ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਵਿਹੀਨਾਨਿ ਦਿਨਾਨ੍ਯਾਯਾਂਤਿ ਯਾਂਤਿ ਚ । ਸ ਲੋਹਕਾਰਭਸ੍ਤ੍ਰੇਵ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨਪਿ ਨ ਜੀਵਤਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਸਾਈ ਦੀ ਧੌਂਕਣ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਤਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਅਵਂਧ੍ਯਂ ਦਿਵਸਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਰਿਦ੍ਰੋऽਪਿ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਸਦਾਚਰਨ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ, ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਿਨ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਣਾਵੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰੇ।
ਹੋਮਸ੍ਨਾਨਜਪਧ੍ਯਾਨਸਤ੍ਰਾਦਿਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰੋ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਘੋਰਾਂ ਤਾਂ ਯਮਯਾਤਨਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋਮ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁषੋ ਧਨਾਢ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਲੀਨਾ ਰੋਗਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਮਾਨਵਾ ਲੋਕੇ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰ ਈਦृਸ਼ਾਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਧਨਵਾਨ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਯਾਂਤ੍ਯਧਰ੍ਮੇਣ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍ । ਆਰੋਹਂਤਿ ਦਿਵਂ ਧਰ੍ਮੈਰ੍ਨਾਤ੍ਰਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਲੋਕ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾਯਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਤੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਸੁਣਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ਼ੁਕ੍ਲਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ੈਕਾਦਸ਼ੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਨਾਮੈਕੋਨषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਉਨਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਯਿ ਸ੍ਨੇਹਾਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕਿਂਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਥਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਰਮਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਮਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਮਹਾਪਾਪਹਰਾ ਪਰਾ । ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਂਗਤੋ ਰਾਜਨ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਇਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮੁਚੁਕੁਂਦ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਪੁਰਾ । ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੇਣ ਸਮਂ ਤਸ੍ਯ ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਮਭਵਨ੍ਨृਪ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਸੀ।
ਯਮੇਨ ਵਰੁਣੇਨੈਵ ਕੁਬੇਰੇਣਾਪਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਵਿਭੀषਣੇਨ ਯਸ੍ਯੈਵ ਸਖਿਤ੍ਵਮਭਵਨ੍ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੀ ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਰੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਸਂਧੋ ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਪਰਃ । ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਸ਼ਾਸਤੋ ਰਾਜਨ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਹਤਕਂਟਕਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ ਤੇ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਦੁਹਿਤਾ ਗੇਹੇ ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ । ਸ਼ੋਭਨਾਯ ਚ ਸਾ ਦਤ੍ਤਾ ਚਂਦ੍ਰਸੇਨਸੁਤਾਯ ਵੈ
ਉਸਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਨਦੀ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭਨ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਮਾਯਾਤਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਨृਪ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਦਿਨਂ ਸਮਾਯਾਤਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸ਼ੋਭਨ ਆਪਣੇ ਸੱਸੁਰ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਦਿਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਗਤੇ ਵ੍ਰਤਦਿਨੇ ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਤ੍ਵਚਿਂਤਯਤ੍ । ਕਿਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਮਮ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਤਿਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?'
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਸੋਢੁਂ ਪਿਤਾ ਚੈਵੋਗ੍ਰਸ਼ਾਸਨਃ । ਪਟਹਸ੍ਤਾਡ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਸ਼ਮੀਦਿਨੇ
'ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਡੋਲ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।'
ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਟਹਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਸ਼ੋਭਨਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
'ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।' ਜਦੋਂ ਡੋਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੋਭਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਾਂਤੇ ਦੇਹਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਚਂਦ੍ਰਭਾਗੋਵਾਚ - ਮਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਭੋ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਦ੍ਯ ਕੇਨਚਿਤ੍
'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਦੱਸੋ ਸੋਹਣੀਏ।' ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।'
ਗਜੈਰਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਕਲਭੈਰਨ੍ਯੈਃ ਪਸ਼ੁਭਿਰੇਵ ਚ । ਤृਣਮਨ੍ਨਂ ਤਥਾ ਵਾਰਿ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ
'ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਉਠ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਨਾ ਘਾਹ, ਨਾ ਅੰਨ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਖਾਂਦੇ।'
ਮਾਨਵੈਸ਼੍ਚ ਕੁਤਃ ਕਾਂਤ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਹਰਿਵਾਸਰੇ । ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯਸੇ ਕਾਂਤ ਤਤੋ ਗਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਯਾਸ੍ਯਸਿ
'ਫਿਰ, ਸੋਹਣੇ, ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਜੇ ਤੂੰ ਖਾਵੇਂਗਾ ਤਾਂ ਲੋਕ ਤੈਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨਗੇ।'
ਏਵਂ ਵਿਚਾਰ੍ਯ ਮਨਸਾ ਸੁਦृਢਂ ਮਾਨਸਂ ਕੁਰੁ । ਸ਼ੋਭਨ ਉਵਾਚ- ਸਤ੍ਯਮੇਤਤ੍ਪ੍ਰਿਯੇ ਵਾਕ੍ਯਂ ਕਰਿष੍ਯੇऽਹਮੁਪੋषਣਮ੍
'ਇਹ ਗੱਲ ਸੋਚ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰ ਲੈ।' ਸ਼ੋਭਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੱਚ ਹੈ ਪਿਆਰੀਏ, ਤੇਰੀ ਗੱਲ ਠੀਕ ਹੈ। ਮੈਂ ਵਰਤ ਰੱਖਾਂਗਾ।'
ਦੈਵੇਨ ਵਿਹਿਤਂ ਯਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ਤਥੈਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਇਤਿ ਦृਢਾਂ ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਚਕਾਰ ਨਿਯਮਂ ਵ੍ਰਤੇ
ਜੋ ਕੁਝ ਭਾਗ ਨਾਲ ਨਿਧਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਜਰੂਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪੂਰੇ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਵਰਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾ ਪੀਡਿਤਤਨੁਃ ਸ ਬਭੂਵਾਤਿਦੁਃਖਿਤਃ । ਇਤਿ ਚਿਂਤਯਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਆਦਿਤ੍ਯੋऽਸ੍ਤਮਗਾਦ੍ਗਿਰਿਮ੍
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤਨ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਤੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਇਹ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਸੂਰਜ ਪਹਾੜ ਪਿੱਛੇ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਨਰਾਣਾਂ ਸਾ ਨਿਸ਼ਾ ਹਰ੍षਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨੀ । ਹਰਿਪੂਜਾਰਤਾਨਾਂ ਚ ਜਾਗਰਾਸਕ੍ਤਚੇਤਸਾਮ੍
ਉਹ ਰਾਤ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਤੇ ਜਾਗਣ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਸ਼ੋਭਨਸ੍ਯਾਤਿਦੁਃਖਦਾ । ਰਵੇਰੁਦਯਵੇਲਾਯਾਂ ਸ਼ੋਭਨਃ ਪਂਚਤਾਂ ਗਤਃ
ਪਰ ਸ਼ੋਭਨਾ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਰਾਤ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਬਣੀ। ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹੀ, ਸ਼ੋਭਨਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ।
ਦਾਹਯਾਮਾਸ ਰਾਜਾ ਤਂ ਰਾਜਯੋਗ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਦਾਰੁਭਿਃ । ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਨਾਤ੍ਮਦੇਹਂ ਦਦਾਹ ਪਤਿਨਾ ਸਹ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਿਤਾ ਰਾਜਸੀ ਲੱਕੜਾਂ ਨਾਲ ਸਾੜੀ। ਚੰਦ੍ਰਭਾਗਾ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਗਈ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਵੀ ਸਾੜ ਲਿਆ।
ਕृਤ੍ਵੌਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਦੈਹਿਕਂ ਤਸ੍ਯ ਤਸ੍ਥੌ ਜਨਕਵੇਸ਼੍ਮਨਿ । ਸ਼ੋਭਨਸ਼੍ਚ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਰਮਾਵ੍ਰਤਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਉਸ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਰਹਿ ਗਈ। ਪਰ ਸ਼ੋਭਨਾ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਰਮਾ ਵਰਤ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ,
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੇਵਪੁਰਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮਂਦਰਾਚਲਸਾਨੁਨਿ । ਅਨੁਤ੍ਤਮਮਨਾਧृष੍ਯਮਸਂਖ੍ਯੇਯਗੁਣਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਮੰਦਰਾਚਲ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਇਕ ਸੋਹਣੇ ਦੇਵੀ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਬੇਮਿਸਾਲ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਣਗਿਣਤ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਹੇਮਸ੍ਤਂਭਮਯੈਸੌਧੈ ਰਤ੍ਨਵੈਡੂਰ੍ਯਮਂਡਿਤੈਃ । ਸ੍ਫਾਟਿਕੈਰ੍ਵਿਵਿਧਾਕਾਰੈਰ੍ਵਿਚਿਤ੍ਰੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤੈਃ
ਉਹ ਨਗਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਥੰਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਵੈਲੀਆਂ, ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਬੈਲੂਰ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਦੇ ਅਦਭੁਤ ਸਫੈਦ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚਾਈ ਹੋਈ ਸੀ।