ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਵ੍ਯਾਸਃ ਸਮ੍ਯਗੁਪਾਸਿਤਃ। ਦੁਦੋਹਿਥਮਤਿਂ ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਵਂ ਪੁਰਾਣਾਸ਼੍ਰਯਾਂ ਸ਼ੁਭਾਂ
ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਲਈ ਉਤਸ਼ਰਿਤ ਹੋਇਆ, ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦੀ ਮੱਤ ਲੈਣ ਲਈ।
ਅਮੀषਾਂ ਵਿਪ੍ਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਪੁਰਾਣਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸਮ੍ਪ੍ਰਤਿ। ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਾऽਸ੍ਤੇ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਤਛ੍ਰਾਵਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਹਨਾਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ; ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਓ।
ਸਰ੍ਵੇ ਹੀਮੇ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੋ ਨਾਨਾਗੋਤ੍ਰਾਃ ਸਮਾਗਤਾਃ। ਸ੍ਵਾਨ੍ਸ੍ਵਾਨਂਸ਼ਾਨ੍ਪੁਰਾਣੋਕ੍ਤਾਞ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਦੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਸੁਣਨ।
ਸਂਪੂਰ੍ਣੇ ਦੀਰ੍ਘਸਤ੍ਰੇਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯ ਵੈ ਮੁਨੀਨ੍। ਪਾਦ੍ਮਂ ਪੁਰਾਣਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹਾਮਤੇ
ਇਸ ਲੰਮੇ ਤੇ ਪੂਰੇ ਯਜਨ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪਾਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਓ, ਵੱਡੀ ਅਕਲ ਵਾਲੇ।
ਕਥਂ ਪਦ੍ਮਂ ਸਮੁਦ੍ਭੂਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਤਤ੍ਰ ਕਥਂ ਨ੍ਵਭੂਤ੍। ਪ੍ਰੋਦ੍ਭੂਤੇਨ ਕਥਂ ਸृष੍ਟਿਃ ਕृਤਾ ਤਾਂ ਤੁ ਤਥਾ ਵਦ
ਕਿਵੇਂ ਪਦਮ (ਕਮਲ) ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ? ਜੋ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ? ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਏਵਂ ਪृष੍ਟਸ੍ਤਤਸ੍ਤਾਂਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਾਂ ਗਿਰਮ੍। ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਂ ਚ ਨ੍ਯਾਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਬ੍ਰਵੀਦ੍ਰੌਮਹਰ੍षਣਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ; ਲੌਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਸੁਚੱਜਾ ਤੇ ਤਰਕ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰੀਤੋਸ੍ਮ੍ਯਨੁਗृਹੀਤੋਸ੍ਮਿ ਭਵਦ੍ਭਿਰਿਹ ਚੋਦਨਾਤ੍। ਪੁਰਾਣਾਰ੍ਥਂ ਪੁਰਾਣਜ੍ਞੈਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣੈਃ
ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣਾ ਦੀ ਮੱਤ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਆਦਰਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸੁਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯਾਮਿ ਵਃ। ਧਰ੍ਮ ਏष ਤੁ ਸੂਤਸ੍ਯ ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਦृष੍ਟਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੂਤ ਦਾ ਸਦਾ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਨਾਮृषੀਣਾਂ ਚ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚਾਮਿਤਤੇਜਸਾਮ੍। ਵਂਸ਼ਾਨਾਂ ਧਾਰਣਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਸ੍ਤੁਤੀਨਾਂ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਅਣਗਣੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸਤੁਤੀਆਂ, ਇਹ ਸਭ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਇਤਿਹਾਸਪੁਰਾਣੇषੁ ਦृष੍ਟਾ ਯੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ। ਨ ਹਿ ਵੇਦੇष੍ਵਧੀਕਾਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਸੂਤਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਤਿਹਾਸ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੂਤ ਦਾ ਵੇਦਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਵੈਨ੍ਯਸ੍ਯ ਹਿ ਪृਥੋਰ੍ਯਜ੍ਞੇ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨੇ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਮਾਗਧਸ਼੍ਚੈਵ ਸੂਤਸ਼੍ਚ ਤਮਸ੍ਤੌਤਾਂ ਨਰੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਵੈਨਯ ਪ੍ਰਥੁ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਯਜਨ ਦੌਰਾਨ, ਮਾਗਧ ਤੇ ਸੂਤ ਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ।
ਤੁष੍ਟੇਨਾਥ ਤਯੋਰ੍ਦ੍ਦਤ੍ਤੋ ਵਰੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਸੂਤਾਯ ਸੂਤਵਿषਯੋ ਮਗਧੋ ਮਾਗਧਾਯ ਚ
ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ: ਸੂਤ ਨੂੰ ਸੂਤਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਮਿਲਿਆ, ਤੇ ਮਾਗਧ ਨੂੰ ਮਾਗਧਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ।
ਤਤ੍ਰ ਸੂਤ੍ਯਾਂ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸੂਤੋ ਨਾਮੇਹ ਜਾਯਤੇ। ਐਨ੍ਦ੍ਰੇ ਸਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਗ੍ਰਹਯੁਕ੍ਤੇ ਬृਹਸ੍ਪਤੌ
ਉਥੇ ਯਜਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਸੂਤ ਜਨਮਿਆ; ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸੂਤ ਹੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇੰਦ੍ਰ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਤਮੇਵੇਂਦ੍ਰਂ ਬਾਰ੍ਹਸ੍ਪਤ੍ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਸੂਤੋ ਵ੍ਯਜਾਯਤ। ਸ਼ਿष੍ਯਹਸ੍ਤੇਨ ਯਤ੍ਪृਕ੍ਤਮਭਿਭੂਤਂ ਗੁਰੋਰ੍ਹਵਿਃ
ਉਸ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਯਜਨ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਸੂਤ ਜਨਮਿਆ; ਚੇਲੇ ਦੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭੇਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਗਿਆ।
ਅਧਰੋਤ੍ਤਰਧਾਰੇਣ ਜਜ੍ਞੇ ਤਦ੍ਵਰ੍ਣਸਂਕਰਮ੍। ਯੇਤ੍ਰ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਤ੍ਸਮਭਵਨ੍ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਯੋਨਿਤਃ
ਹੇਠਲੇ ਤੇ ਉੱਪਰਲੇ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਜਾਤੀ ਮਿਲਾਪ ਜਨਮਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਹੋਈ।
ਪੂਰ੍ਵੇਣੈਵ ਤੁ ਸਾਧਰ੍ਮ੍ਯਾਦ੍ਵੈਧਰ੍ਮਾਸ੍ਤੇ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ। ਮਧ੍ਯਮੋ ਹ੍ਯੇष ਸੂਤਸ੍ਯ ਧਰ੍ਮਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੋਪਜੀਵਿਨਃ
ਪਹਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਖਰੇ ਪਾਸੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਸੂਤ ਦੀ ਮੱਧਵਾਲੀ ਕਰਤਬ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਰਾਣੇष੍ਵਧਿਕਾਰੋ ਮੇ ਵਿਹਿਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੈਰਿਹ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਮਹਂ ਪृष੍ਟੋ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਭਿਃ
ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਇਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਧਰਮ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਮ੍ਯਗ੍ਭੁਵਿ ਬ੍ਰੂਯਾਂ ਪੁਰਾਣਮृषਿਪੂਜਿਤਮ੍। ਪਿਤॄਣਾਂ ਮਾਨਸੀ ਕਨ੍ਯਾ ਵਾਸਵਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨ ਦੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਧੀ ਵਾਸਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।
ਅਪਧ੍ਯਾਤਾ ਚ ਪਿਤृਭਿਰ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯਗਰ੍ਭੇ ਬਭੂਵ ਸਾ। ਅਰਣੀਵ ਹੁਤਾਸ਼ਸ੍ਯ ਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਜਨ੍ਮਨਃ
ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ; ਜਿਵੇਂ ਅਰਣੀ ਅੱਗ ਲਈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਬਭੂਵ ਪੂਤਾਤ੍ਮਾ ਮਹਰ੍षਿਸ੍ਤੁ ਪਰਾਸ਼ਰਾਤ੍। ਤਸ੍ਮੈ ਭਗਵਤੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਮਃ ਸਤ੍ਯਾਯ ਵੇਧਸੇ
ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਪਰਾਸ਼ਰ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਭਗਵਾਨ, ਸੱਚੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਪੁਰੁषਾਯ ਪੁਰਾਣਾਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਕ੍ਯਾਨੁਵਰ੍ਤਿਨੇ। ਮਾਨਵਚ੍ਛਦ੍ਮਰੂਪਾਯ ਵਿष੍ਣਵੇ ਸ਼ਂਸਿਤਾਤ੍ਮਨੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦਾ ਹੈ; ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸਦਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ।
ਜਾਤਮਾਤ੍ਰਂ ਚ ਯਂ ਵੇਦ ਉਪਤਸ੍ਥੇ ਸਸਂਗ੍ਰਹਃ। ਮਤਿਮਂਥਾਨਮਾਵਿਧ੍ਯ ਯੇਨਾਸੌ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸਾਗਰਾਤ੍
ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਵੇਦ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਮਿਲਣ ਆਈਆਂ; ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵੇਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਰੜਕਿਆ,
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ੋ ਜਨਿਤੋ ਲੋਕੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਚਂਦ੍ਰਮਾਃ। ਭਾਰਤਂ ਭਾਨੁਮਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਯਦਿ ਨ ਸ੍ਯੁਰਮੀ ਤ੍ਰਯਃ
ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਚਾਨਣ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦੀ ਚਾਂਦਨੀ; ਜੇ ਇਹ ਤਿੰਨ — ਭਾਰਤ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ — ਨਾ ਹੋਣ,
ਤਤੋऽਜ੍ਞਾਨਤਮੋਂਧਸ੍ਯ ਕਾਵਸ੍ਥਾ ਜਗਤੋ ਭਵੇਤ੍। ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਵੈਪਾਇਨ ਵਿਅਾਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਜਾਣੋ।
ਕੋ ਹ੍ਯਨ੍ਯਃ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਮਹਾਭਾਰਤਕृਦ੍ਭਵੇਤ੍। ਤਸ੍ਮਾਦਹਮੁਪਾਸ਼੍ਰੌषਂ ਪੁਰਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਃ
ਕੌਣ ਹੋਰ, ਕਮਲ-ਅੱਖ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਤ੍ਸਰ੍ਵਲੋਕੇषੁ ਪੂਜਿਤਾਦ੍ਦੀਪ੍ਤਤੇਜਸਃ। ਪੁਰਾਣਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਥਮਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਚਮਕਦੀ ਹੈ; ਪੁਰਾਣਾ, ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਤਮਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨੋਪਪਾਦਕਮ੍। ਤ੍ਰਿਵਰ੍ਗਸਾਧਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ਤਕੋਟਿਪ੍ਰਵਿਸ੍ਤਰਮ੍
ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਭ ਗਿਆਨ ਦਾ ਆਧਾਰ; ਤਿੰਨ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਸਾਧਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਤੇ ਸੌ ਕਰੋੜਾਂ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ।
ਨਿਃਸ਼ੇषੇषੁ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਵਾਜਿਰੂਪੇਣ ਕੇਸ਼ਵਃ। ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਸ੍ਤੁ ਸਮਾਦੇਸ਼ਾਦ੍ਵੇਦਾਨਾਹृਤਵਾਨਸੌ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਲਿਆ।
ਅਂਗਾਨਿ ਚਤੁਰੋ ਵੇਦਾਨ੍ਪੁਰਾਣਨ੍ਯਾਯਵਿਸ੍ਤਰਮ੍। ਅਸੁਰੇਣਾਖਿਲਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਪਹृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਸਾਤ੍ਕृਤਮ੍
ਚਾਰ ਵੇਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ, ਪੁਰਾਣਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨਿਆਂ ਵਿਦਿਆ; ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਸੁਰ ਨੇ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਕਰ ਲਏ।
ਮਤ੍ਸ੍ਯਰੂਪੇਣਾਜਹਾਰ ਕਲ੍ਪਾਦਾਵੁਦਕਾਰ੍ਣਵੇ। ਅਸ਼ੇषਮੇਤਦਵਦਦੁਦਕਾਂਤਰ੍ਗਤੋ ਵਿਭੁਃ
ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਲਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਲਿਆ; ਪ੍ਰਭੂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ।