ਮੁਚੁਕੁਂਦ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਪੁਰਾ । ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੇਣ ਸਮਂ ਤਸ੍ਯ ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਮਭਵਨ੍ਨृਪ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਸੀ।
ਯਮੇਨ ਵਰੁਣੇਨੈਵ ਕੁਬੇਰੇਣਾਪਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਵਿਭੀषਣੇਨ ਯਸ੍ਯੈਵ ਸਖਿਤ੍ਵਮਭਵਨ੍ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੀ ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਰੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਸਂਧੋ ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਪਰਃ । ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਸ਼ਾਸਤੋ ਰਾਜਨ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਹਤਕਂਟਕਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ ਤੇ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਦੁਹਿਤਾ ਗੇਹੇ ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ । ਸ਼ੋਭਨਾਯ ਚ ਸਾ ਦਤ੍ਤਾ ਚਂਦ੍ਰਸੇਨਸੁਤਾਯ ਵੈ
ਉਸਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਨਦੀ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭਨ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਮਾਯਾਤਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਨृਪ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਦਿਨਂ ਸਮਾਯਾਤਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸ਼ੋਭਨ ਆਪਣੇ ਸੱਸੁਰ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਦਿਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਗਤੇ ਵ੍ਰਤਦਿਨੇ ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਤ੍ਵਚਿਂਤਯਤ੍ । ਕਿਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਮਮ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਤਿਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?'
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਸੋਢੁਂ ਪਿਤਾ ਚੈਵੋਗ੍ਰਸ਼ਾਸਨਃ । ਪਟਹਸ੍ਤਾਡ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਸ਼ਮੀਦਿਨੇ
'ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਡੋਲ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।'
ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਟਹਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਸ਼ੋਭਨਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
'ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।' ਜਦੋਂ ਡੋਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੋਭਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਾਂਤੇ ਦੇਹਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਚਂਦ੍ਰਭਾਗੋਵਾਚ - ਮਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਭੋ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਦ੍ਯ ਕੇਨਚਿਤ੍
'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਦੱਸੋ ਸੋਹਣੀਏ।' ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।'
ਗਜੈਰਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਕਲਭੈਰਨ੍ਯੈਃ ਪਸ਼ੁਭਿਰੇਵ ਚ । ਤृਣਮਨ੍ਨਂ ਤਥਾ ਵਾਰਿ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ
'ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਉਠ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਨਾ ਘਾਹ, ਨਾ ਅੰਨ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਖਾਂਦੇ।'
ਮਾਨਵੈਸ਼੍ਚ ਕੁਤਃ ਕਾਂਤ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਹਰਿਵਾਸਰੇ । ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਕਾਂਤ ਤਤੋ ਗਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਸਿ
'ਫਿਰ, ਸੋਹਣੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਜੇ ਤੂੰ ਖਾਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਗੇ।'
ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸੁਦृਢਂ ਮਾਨਸਂ ਕੁਰੁ । ਸ਼ੋਭਨ ਉਵਾਚ- ਸਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯੇऽਹਮੁਪੋषਣਮ੍
'ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲੈ।' ਸ਼ੋਭਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੱਚ ਹੈ ਪਿਆਰੀਏ, ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਰਤ ਰੱਖਾਂਗਾ।'
ਦੈਵੇਨ ਵਿਹਿਤਂ ਯਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਇਤਿ ਦृਢਾਂ ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਨਿਯਮਂ ਵ੍ਰਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਭਾਗ ਨਾਲ ਨਿਧਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡਿਤਤਨੁਃ ਸ ਬਭੂਵਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ । ਇਤਿ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਆਦਿਤ੍ਯੋऽਸ੍ਤਮਗਾਦ੍ਗਿਰਿਮ੍
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤਨ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਨਰਾਣਾਂ ਸਾ ਨਿਸ਼ਾ ਹਰ੍षਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ । ਹਰਿਪੂਜਾਰਤਾਨਾਂ ਚ ਜਾਗਰਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ਼ੋਭਨਸ੍ਯਾਤਿਦੁਃਖਦਾ । ਰਵੇਰੁਦਯਵੇਲਾਯਾਂ ਸ਼ੋਭਨਃ ਪਂਚਤਾਂ ਗਤਃ
ਪਰ ਸ਼ੋਭਨਾ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ, ਸ਼ੋਭਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਦਾਹਯਾਮਾਸ ਰਾਜਾ ਤਂ ਰਾਜਯੋਗ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਭਿਃ । ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਨਾਤ੍ਮਦੇਹਂ ਦਦਾਹ ਪਤਿਨਾ ਸਹ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਿਤਾ ਰਾਜਸੀ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜੀ। ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਸਾੜ ਲਿਆ।
ਕृਤ੍ਵੌਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਂ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਜਨਕਵੇਸ਼੍ਮਨਿ । ਸ਼ੋਭਨਸ਼੍ਚ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਰਮਾਵ੍ਰਤਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਗਈ। ਪਰ ਸ਼ੋਭਨਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਮਾ ਵਰਤ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵਪੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮਂਦਰਾਚਲਸਾਨੁਨਿ । ਅਨੁਤ੍ਤਮਮਨਾਧृष੍ਯਮਸਂਖ੍ਯੇਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਇਕ ਸੋਹਣੇ ਦੇਵੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਹੇਮਸ੍ਤਂਭਮਯੈਸੌਧੈ ਰਤ੍ਨਵੈਡੂਰ੍ਯਮਂਡਿਤੈਃ । ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਰ੍ਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤੈਃ
ਉਹ ਨਗਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਥੰਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਬੈਲੂਰ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਿਂਹਾਸਨਸਮਾਰੂਢਃ ਸੁਸ਼੍ਵੇਤਚ੍ਛਤ੍ਰਚਾਮਰਃ । ਕਿਰੀਟਕੁਂਡਲਯੁਤੋ ਹਾਰਕੇਯੂਰਭੂषਿਤਃ । ਸ੍ਤੂਯਮਾਨਸ਼੍ਚ ਗਂਧਰ੍ਵੈਰਪ੍ਸਰੋਗਣਸੇਵਿਤਃ
ਉਹ ਸਿੰਘਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ ਸੀ, ਸਫੈਦ ਛਤਰੀ ਤੇ ਚਾਮਰ ਨਾਲ ਛਾਂ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ, ਮੱਥੇ ਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੰਡਲ, ਗਲ ਵਿਚ ਹਾਰ ਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਯੂਰ ਪਾਏ ਹੋਏ ਸੀ। ਗੰਧਰਵ ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮਿਲ ਰਹੀ ਸੀ।
ਸ਼ੋਭਨਃ ਸ਼ੋਭਤੇ ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਰਾਜੋਪਰੋ ਯਥਾ । ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਮੁਚੁਕੁਂਦਪੁਰੇऽਭਵਤ੍
ਉਥੇ ਸ਼ੋਭਨਾ ਐਸਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਮੁਚੁਕੁੰਦਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਪ੍ਰਸਂਗੇਨ ਭ੍ਰਮਨ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤਮ੍ । ਨृਪਜਾਮਾਤਰਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਸਮੀਪਂ ਜਗਾਮ ਸਃ
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਜਵਾਈ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ।
ਸ਼ੋਭਨੋऽਪਿ ਤਦਾ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮਾਣਮਾਗਤਮ੍ । ਆਸਨਾਦੁਤ੍ਥਿਤਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਸ਼ੋਭਨਾ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਚਕਾਰ ਕੁਸ਼ਲਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਨृਪਸ੍ਯ ਚ । ਕਾਂਤਾਯਾਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾਯਾਸ੍ਤਥੈਵ ਨਗਰਸ੍ਯ ਚ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਸਰੇ ਰਾਜੇ ਦੀ, ਪਿਆਰੀ ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ ਦੀ ਤੇ ਨਗਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਸੋਮਸ਼ਰ੍ਮੋਵਾਚ- ਕੁਸ਼ਲਂ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਰਾਜਨ੍ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਤਵ । ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਕੁਸ਼ਲਿਨੀ ਸਰ੍ਵਤਃ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪੁਰੇ
ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇਰੇ ਸੱਸਰੇ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਸ਼ਲ ਹੈ। ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ ਠੀਕ ਹੈ ਤੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਪਾਸੇ ਚੰਗਾ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।'
ਸ੍ਵਵृਤ੍ਤਂ ਕਥ੍ਯਤਾਂ ਰਾਜਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਵਿਦ੍ਯਤੇऽਦ੍ਭੁਤਮ੍ । ਪੁਰਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਂ ਰੁਚਿਰਂ ਨ ਦृष੍ਟਂ ਕੇਨਚਿਤ੍ਕ੍ਵਚਿਤ੍
'ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਨਗਰ ਐਸਾ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਹੈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਨੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।'
ਏਤਦਾਚਕ੍ਸ਼੍ਵ ਨृਪਤੇ ਕੁਤਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਮਿਦਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਸ਼ੋਭਨ ਉਵਾਚ- ਕਾਰ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਯਾ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀ ਰਮਾ
'ਇਹ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ।' ਸ਼ੋਭਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਰਮਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।'
ਤਾਮੁਪੋष੍ਯ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੇਂਦ੍ਰ ਪੁਰਮਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਧ੍ਰੁਵਂ ਭਵਤਿ ਯੇਨੈਵ ਤਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
'ਉਸ ਵਰਤ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਅਸਥਿਰ ਨਗਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ। ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹਿ ਜਾਵੇ, ਉਹੀ ਕਰ, ਹੇ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।'
ਦ੍ਵਿਜ ਉਵਾਚ- ਕਥਮਧ੍ਰੁਵਮੇਤਦ੍ਧਿ ਕਥਂ ਹਿ ਭਵਤਿ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਯ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਤਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਇਹ ਅਸਥਿਰ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।'