ਸ਼ਿਵ ਉਵਾਚ- ਮਾਸਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਵਿਤਾ । ਸਾ ਵੈ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਦਾ ਪੁਣ੍ਯਾ ਹ੍ਯੁਪਵਾਸੇ ਮਹਾਫਲਾ
ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਭਾਦਰੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁੱਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ। ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਸਂਗਮੇ ਸਰਿਤਃ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਂ ਤਾਮੁਪੋषਿਤਃ । ਅਯਤ੍ਨਾਤ੍ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਫਲਮ੍
ਜਦੋਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਮਿਹਨਤ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਬੁਧਸ਼੍ਰਵਣਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਯਾ ਚ ਵੈ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍ । ਅਤੀਵ ਮਹਤੀ ਤਸ੍ਯਾਂ ਕृਤਂ ਸਰ੍ਵਮਥਾਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਬੁਧ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਵਣੋਪੇਤਾ ਯਦਾ ਭਵਤਿ ਨਾਰਦ । ਸਂਗਮੇ ਸਰਿਤਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਲਭੇਦ੍ਗੋਦਾਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਜਦੋਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਲਪੂਰ੍ਣਂ ਤਦਾ ਕੁਂਭਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਤਸ੍ਯੋਪਰਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਜਨਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਘੜਾ ਰੱਖੇ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉੱਤੇ ਪਾਤਰ ਰੱਖ ਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਜੀ ਨੂੰ ਬੈਠਾਏ।
ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਦੇਯਂ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਘृਤਪਾਚਿਤਮ੍ । ਸੋਦਕਾਂਸ਼੍ਚ ਨਵਾਨ੍ਕੁਂਭਾਨ੍ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਛਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਘੀ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰੇ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਵੇਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਘੜੇ ਵੀ ਦਾਨ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗੋਵਿਂਦਂ ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਵਿਮਲੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਰੁਡਧ੍ਵਜਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੋਵਿੰਦ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ। ਸਵੇਰੇ ਸੁੱਚੇ ਹੋ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਗਰੁੜਧਾਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਃ ਫਲੈਰ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਃ ਸੁਸ਼ੋਭਨੈਃ । ਪੁष੍ਪਾਂਜਲਿਂ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਂਤ੍ਰਮੇਨਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
ਫੁੱਲ, ਧੂਪ, ਭੋਜਨ, ਫਲ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅੰਜਲੀ ਚੜ੍ਹਾਏ ਤੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ।
ਨਮੋ ਨਮਸ੍ਤੇ ਗੋਵਿਂਦ ਬੁਧਸ਼੍ਰਵਣਸਂਯੁਤ । ਅਘੌਘਸਂਕ੍ਸ਼ਯਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦੋ ਭਵ
ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਜੋ ਬੁਧ ਤੇ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਾਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।
ਅਨ੍ਨਂ ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪੂਤਂ ਵੇਦਵੇਦਾਂਗਪਾਰਗੇ । ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੇ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਵਿਧਿਵਤ੍ਸਂਪ੍ਰਦਾਪਯੇਤ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਚੈਵ ਨਦ੍ਯਾਸ੍ਤੀਰੇ ਨਰੋਤ੍ਤਮਃ । ਸਰ੍ਵਂ ਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤਯੇਤ੍ਸਮ੍ਯਗੇਕਚਿਤ੍ਤਰਤੋऽਪਿ ਸਨ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਚੰਗਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰੇ।
ਅਤ੍ਰਾਪ੍ਯੁਦਾਹਰਂਤੀਮਮਿਤਿਹਾਸਂ ਪੁਰਾਤਨਮ੍ । ਮਹਤ੍ਯਰਣ੍ਯੇ ਯਦ੍ਵृਤਂ ਭੂਮਿਦੇਵ ਸ਼ृਣੁष੍ਵ ਤਤ੍
ਇਥੇ ਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਸੁਣ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ।
ਯਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਾਨਵੋ ਲੋਕੇ ਮਹਾਦੁਃਖਾਤ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਦੇਸ਼ੋ ਦਾਸਰਕੋ ਨਾਮ ਤਸ੍ਯ ਭਾਗੇ ਚ ਪਸ਼੍ਚਿਮੇ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਦਾਸਰਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ—
ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਮਰੁਰ੍ਦੇਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਸਤ੍ਵਭਯਂਕਰਃ । ਸੁਤਪ੍ਤਸਿਕਤਾ ਭੂਮਿਰ੍ਯਤ੍ਰ ਦੁष੍ਟਾ ਮਹੋਰਗਾਃ
ਉਥੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੀ, ਮਾਰੂ ਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਹੈ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਤਪਦੀ ਰੇਤ ਹੈ ਤੇ ਮਾੜੇ ਵੱਡੇ ਸੱਪ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਅਲ੍ਪਚ੍ਛਾਯਾਦ੍ਰੁਮਾਕੀਰ੍ਣਾ ਮृਤਪ੍ਰਾਣਿਸਮਾਕੁਲਾ । ਸ਼ਮੀਖਦਿਰਪਾਲਾਸ਼ਕਰੀਰੈਃ ਪੀਲੁਭਿਃ ਸਹ
ਉਹ ਥਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਛਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ਮੀ, ਖਦਿਰ, ਪਲਾਸ, ਕਰੀਰ ਤੇ ਪੀਲੂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਭੀਮਾ ਦ੍ਰੁਮਗਣਾਃ ਕਂਟਕੈਰਚਿਤਾ ਦृਢੈਃ । ਜਗ੍ਧਪ੍ਰਾਣਜਨਾਕੀਰ੍ਣਾ ਯਤ੍ਰ ਭੂਰ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਉਥੇ ਡਰਾਉਣੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੱਥੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ-ਤਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਾਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਤਥਾਪਿ ਜੀਵਾ ਜੀਵਂਤਿ ਸਰ੍ਵੇ ਕਰ੍ਮਨਿਬਂਧਨਾਤ੍ । ਨੋਦਕਂ ਨੋਦਕਾਧਾਰਾ ਵਿਦ੍ਵਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਲਾਹਕਾਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਬੰਧਨ ਕਰਕੇ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਨਾ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ, ਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਜੀ, ਉਥੇ ਬੱਦਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹਨ।
ਪਕ੍ਸ਼ਾਂਤਰਗਤੈਃ ਕੈਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛਿਸ਼ੁਭਿਸ੍ਤृषਿਤੈਃ ਸਮਮ੍ । ਉਤ੍ਕ੍ਰਾਂਤਜੀਵਿਨੋ ਵਿਪ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਨੁ ਖਗੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਪੰਛੀ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਹੋਏ, ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਖਤਮ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਥਾਵਿਧੇ ਦੇਸ਼ੇ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦੈਵਵਸ਼ਾਦ੍ਵਣਿਕ੍ । ਨਿਜਸਾਰ੍ਥਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਃ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਮਰੁਜਾਂਗਲੇ
ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਕਿਸੇ ਵਪਾਰੀ ਨੇ, ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਵੱਸ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਜਥੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ, ਮਾਰੂ ਰੇਤਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ।
ਬਭ੍ਰਾਮੋਦ੍ਭ੍ਰਾਂਤਹृਦਯਃ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृਟ੍ਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਮਪੀਡਿਤਃ । ਕ੍ਵ ਗ੍ਰਾਮਃ ਕ੍ਵ ਜਲਂ ਕ੍ਵਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਨ ਬੁਬੋਧ ਹ
ਉਹ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸਦਾ ਮਨ ਉਲਝਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ। ਉਸਨੂੰ ਨਾ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਿੰਡ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਪਾਣੀ ਕਿੱਥੇ ਹੈ ਜਾਂ ਉਹ ਆਪ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਅਥ ਪ੍ਰੇਤਾਨ੍ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸੌ ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਤृषਾਵ੍ਯਾਕੁਲੇਂਦ੍ਰਿਯਾਨ੍ । ਉਤ੍ਕਟਾਨ੍ਖਲਿਨੋ ਭੀਮਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਾਂਸਾਨ੍ਰੌਦ੍ਰਦਰ੍ਸ਼ਨਾਨ੍
ਫਿਰ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਬੇਹਾਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਤਿੱਖਾ, ਮਾੜਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਸ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਕਂਧਸਮਾਰੂਢਮੇਕਂ ਵਿਕृਤਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਬਹੁਭਿਃ ਪ੍ਰੇਤੈਃ ਸਮਂਤਾਤ੍ਪਰਿਵਾਰਿਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀਆਂ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਗਚ੍ਛਮਾਨਮਤ੍ਯੁਗ੍ਰਂ ਪ੍ਰੇਤਸ਼ਬ੍ਦਪੁਰਃਸਰਮ੍ । ਪ੍ਰੇਤੋऽਪਿ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਾਂ ਘੋਰਾਮਟਵੀਮਾਗਤਂ ਨਰਮ੍
ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਕਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਜਦ ਉਸਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਉਸ ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ—
ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਕਂਧਾਨ੍ਮਹੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਂਤਿਕਮੁਪਾਗਮਤ੍ । ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਵਣਿਕ੍ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਿਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਪ੍ਰੇਤ, ਦੂਜੇ ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਮੋਢੀ ਤੋਂ ਥੱਲੇ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ—
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਘੋਰਤਰੇ ਦੇਸ਼ੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਭਵਤਃ ਕਥਮ੍ । ਤਮੁਵਾਚ ਵਣਿਕ੍ਧੀਮਾਨ੍ਸਾਰ੍ਥਭ੍ਰष੍ਟਸ੍ਯ ਮੇ ਵਨੇ
ਇਸ ਤੋੜੇ ਡਰਾਉਣੇ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਏ? ਉਸਨੂੰ ਵਪਾਰੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜਥੇ ਤੋਂ ਵਿੱਛੜ ਕੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ—'
ਪ੍ਰਵੇਸ਼ੋ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਕृਤੇਨ ਚ । ਤृषਾ ਮੇ ਬਾਧਤੇऽਤ੍ਯਰ੍ਥਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਚੈਵ ਭृਸ਼ਂ ਤਥਾ
'ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸਮਤ ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਸ ਤੇ ਭਾਰੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ।'
ਪ੍ਰਾਣਾਂਤਿਕਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਵਚਨਂ ਭ੍ਰਮਤੀਵ ਮੇ । ਅਤ੍ਰੋਪਾਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਜੀਵੇਯਂ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
'ਮੈਂ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਿਉਂ ਸਕਾਂ।'
ਇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਤਂ ਵਣਿਜਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਫੁਲ੍ਲਾਂ ਸ਼ਮੀਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ ਤ੍ਵਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਕਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਵਪਾਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਫੁੱਲੀ ਹੋਈ ਸ਼ਮੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਵਾਸਤੇ ਠਹਿਰ ਜਾ।'
ਕृਤਾਤਿਥ੍ਯੋ ਮਯਾ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਗਮਿष੍ਯਸਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਥਾ ਚਕ੍ਰੇ ਸ ਵਣਿਕ੍ਤृष੍ਣਯਾਰ੍ਦਿਤਃ
'ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਚੱਲੀਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੜਪਦਾ ਵਪਾਰੀ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨ ਕੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਮਧ੍ਯਾਹ੍ਨਸਮਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਾਗਤਃ । ਫੁਲ੍ਲਾਂ ਸਵृਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸ਼ੀਤੋਦਾਂ ਵਾਰਿਧਾਨੀਂ ਮਨੋਰਮਾਮ੍
ਜਦ ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਤ ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਗਿਆ—ਉੱਥੇ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ, ਠੰਢਾ ਪਾਣੀ ਤੇ ਪਿਆਰਾ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਰੋਵਰ ਸੀ।