ੍ਪਿਤਃ ਪ੍ਰਤਿਸਂਚਰਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ — ਨੈਮਿਤਿਕ, ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਅਤੇ ਅਤਿਅੰਤਕ — ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਨਾਵृष੍ਟਿਰ੍ਭਾਸ੍ਕਰਾਚ੍ਚ ਘੋਰਃ ਸਂਵਰ੍ਤ੍ਤਕਾਨਲਃ। ਮੇਘਾਸ਼੍ਚੈਕਾਰ੍ਣਵਾ ਯੇ ਤੁ ਤਥਾ ਰਾਤ੍ਰਿਰ੍ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਨਾ ਆਉਣਾ, ਭਿਆਨਕ ਸੰਵਰਤਕ ਅੱਗ, ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਭਰਨ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਤ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸਂਧ੍ਯਾਲਕ੍ਸ਼ਣਮੁਦ੍ਦਿष੍ਟਂ ਤਥਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ। ਭੂਤਾਨਾਂ ਚਾਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਪ੍ਤਾਨਾਮਨੁਵਰ੍ਣਨਮ੍
ਸੰਧਿਆ ਦੇ ਲੱਛਣ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਾਤ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਂਕੀਰ੍ਤ੍ਯਂ ਤੇ ਮਯਾ ਚਾਤ੍ਰ ਪਾਪਾਨਾਂ ਰੌਰਵਾਦਯਃ। ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਸਤ੍ਵਾਨਾਂ ਪਰਿਣਾਮਵਿਨਿਰ੍ਣਯਃ
ਇੱਥੇ, ਪਾਪੀਆਂ ਦੇ ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਨਿਰਣੈ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸੀ ਹੈ।