ਏਵਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮੇਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍ । ਸ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਭਵਨਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਮਲਾ ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਰੋਦਧੇ । ਸੋऽਪਿ ਵਿਪ੍ਰੋ ਧਨੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਗੇਹਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਪਰਤ ਆਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਰਾਜਨ੍ਕਮਲਾਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਸਰੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਉੱਤਮ ਕਮਲਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਸਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਾ ਕਮਲਾਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀਨਾਮ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਾਸ ਦੀ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਮਲਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਬਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਵਾਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ - ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਬਹੁਧਰ੍ਮਾਣਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਸਮਂ ਕਿਂਜਿਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਨੈਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਧਰਮ ਤੇ ਵਰਤ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।
ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ੀਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਾਪਘ੍ਨੀਂ ਪੁਣ੍ਯਦਾਯਿਨੀਮ੍ । ਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨੁਜੋ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਉਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੱਸੋ ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕृष੍ਣੇ ਯਦਾ ਚੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍ । ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾ ਜਗਤੀਪਾਲ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸੌਖ੍ਯਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਾਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾਂ ਘਟਦੀ ਪੱਖ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਕਦੇ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਸੁਖ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਲੌ ਰਾਜਨ੍ਭਵਬਂਧਵਿਮੋਚਨੀ । ਕਾਮਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਾਂ ਪਾਪਾਨਾਂ ਪਾਪਹਾ ਭੁਵਿ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਵਿਵਾਰੇऽਥ ਮਾਂਗਲ੍ਯੇ ਸਂਕ੍ਰਮੇ ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਦੋਪੋष੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ
ਐਤਵਾਰ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭੈਃ । ਆਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਤਾਨਾਰੋਗ੍ਯਵਿਤ੍ਤਦਮ੍
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ, ਵੰਸ਼, ਸਿਹਤ ਤੇ ਧਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਮੋਕ੍ਸ਼ਦਂ ਰੂਪਦਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍ । ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਮਹੀਪਾਲ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਪਰਯਾ ਯੁਤਾਃ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਤੇ ਰਾਜ ਮਿਲਕਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ।
ਯਥੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਲੋਕੇ ਤੇ ਨਰਾ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਿਣਃ । ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਭੂਪਾਲ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਕਥਂ ਕृष੍ਣ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਾਃ ਕਥਂ ਪੁਨਃ । ਪਾਪਰੂਪਾਸ਼੍ਚ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਤੇ ਕੁਝ ਪਾਪੀ ਕਿਵੇਂ ਦਿਸਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਯੇ ਚ ਰਾਜਨ੍ਕਲੌ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਰ੍ਜਲਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਪਾਣੀ ਵੀ ਨਾ ਪੀ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਨ ਕਥਂ ਵਿष੍ਣੁਰੂਪਾਸ੍ਤੇ ਜੀਵਨ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਕਥਂ ਨਹਿ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਮੇਕਾਦਸ਼ੀਸਮਮ੍
ਜੋ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰਤ ਨਹੀਂ।
ਨ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵਕਾਮਪ੍ਰਦਂ ਨृਣਾਮ੍ । ਏਕਾਸ਼ਨਂ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਚ ਨਂਦਾਯਾਂ ਨਿਰ੍ਜਲਂ ਵ੍ਰਤਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਦਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਨੰਦਾ 'ਤੇ ਨਿਰਜਲਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਪਾਰਣਂ ਚੈਵ ਭਦ੍ਰਾਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਸਮਾ ਨਰਾਃ । ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਵਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਰੁਤੇ ਕਾਮਦਾਯਾ ਵ੍ਰਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਭਦਰਾ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਾਮਦਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁਭਤਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਂਛਿਤਂ ਲਭਤੇ ਸੋऽਪਿ ਇਹਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ । ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪਾਵਨੀ ਹ੍ਯੇषਾ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਚਾਹਤ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾ ਚੈਵ ਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਕਾਮਦਾਯਾਂ ਵਿਧਾਨੇਨ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਇਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਕਾਮਦਾ 'ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਧੂਪਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਨੈਵੇਦ੍ਯੈਰ੍ਵਿਵਿਧੈਸ੍ਤਥਾ । ਕਾਂਸ੍ਯ ਮਾਂਸਮਸੂਰਾਂਸ਼੍ਚ ਚਣਕਾਨ੍ਕੋਦ੍ਰਵਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਫੁੱਲ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਕਾਂਸਾ, ਮਾਸ, ਮਸੂਰ, ਚਣੇ ਅਤੇ ਕੋਦਰੋ ਦੇ ਦਾਣੇ ਵਰਤਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਕਂ ਮਧੁ ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਭੋਜਨ ਮੈਥੁਨਮ੍ । ਵੈष੍ਣਵੋ ਵ੍ਰਤਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਚ ਦਸ਼ਮ੍ਯਾਂ ਦਸ਼ ਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਮਧੂ, ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ, ਮੁੜ ਖਾਣਾ ਅਤੇ ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ—ਇਹ ਦਸ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਸ਼ਮੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤ ਨੇ ਛੱਡਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦ੍ਯੂਤਂ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਤਥਾ ਨਿਦ੍ਰਾ ਤਾਂਬੂਲਂ ਦਂਤਧਾਵਨਮ੍ । ਪਰਾਪਵਾਦਂ ਪੈਸ਼ੁਨ੍ਯਂ ਸ੍ਤੇਯਂ ਹਿਂਸਾਂ ਤਥਾ ਰਤਿਮ੍
ਜੂਆ, ਖੇਡਾਂ, ਨੀਂਦ, ਤਾਂਬੂਲ, ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਨਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਬੁਰਾਈ, ਚੁਗਲਖੋਰੀ, ਚੋਰੀ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਵਿਲਾਸ—ਇਹ ਸਭ ਛੱਡਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੋਧਂ ਚ ਵਿਤਥਂ ਵਾਕ੍ਯਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍ । ਕਾਂਸ੍ਯਂ ਮਾਂਸਂਮਸੂਰਾਂਸ਼੍ਚ ਤੈਲਂ ਵਿਤਥਭਾषਣਮ੍
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਅਤੇ ਝੂਠੀ ਗੱਲ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਕਾਂਸਾ, ਮਾਸ, ਮਸੂਰ, ਤੇਲ ਅਤੇ ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਵੀ ਬਚੋ।
ਵ੍ਯਾਯਾਮਂ ਚ ਪ੍ਰਵਾਸਂ ਚ ਪੁਨਰ੍ਭੋਜਨਮੈਥੁਨਮ੍ । ਵृषਪृष੍ਠਂ ਪਰਾਨ੍ਨਂ ਚ ਸ਼ਾਕਂ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਦਿਨੇ
ਵਿਆਯਾਮ, ਯਾਤਰਾ, ਮੁੜ ਖਾਣਾ, ਸਰੀਰਕ ਸੰਬੰਧ, ਵੱਢ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਬੈਠਣਾ, ਦੂਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ—ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਛੱਡਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਹਿਤਾ ਯੈਸ਼੍ਚ ਕਾਮਦਾ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪੂਜਿਤਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਜੋ ਕਾਮਦਾ ਵਰਤ ਇਸ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਪਠਨਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪਾਠ ਪੜ੍ਹਨ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਮਹਾਰਾਜ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਣ੍ਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਸਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਕਾਮਦਾਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀਨਾਮ ਤ੍ਰਿषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰਖੰਡ ਵਿਚ ਉਮਾਪਤੀ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿਚ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਾਸ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਕਾਮਦਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਵੰਜਾ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਨਿਯਮਾ ਯੇ ਕੇਚਿਦ੍ਭੁਵਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾਃ । ਤਾਨਹਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਕਥਯਸ੍ਵ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਦੇ ਜੋ ਨਿਯਮ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਹਰੌ ਸੁਪ੍ਤੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਕਿਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ । षਡ੍ਰਸਾਨਾਂ ਪਰਿਤ੍ਯਾਗੇ ਨਖਕੇਸ਼ਵਿਧਾਰਣੇ । ਅਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਨਿਯਮੈਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਯਤ੍ਫਲਂ ਤਦ੍ ਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮੇ
ਚਾਤੁਰਮਾਸ ਵਿਚ, ਜਦ ਹਰਿ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਜਨਾਰਦਨ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਛੇ ਰਸ ਛੱਡਣ, ਵਾਲ-ਨਖ ਨਾ ਕਟਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ- ਏਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤ੍ਵਸੌ ਦੇਵਃ ਪ੍ਰਹਸ੍ਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ । ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਵਰਂ ਨਾਰਦਂ ਤਪਸਾਨ੍ਨਿਧਿਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਤਪ ਦੇ ਖਜਾਨਾ ਨਾਰਦ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।