ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰੁਵਾਚ- ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਸਾਂਪ੍ਰਤਂ ਜਾਤਾ ਵੈਕੁਂਠਾਦਹਮਾਗਤਾ । ਪ੍ਰੇਰਿਤਾ ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਕਮਲਾਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੋਈ ਹਾਂ, ਵੈਕੁੰਠ ਤੋਂ ਆਈ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਕਮਲਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਸਸ੍ਯ ਯਾ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਪ੍ਰਥਮੇ ਭਵੇਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਚੀਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਯਾਗੇ ਮੁਨਿਸਂਨਿਧੌ
ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵਰਤ ਤੂੰ ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ—
ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਵਸ਼ਗਾਹਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਤਵਵਂਸ਼ੇ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਮਾਨਵਾ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਉਸ ਵਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ ਹਾਂ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਦਵਾਪ੍ਸ੍ਯਂਤਿ ਸਤ੍ਯਂ ਤੇ ਵ੍ਯਾਹृਤਂ ਮਯਾ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਯਦਿ ਮੇ ਪਦ੍ਮੇ ਵ੍ਰਤਂ ਵਿਸ੍ਤਰਤੋ ਵਦ
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ; ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਪਦਮਾ, ਵਰਤ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ।
ਯਤ੍ਕਥਾਸੁ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਂਤੇ ਸਾਧਵੋ ਯੇ ਜਨਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ । ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰੁਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੋਤॄਣਾਂ ਪਰਮਂ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਸਾਧੂ, ਦੋਵਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਅਤਿ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ।
ਦੁਃਸ੍ਵਪ੍ਨਨਾਸ਼ਨਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਯਤ੍ਨਤਸ੍ਤਤਃ । ਉਤ੍ਤਮਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸ਼੍ਲੋਕਂ ਸ਼੍ਲੋਕਾਰ੍ਦ੍ਧਮੇਵ ਵਾ
ਇਹ ਮਾੜੇ ਸੁਪਨੇ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸ਼ਲੋਕ ਜਾਂ ਅੱਧਾ ਸ਼ਲੋਕ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—
ਪਠਿਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਦ੍ਯੋ ਮਹਾਪਾਤਕਕੋਟਿਭਿਃ । ਮਾਸਾਨਾਂ ਪਰਮੋ ਮਾਸਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਗਰੁਡੋ ਯਥਾ
ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਮਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਦੀਆਂ ਕੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹੀਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਰੁੜ ਉੱਤਮ ਹੈ।
ਨਦੀਨਾਂ ਚ ਯਥਾ ਗਂਗਾ ਤਿਥੀਨਾਂ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥਿਃ । ਅਦ੍ਯਾਪਿ ਨਿਰ੍ਜਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਭਾਰਤੇ ਜਨ੍ਮਲਿਪ੍ਸਵਃ
ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ, ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਅੱਜ ਵੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਮਰ੍ਚਯਂਤਿ ਵਿਵਿਧਾ ਨਾਰਾਯਣਮਨਾਮਯਮ੍ । ਯੇ ਯਜਂਤਿ ਸਦਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਨਿਰਮਲ ਹੈ, ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਤਾਨਰ੍ਚਯਂਤਿ ਸਤਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦ੍ਯਾ ਦੇਵਤਾਗਣਾਃ । ਯੇऽਪਿ ਨਾਮਪਰਾ ਯੇ ਚ ਹਰਿਕੀਰ੍ਤ੍ਤਨਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਸਦਾ ਪੂਜਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਕੀਰਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ—
ਹਰਿਪੂਜਾਪਰਾ ਯੇ ਚ ਤੇ ਕृਤਾਰ੍ਥਾਃ ਕਲੌ ਯੁਗੇਃ । ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕृष੍ਣੇ ਭਵੇਦੇਕਾਦਸ਼ੀ ਦ੍ਵਯਮ੍
ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਲੋਕ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਚਾਂਦਨੀ ਜਾਂ ਹਨੇਰੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਗृਹਸ੍ਥਾਨਾਂ ਭਵੇਤ੍ਪੂਰ੍ਵਾ ਯਤੀਨਾਮੁਤ੍ਤਰਾ ਸ੍ਮृਤਾ । ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਚ ਰਾਤ੍ਰਿਸ਼ੇषੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ । ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤੁ ਪਾਰਣੇ
ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਪਹਿਲੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਯਤੀਆਂ ਲਈ ਦੂਜੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ, ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ—ਉਥੇ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਦੇ ਪਾਰਣੇ 'ਤੇ ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾਹਮਪਰੇऽਹਂਨਿ । ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਸ਼ਰਣਂ ਮੇ ਭਵਾਚ੍ਯੁਤ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਮੈਂ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੇ। ਹੇ ਅਚੂਤ, ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣ।
ਅਮੁਂ ਮਂਤ੍ਰਂ ਸਮੁਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਚਕ੍ਰਿਣਃ । ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਤੁष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਉਪਵਾਸਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਹੈ, ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਪਤ ਮਨ ਨਾਲ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦੇਵਸ੍ਯ ਪੁਰਤੋ ਜਾਗਰਂ ਨਿਯਤੋ ਵ੍ਰਤੀ । ਗੀਤੈਰ੍ਵਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਨृਤ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾਣਪਠਨਾਦਿਭਿਃ
ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਵਰਤੀ ਨੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਗੀਤ, ਵਾਜਾ, ਨੱਚ, ਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਆਦਿ ਨਾਲ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਦਿਵਸੇ ਵ੍ਰਤੀ । ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਯਤੇਂਦ੍ਰਿਯਃ
ਫਿਰ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਉਠ ਕੇ, ਵਰਤੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪਂਚਾਮृਤੇਨ ਸਂਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਪਯਃਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਧਰੇਃ ਸਾਰੂਪ੍ਯਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਪੰਜ ਅੰਮ੍ਰਿਤਾਂ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਜ੍ਞਾਨਤਿਮਿਰਾਂਧਸ੍ਯ ਵ੍ਰਤੇਨਾਨੇਨ ਕੇਸ਼ਵ । ਪ੍ਰਸੀਦ ਸਨ੍ਮੁਖੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਜ੍ਞਾਨਦृष੍ਟਿਪ੍ਰਦੋ ਭਵ
ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਮੈਂ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਰਾਹੀਂ, ਮਿਹਰ ਕਰ, ਆਪਣਾ ਚਿਹਰਾ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਕਰ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਗਿਆਨ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਦੇ।
ਏਵਂ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਦੇਵਦੇਵਂ ਗਦਾਧਰਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਭੋਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੇਭ੍ਯੋ ਦਦ੍ਯਾਚ੍ਚ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਗਦਾਧਰ ਦੇਵਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਭਰਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਏ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣਾ ਦੇਵੇ।
ਤਤਃ ਸ੍ਵਬਂਧੁਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਯਣਃ । ਕृਤ੍ਵਾ ਪਂਚਮਹਾਯਜ੍ਞਾਨ੍ਸ੍ਵਯਂ ਭੁਂਜੀਤ ਵਾਗ੍ਯਤਃ
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਸਬੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ, ਪੰਜ ਮਹਾ-ਯਜਨਾਂ ਕਰਕੇ, ਆਪ ਵਚਨ-ਸੰਯਮ ਰੱਖਦਿਆਂ ਭੋਜਨ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਯਃ ਪ੍ਰਯਤਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮੇਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਮ੍ । ਸ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੁਭਵਨਂ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਯਤਨ ਨਾਲ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਮੁੜ ਆਉਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਮਲਾ ਤਸ੍ਮੈ ਵਰਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤਿਰੋਦਧੇ । ਸੋऽਪਿ ਵਿਪ੍ਰੋ ਧਨੀ ਭੂਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਗੇਹਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਲਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ; ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਪਰਤ ਆਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਰਾਜਨ੍ਕਮਲਾਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਵਾਸਰੇ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਉੱਤਮ ਕਮਲਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਿਨ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਸਸ੍ਯ ਕृष੍ਣਾ ਕਮਲਾਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀਨਾਮ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਿਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਮਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਾਸ ਦੀ 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਮਲਾ' ਨਾਮਕ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਬਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪੰਜਵਾਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ - ਸ਼੍ਰੁਤਾਨਿ ਬਹੁਧਰ੍ਮਾਣਿ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਚ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੋ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਸਮਂ ਕਿਂਜਿਚ੍ਛ੍ਰੁਤਂ ਨੈਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਧਰਮ ਤੇ ਵਰਤ ਸੁਣੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।
ਪੁਨਸ੍ਤ੍ਵੇਕਾਦਸ਼ੀਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਾਪਘ੍ਨੀਂ ਪੁਣ੍ਯਦਾਯਿਨੀਮ੍ । ਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਨੁਜੋ ਲੋਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਪਰਮਂ ਪਦਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਫਿਰ ਉਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੱਸੋ ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਸ਼ੁਕ੍ਲੇ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਕृष੍ਣੇ ਯਦਾ ਚੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍ । ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਾ ਜਗਤੀਪਾਲ ਮੋਕ੍ਸ਼ਸੌਖ੍ਯਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਚਾਹੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਂ ਦੀ ਚੜ੍ਹਦੀ ਜਾਂ ਘਟਦੀ ਪੱਖ ਵਿਚ ਹੋਵੇ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਕਦੇ ਛੱਡਣੀ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਇਹ ਮੁਕਤੀ ਤੇ ਸੁਖ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਲੌ ਰਾਜਨ੍ਭਵਬਂਧਵਿਮੋਚਨੀ । ਕਾਮਦਾ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਾਂ ਪਾਪਾਨਾਂ ਪਾਪਹਾ ਭੁਵਿ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਰਵਿਵਾਰੇऽਥ ਮਾਂਗਲ੍ਯੇ ਸਂਕ੍ਰਮੇ ਵਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਦੋਪੋष੍ਯਾ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ
ਐਤਵਾਰ, ਸ਼ੁਭ ਦਿਨ ਜਾਂ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਂ ਕ੍ਵਾਪਿ ਨ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭੈਃ । ਆਯੁਃ ਕੀਰ੍ਤਿਪ੍ਰਦਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਂਤਾਨਾਰੋਗ੍ਯਵਿਤ੍ਤਦਮ੍
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਦੇ ਛੱਡਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਇਜ਼ਤ, ਵੰਸ਼, ਸਿਹਤ ਤੇ ਧਨ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।