ਦਂਪਤ੍ਯੋਰ੍ਭੋਜਨਂ ਦੇਯਮੁਭਯੋਰ੍ਭਕ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਸਭੋਗਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਪੇਤਂ ਸਸ਼ਾਕਂ ਲਵਣਂ ਤਥਾ
ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ, ਦਾਨ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਤੇ ਲੂਣ ਵੀ ਹੋਵੇ।
ਨਿਤ੍ਯਸ੍ਨਾਨੇ ਨਰੋ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਨਿਸ੍ਨੇਹੇ ਸਰ੍ਪਿਃ ਸਕ੍ਤਵਃ । ਨਖਕੇਸ਼ਵ੍ਰਤੇ ਚੈਵ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਜੋ ਰੋਜ਼ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਘੀ ਤੇ ਸਾਕਟਾਂ ਵਾਲਾ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਨਖ ਤੇ ਕੇਸ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿਚ ਇਕ ਨਾਪ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਉਪਾਨਹੌ ਪ੍ਰਦਾਤਵ੍ਯੌ ਉਪਾਨਹਵਿਵਰ੍ਜਨਾਤ੍ । ਆਮਿषਸ੍ਯ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗਾਤ੍ਸਵਤ੍ਸਾ ਕਪਿਲਾ ਸ੍ਮृਤਾ
ਜੋ ਜੁੱਤੀਆਂ ਛੱਡੀ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਲਈ ਦੋ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਣ; ਮਾਸ ਛੱਡਣ 'ਤੇ ਬੱਚਾ ਵਾਲੀ ਪੀਲੀ ਗਾਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਦੀਪਪ੍ਰਦੋ ਯਸ੍ਤੁ ਸੌਵਰ੍ਣਂ ਦੀਪਮਾਵਹੇਤ੍ । ਤਂ ਦੀਪਂ ਘृਤਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚੈਵ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨੇ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦੀਵਾ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਉਹ ਦੀਵਾ ਘੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਾਯ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਵ੍ਰਤੇਪ੍ਸਯਾ । ਸ਼ਾਕਸ੍ਯ ਨਿਯਮੇ ਸ਼ਾਕਂ ਮਾषੇ ਸੌਵਰ੍ਣਮਾषਕਮ੍
ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੇ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿਚ ਸਬਜ਼ੀ, ਤੇ ਮਾਸ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਾਸ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ।
ਮੈਥੁਨਾਨਾਂ ਤੁ ਨਿਯਮੇ ਰੌਪ੍ਯਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਿਵਜਾਤਯੇ । ਨਾਗਵਲ੍ਲ੍ਯਾਸ੍ਤੁ ਨਿਯਮੇ ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਸਹਰਿਣ੍ਯਕਮ੍
ਮਿਲਣ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿਚ ਚਾਂਦੀ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ; ਨਾਗਵੱਲੀ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿਚ ਕਪੂਰ ਤੇ ਹਿਰਣ ਦੀ ਕਸਤੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
ਕਾਲੇਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯਤ੍ਕृਤਂ ਨਿਯਮੇਨ ਤੁ । ਤਤ੍ਤਦ੍ਦੇਯਂ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਪਰਲੋਕਗਤੀਪ੍ਸਯਾ
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੇਵੇ।
ਆਦੌ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਕਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੋਰਗ੍ਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍ । ਅਨਾਦਿਨਿਧਨੋ ਦੇਵਃ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ । ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਕੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਯਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤੁ ਪਾਪਹਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਰੀਤਾਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ; ਜਿਸ ਦੇ ਕੋਲ ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਿਸ਼ਨੂ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੋਦ੍ਯਾਪਨਂਨਾਮ ਪਂਚषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਉੱਤਸਵ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਪੰਜਾਹ-ਪੰਜਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦਾ ਪੈਂਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਯਮਸ੍ਯਾਰਾਧਨਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਦ੍ਧਿਤਾਰ੍ਥਂ ਸੁਰੋਤ੍ਤਮ । ਕਥਂ ਨ ਗਮ੍ਯਤੇ ਦੇਵ ਨਰੇਣ ਨਰਕਾਂਤਰੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਯਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ; ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰ ਨਰਕਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਯਮਲੋਕੇ ਤੁ ਸਦਾ ਵੈਤਰਣੀ ਨਦੀ । ਅਨਾਧृष੍ਯਾਤ੍ਵਪਾਰਾ ਚ ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਬਹੁਸ਼ੋਣਿਤਾ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਯਮ ਲੋਕ ਵਿਚ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਵੈਤਰਨੀ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਰ ਨਾ ਹੋ ਸਕਣ ਵਾਲੀ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਤੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦੁਸ੍ਤਰਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸਾ ਕਥਂ ਸੁਤਰਾ ਭਵੇਤ੍ । ਭਯਮੇਤਨ੍ਮਹਾਦੇਵ ਯਮਲੋਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਉਹ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਯਮ ਲੋਕ ਬਾਰੇ ਇਹ ਮੇਰਾ ਡਰ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
ਤਸ੍ਯ ਨਿਰ੍ਮੋਚਨਾਰ੍ਥਾਯ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕृਤ੍ਯਮਸ਼ੇषਤਃ । ਭਗਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮੋਪਰਿ
ਉਸ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਉਣ ਲਈ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਦ੍ਵਾਰਵਤ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਵਿਪ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋऽਹਂ ਲਵਣਾਂਭਸਿ । ਦਦृਸ਼ੇ ਮੁਨਿਮਾਯਾਂਤਂ ਮੁਦ੍ਗਲਂ ਨਾਮ ਵਾਡਵ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਦਵਾਰਕਾ ਵਿਚ ਲੂਣ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਨ੍ਹਾਇਆ ਸੀ; ਉਥੇ ਮੈਂ ਵਾਢਵਾ ਨਾਮ ਦੇ ਮੁਦਗਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਜ੍ਵਲਂਤਮਿਵਚਾਦਿਤ੍ਯਂ ਤਪਸਾ ਦ੍ਯੋਤਤਾਂਗਕਮ੍ । ਮਾਂ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਮੁਨਿਃ ਪ੍ਰਾਹ ਮੁਦ੍ਗਲੋ ਵਿਸ੍ਮਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਮੁਦ੍ਗਲ ਉਵਾਚ- ਅਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਤੋ ਦੇਵ ਪਤਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਧਰਾਤਲੇ । ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਂਤਿ ਮਮਾਂਗਾਨਿ ਗृਹੀਤੋ ਯਮਕਿਂਕਰੈਃ
ਮੁਦਗਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਅਚਾਨਕ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਅੰਗ ਸੜ ਰਹੇ ਹਨ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਫੜ ਲਿਆ ਹੈ।
ਬਲਾਦਾਕृष੍ਯਮਾਣੋऽਹਂ ਪੁਰੁषੴਗੁष੍ਠਮਾਤ੍ਰਕਃ । ਬਦ੍ਧੋ ਯਮਭਟੈਰ੍ਗਾਢਂ ਨੀਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸ਼ਮਨਾਂਤਿਕਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਜਬਰਦਸਤੀ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨਾ ਛੋਟਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਯਮ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਮੌਤ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੈ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ਸਭਾਯਾਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਮਂ ਪਿਂਗਲਲੋਚਨਮ੍ । ਕृष੍ਣਮੁਖਂ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਂ ਮृਤ੍ਯੁਵ੍ਯਾਧਿਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਯਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਪੀਲੀਆਂ, ਚਿਹਰਾ ਕਾਲਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਡਰਾਉਣਾ, ਮੌਤ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜੀਆਂ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ਵਾਤਪਿਤ੍ਤ ਸ਼੍ਲੇष੍ਮਦੋषੈਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਮਦ੍ਭਿਸ੍ਤੁ ਸੇਵਿਤਮ੍ । ਕਾਯਸ਼ੋषਜ੍ਵਰਾਤਂਕ ਸ੍ਫੋਟਿਕਾ ਲੂਤਕਾਦਿਭਿਃ
ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਵਾ, ਪਿੱਤ ਤੇ ਬਲਗਮ ਦੀਆਂ ਖਾਮੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਆਕਾਰਾਂ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਰੀਰ ਦੇ ਸੁੱਕ ਜਾਣਾ, ਬੁਖਾਰ, ਫੋੜੇ, ਜਖਮ ਤੇ ਹੋਰ ਪੀੜਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਰੂਪ ਖੜੇ ਸਨ।
ਜ੍ਵਾਲਾਂਗਮਰ੍ਦਸ਼ੀਰ੍षਾਰ੍ਤਿ ਭਗਂਦਰ ਬਲਕ੍ਸ਼ਯੈਃ । ਕਂਠਮਾਲਾਕ੍ਸ਼ਿਰੋਗੈਸ਼੍ਚ ਮੂਤ੍ਰਕृਚ੍ਛ੍ਰਜ੍ਵਰਵ੍ਰਣੈਃ
ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸੜਨ ਵਾਲੀ ਪੀੜਾ, ਸਿਰ ਦਰਦ, ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਤਕਲੀਫ, ਭਗੰਦਰ, ਤਾਕਤ ਦੀ ਘਾਟ, ਗਲੇ ਦੀ ਗੰਢ, ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਪੇਸ਼ਾਬ ਦੀ ਤਕਲੀਫ, ਬੁਖਾਰ ਤੇ ਜਖਮ ਵੀ ਸਨ।
ਵਿਮੂਰ੍ਚ੍ਛਿਕਾ ਗਲਗ੍ਰਾਹ ਹृਦ੍ਰੋਗੈਰ੍ਭੂਤਤਸ੍ਕਰੈਃ । ਇਤ੍ਥਂ ਬਹੁਵਿਧੈ ਰੌਦ੍ਰੈਰ੍ਨਾਨਾਰੂਪੈਰ੍ਭਯਂਕਰੈਃ
ਬੇਹੋਸ਼ੀ, ਗਲੇ ਦੀ ਫੜ, ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਭੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੋਰੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ।
ਕਪਾਲਸ਼ਿਰੋਹਸ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ਨਰਕੇ ਤਥਾ । ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੈਰ੍ਦਾਨਵੈਰ੍ਘੋਰੈਰੁਪਵਿष੍ਟੈਃ ਪੁਰਃ ਸ੍ਥਿਤੈਃ
ਖੋਪੜੀਆਂ, ਸਿਰ ਤੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਲੜਾਈ ਤੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ, ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਦਾਨਵ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਧਰ੍ਮਾਧਿਕਾਰਿਭਿਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਾਦਿ ਲੇਖਕੈਃ । ਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਸਿਂਹ ਵਰਾਹੈਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਖਾਸਰ੍ਪੈਃ ਸੁਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰੈਃ
ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਚਿਤਰਗੁਪਤ ਤੇ ਹੋਰ ਲੇਖਕ, ਨਾਲ ਹੀ ਬਾਘ, ਸਿੰਘ, ਸੂਰ ਤੇ ਡਰਾਉਣੇ ਚੋਟੀ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਵੀ ਸਨ।
ਵृਸ਼੍ਚਿਕੈਰ੍ਦਂष੍ਟ੍ਰਿਭਿਰ੍ਭੂਤੈਃ ਕੀਟਕੈਰ੍ਮਤ੍ਕੁਣਾਦਿਭਿਃ । ਵृਕ ਚਿਤ੍ਰਾਦਿ ਸ਼ੁਨਕੈਃ ਕਂਕੈਰ੍ਗृਧ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਜਂਬੁਕੈਃ
ਬਿਛੂ, ਦੰਦ ਵਾਲੇ ਭੂਤ, ਕੀੜੇ, ਮਟਕੁਣੇ, ਭੇੜੇ, ਚਿੱਟੇ ਕੁੱਤੇ, ਕਾਂ, ਗਿੱਧ ਤੇ ਗਿੱਟੇ ਵੀ ਸਨ।
ਤਸ੍ਕਰੈਰ੍ਭੂਤਦਾਰਿਦ੍ਰੈਰ੍ਮਾਰਿਭਿਰ੍ਡਾਕਿਨੀਗ੍ਰਹੈਃ । ਮੁਕ੍ਤਕੇਸ਼ੈਃ ਸ਼੍ਵਾਸਕਾਸੈਰ੍ਭ੍ਰੁਕੁਟੀ ਕੁਟਿਲਾਨਨੈਃ
ਚੋਰ, ਭੂਤ-ਦਾਰਿਦਰ, ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ, ਡਾਕਣਾਂ, ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਵਾਲ ਵਾਲੇ, ਸਾਹ ਦੀ ਤਕਲੀਫ ਤੇ ਖਾਂਸੀ ਵਾਲੇ, ਭੰਨੇ ਤੇ ਟੇਢੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸਨ।
ਬृਹਤ੍ਪ੍ਰਤਾਪੈਰ੍ਨੋਭੀਤੈਃ ਸ਼ਾਸਕੈਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਯਮਃ ਸਭਾਯਾਂ ਸ਼ੁਸ਼ੁਭੇ ਸੇਵ੍ਯਮਾਨਃ ਪਰਿਗ੍ਰਹੈਃ
ਵੱਡੀ ਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਭੈ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੰਦ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਯਮ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਭੀਮਾਟਵਿਕਜੀਵੈਸ਼੍ਚ ਯਥਾ ਵ੍ਯਾਲਾਂਜਨੋ ਗਿਰਿਃ । ਤਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰਃ ਪ੍ਰਾਹ ਸਮਯਃ ਕਿਂਕਰਾਨ੍ਪ੍ਰਤਿ
ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ, ਉਥੇ ਵੀ ਸਨ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਨਾਮਭ੍ਰਾਂਤੈਰ੍ਭਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਨੀਤਃ ਕਥਂ ਮੁਨਿਃ । ਭੀਮਕਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜੋ ਗ੍ਰਾਮੇ ਕੌਂਡਿਨ੍ਯੇ ਮੁਦ੍ਗਲਾਭਿਧਃ
ਤੁਸੀਂ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਕਰਕੇ, ਭੀਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਂਡੀਨਿਆਂ ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਦਗਲ ਨਾਮਕ ਇਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆਏ?
ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਸੋऽਸ੍ਤਿ ਆਨੇਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤਾਮਸੌ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਤ੍ਤੇ ਗਤਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦਾਯਾਤਾਃ ਪੁਨਰੇਵ ਤੇ
ਇਹ ਖਤਰੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਓ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਤੇ ਮੁੜ ਆ ਗਏ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਂ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤੇ ਯਮਕਿਂਕਰਾਃ । ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਗਤੈਰ੍ਦੇਹੀ ਕ੍ਸ਼ੀਣਾਯੁਰ੍ਨੋਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਯਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੇ ਧਰਮ ਰਾਜ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ: 'ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਗਏ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਮਰ ਮੁਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ, ਉਹ ਜੀਵ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।'