ਮੁਨਿਪੁष੍ਪਾਰ੍ਚਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਃ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਦਦਾਤ੍ਯਭਿਮਤਾਨ੍ਕਾਮਾਨ੍ਸ਼ਸ਼ਿਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹੇ ਯਥਾ
ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਸਮੇਂ ਵਾਂਗ, ਮਨ ਚਾਹੀ ਦਾਤਾਂ ਦੇਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਹਾਯ ਸਰ੍ਵਪੁष੍ਪਾਣਿ ਮੁਨਿਪੁष੍ਪੇਣ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ । ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਯੋऽਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਾਜਿਮੇਧਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਛੱਡ ਕੇ, ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮੁਨੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਵਰਗਾ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਦਲਾਨਿ ਪੁष੍ਪਾਣਿ ਯੇ ਯਚ੍ਛਂਤਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ । ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਸਕਲਂ ਵਤ੍ਸ ਪਾਪਂ ਜਨ੍ਮਾਯੁਤਂ ਦਹੇਤ੍
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦृष੍ਟਾ ਸ੍ਪृष੍ਟਾਥ ਵਾ ਧ੍ਯਾਤਾ ਕੀਰ੍ਤਿਤਾ ਨਾਮਤਸ੍ਤੁ ਤਾ । ਰੋਪਿਤਾ ਸਿਂਚਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪੂਜਿਤਾ ਤੁਲਸੀ ਸ਼ੁਭਾ
ਤੁਲਸੀ ਚਾਹੇ ਦੇਖੀ ਜਾਵੇ, ਛੂਹੀ ਜਾਵੇ, ਧਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਨਾਮ ਲਿਆ ਜਾਵੇ, ਲਾਈ ਜਾਵੇ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਪੂਜੀ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਮੰਗਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਨਵਧਾ ਤੁਲਸੀਭਕ੍ਤਿਂ ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਦਿਨੇਦਿਨੇ । ਯੁਗਕੋਟਿਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਨ੍ਵਂਤਿ ਸੁਕृਤਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨੌ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯੁੱਗਾਂ ਤੇ ਕਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਲਈ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਇਕੱਠੇ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਯਾਵਚ੍ਛਾਖਾਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਭਿਰ੍ਬੀਜਪੁष੍ਪਦਲੈਰ੍ਮੁਨੇ । ਰੋਪਿਤਾ ਤੁਲਸੀ ਪੁਂਭਿਰ੍ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ ਵਸੁਧਾਤਲੇ
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਵਲੋਂ ਲਾਈ ਤੁਲਸੀ ਆਪਣੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਉਪਟਾਹਣੀਆਂ, ਬੀਜ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਵਧਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ,
ਤੇषਾਂ ਵਂਸ਼ੇ ਤੁ ਯੇ ਜਾਤਾ ਯੇ ਭਵਿष੍ਯਂਤਿ ਯੇ ਗਤਾਃ । ਆਕਲ੍ਪਵਰ੍षਸਾਹਸ੍ਰਂ ਤੇषਾਂ ਵਾਸੋ ਹਰੇਰ੍ਗृਹੇ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਣਗੇ ਜਾਂ ਜੋ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਲਪਾਂ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹਰਿ ਦੇ ਘਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਯਤ੍ਫਲਂ ਸਰ੍ਵਪੁष੍ਪੇषੁ ਸਰ੍ਵਪਤ੍ਰੇषੁ ਨਾਰਦ । ਤੁਲਸੀਦਲੇਨ ਚੈਕੇਨ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਤੁ ਤਤ੍
ਹੇ ਨਾਰਦ, ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੋ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹੀ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਇਕ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਯਮੇਨ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਪੂਜਨੀਯੋ ਮਹਾਵਿष੍ਣੁਃ ਕੋਮਲੈਸ੍ਤੁਲਸੀਦਲੈਃ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਵੇਖੀਦਾ ਹੈ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਨਰਮ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਇष੍ਟ੍ਵਾ ਕ੍ਰਤੁਸ਼ਤੈਰ੍ਦੇਵਾਨ੍ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਾਨ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ । ਤੁਲਸੀਦਲੈਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਕੇਸ਼ਵਾਰ੍ਚਨੇ
ਸੈਂਕੜੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ, ਉਹੀ ਪੁੰਨ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ - ਭਗਵਞ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਵਿष੍ਣੋਃ ਫਲਦਂ ਵ੍ਰਤਿਨਾਂ ਚ ਯਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਾਰੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰਤ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੈ ਅਤੇ ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।'
ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਸਸ੍ਯ ਕਥਾਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਕੋ ਵਿਧਿਃ ਕਿਂ ਫਲਂ ਤਸ੍ਯ ਕੋ ਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੋ। ਉਸ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਅਧਿਮਾਸੇ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵ੍ਰਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਕਸ੍ਯ ਦਾਨਸ੍ਯ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨृਭਿਃ ਪ੍ਰਭੋ
ਜਦੋਂ ਵਧੂ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਿਹੜਾ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਿਹੜੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਕਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?
ਕਥਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਚ ਕਿਂ ਜਾਪ੍ਯਂ ਕਥਂ ਪੂਜਾਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਕਿਂ ਭੋਜ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ ਚਾਨ੍ਨਂ ਮਾਸੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮੇ
ਇਸ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਦਾ ਢੰਗ ਕਿਹੜਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਖਾਣਾ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਭਵਤਃ ਸ੍ਨੇਹਕਾਰਣਾਤ੍ । ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਸਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।'
ਅਧਿਮਾਸੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਭਵੇਦੇਕਾਦਸ਼ੀ ਤੁ ਯਾ । ਕਮਲਾ ਨਾਮ ਸਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਿਥੀਨਾਮੁਤ੍ਤਮਾ ਤਿਥਿਃ
ਜਦੋਂ ਵਧੂ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਜੋ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਮਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਸਭ ਤਿਥੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਕਮਲਾਭਿਮੁਖੀ ਭਵੇਤ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤੇ ਚੋਤ੍ਥਾਯ ਸਂਸ੍ਮृਤ੍ਯ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਉਸ ਵਰਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਮਨ ਕਮਲਾ ਵੱਲ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਉੱਠ ਕੇ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਵਿਧਾਨੇਨ ਨਿਯਮਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਵ੍ਰਤੀ । ਗृਹੇ ਤ੍ਵੇਕਗੁਣਂ ਜਾਪ੍ਯਂ ਨਦ੍ਯਾਂ ਤੁ ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਨਿਯਮ ਧਾਰਨ ਕਰੇ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਪਣਾ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਗਵਾਂ ਗੋष੍ਠੇ ਸਹਸ੍ਰੋਰ੍ਧ੍ਵਮਗ੍ਨ੍ਯਾਗਾਰੇ ਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍ । ਸ਼ਿਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਗਾਂ ਦੇ ਥਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ, ਅੱਗ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਸੌ ਵਾਰੀ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਥਾਂ, ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਤੁਲਸ੍ਯਾਃ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯੇ ਹ੍ਯਨਂਤਂ ਵਿष੍ਣੁਸਨ੍ਨਿਧੌ । ਅਵਂਤ੍ਯਾਮਭਵਤ੍ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛਿਵਸ਼ਰ੍ਮਾ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਕੋਲ ਲੱਖ ਵਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਵਾਰੀ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਅਵੰਤੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ ਸ਼ਰਮਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਤ੍ਮਜਾਸ੍ਤੁ ਪਂਚਾਸਨ੍ਕਨਿष੍ਠੋ ਦੋषਵਾਨਭੂਤ੍ । ਤਦਾ ਪਿਤ੍ਰਾ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸ੍ਵਜਨਬਾਂਧਵੈਃ
ਉਸ ਦੇ ਪੰਜਾਹ ਪੁੱਤਰ ਸਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਕੁਝ ਗਲਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਪਿਉ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਤਿਆਗਿਆ ਗਿਆ।
ਕੁਕਰ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਗਤੋ ਦੂਰਤਰਂ ਵਨਮ੍ । ਏਕਦਾ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਤੀਰ੍ਥਰਾਜਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਮੰਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਉਹ ਦੂਰ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਿਸੇ ਦਿਨ, ਭਾਗ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਕ੍ਸ਼ਾਮੋ ਦੀਨਵਦਨਸ੍ਤ੍ਰਿਵੇਣ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰਤ੍ । ਮੁਨੀਨਾਮਾਸ਼੍ਰਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾਰ੍ਦਿਤਃ
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਉਦਾਸ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਹਰਿਮਿਤ੍ਰਮੁਨੇਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਸ਼੍ਰਮਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਮਾਸੇ ਵੈ ਜਨਾਨਾਂ ਚ ਸਮਾਗਮੇ
ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਹਰਿਮਿਤ੍ਰ ਮੁਨੀ ਦਾ ਵਧੀਆ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜਦ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮੇ ਕਥਯਤਾਂ ਕਥਾਂ ਕਲ੍ਮषਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍ । ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਮੁਖਾਤ੍ਤੇਨ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਕਮਲਾ ਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਕਮਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਪੁਣ੍ਯਤਮਾ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ । ਜਯਸ਼ਰ੍ਮਾ ਵਿਧਾਨੇਨ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੇਮਾਂ ਕਮਲਾ ਤਿਥਿਮ੍
ਕਮਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜਯਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਤਿਥੀ ਸੁਣ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਪੁਣ੍ਯਤਮਾ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ । ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਂ ਚ ਤੈਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਲਯੇ ਤਦਾ
ਕਮਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਉਹ ਵਰਤ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੀਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਟਿਕਿਆ।
ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾ । ਵਰਂ ਦਦਾਮਿ ਭੋ ਵਿਪ੍ਰ ਕਮਲਾਯਾਃ ਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਜਦ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਹੋਈ, ਉਥੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਆਪ ਆ ਗਈ। 'ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਮਲਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵਰ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ।'
ਜਯਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ - ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਯਾਸਿ ਰਂਭੋਰੁ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾ ਚ ਕਥਂ ਮਮ । ਇਂਦ੍ਰਾਣੀ ਸੁਰਨਾਥਸ੍ਯ ਭਵਾਨੀ ਸ਼ਂਕਰਸ੍ਯ ਵਾ
ਜਯਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਪੈਰ ਰੰਭ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋਟੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਧੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਦਇਆ ਹੋਈ? ਕੀ ਤੂੰ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੰਦ੍ਰਾਣੀ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਭਵਾਨੀ?
ਗਂਧਰ੍ਵੀ ਕਿਨ੍ਨਰੀ ਵਾਥ ਵਧੂਰ੍ਵਾ ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਯੋਃ । ਤ੍ਵਤ੍ਸਦृਕ੍ਸ਼ਾ ਨ ਦृष੍ਟਾ ਚ ਨ ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਚ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ
ਕੀ ਤੂੰ ਗੰਧਰਵੀ ਹੈਂ, ਜਾਂ ਕਿੰਨਰੀ? ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਧੂ ਹੈਂ? ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਨਾ ਸੁਣਿਆ।