ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਰਾਜਸੂਯਸ਼ਤਾਨਿ ਚ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯੁਪਵਾਸਸ੍ਯ ਕਲਾਂ ਨਾਰ੍ਹਂਤਿ षੋਡਸ਼ੀਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਤੇ ਸੌ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦੇ ਸੋਲ੍ਹਵੇਂ ਹਿੱਸੇ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਸਮਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਲੋਕੇ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਵ੍ਯਾਜੇਨਾਪਿ ਕृਤਾ ਯੈਸ਼੍ਚ ਨ ਤੇ ਯਾਂਤਿ ਹਿ ਭਾਸ੍ਕਰਿਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰਤ ਨਹੀਂ। ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਝੂਠਮਿੱਠ ਹੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਪ੍ਰਦਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਸ਼ਰੀਰਾਰੋਗ੍ਯਦਾਯਿਨੀ । ਕਲਤ੍ਰਸੁਤਦਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਧਨਮਿਤ੍ਰਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਇਹ ਵਰਤ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੀਵਨ ਸਾਥੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਨ-ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਨ ਗਂਗਾ ਨ ਗਯਾ ਰਾਜਨ੍ਨ ਚ ਕਾਸ਼ੀ ਚ ਪੁष੍ਕਰਮ੍ । ਨ ਚਾਪਿ ਕੌਰਵਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਭੂਪ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨਾਤ੍
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਨਾ ਗੰਗਾ, ਨਾ ਗਿਆ, ਨਾ ਕਾਸ਼ੀ, ਨਾ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕੁਰੁ ਖੇਤਰ, ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ।
ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਮੁਪੋष੍ਯ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨਮ੍ । ਅਨਾਯਾਸੇਨ ਭੂਪਾਲ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਵੈष੍ਣਵਂ ਪਦਮ੍
ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦਸ਼ੈਵ ਮਾਤृਕੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਦਸ਼ ਪੈਤृਕੇ । ਪ੍ਰਿਯਾਯਾ ਦਸ਼ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਪੁਰੁषਾਨੁਦ੍ਧਰੇਨ੍ਨਰਃ
ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦਸ, ਪਿਉ ਵੱਲੋਂ ਦਸ ਤੇ ਪਿਆਰੀ ਵੱਲੋਂ ਦਸ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇਆਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਾ ਨਾਗਾਰਿਕृਤਕੇਤਨਾਃ । ਸ੍ਰਗ੍ਵਿਣਃ ਪੀਤਵਸ੍ਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਹਰਿਮਂਦਿਰਮ੍
ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਤੇ ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਾ ਕੇ, ਜੋ ਸੱਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਘਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰਿ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਬਾਲਤ੍ਵੇ ਯੌਵਨਤ੍ਵੇ ਚ ਵृਦ੍ਧਤ੍ਵੇ ਚ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਉਪੋष੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੀਂ ਨੂਨਂ ਨੈਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬਚਪਨ, ਜਵਾਨੀ ਜਾਂ ਬੁੱਢਾਪੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖੇ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾਮੁਪੋष੍ਯੈਵ ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਨਰਃ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਹਰਿਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਅਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁੱਕਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰਿ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਹੇਮਤਿਲਾਨ੍ਭੂਮਿਂ ਗਾਮਨ੍ਨਮੁਦਕਂ ਤਥਾ । ਉਪਾਨਚ੍ਛਤ੍ਰਵਸ੍ਤ੍ਰਾਦੀਨ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਮਂ ਨਰਃ
ਸੋਨਾ, ਤਿਲ, ਜਮੀਨ, ਗਾਂ, ਰੋਟੀ, ਪਾਣੀ, ਜੁੱਤੀਆਂ, ਛਤਰੀਆਂ ਤੇ ਕੱਪੜੇ ਦਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਯਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਵਿਹੀਨਾਨਿ ਦਿਨਾਨ੍ਯਾਯਾਂਤਿ ਯਾਂਤਿ ਚ । ਸ ਲੋਹਕਾਰਭਸ੍ਤ੍ਰੇਵ ਸ਼੍ਵਸਨ੍ਨਪਿ ਨ ਜੀਵਤਿ
ਜਿਸ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਲੰਘ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਸਾਈ ਦੀ ਧੌਂਕਣ ਵਾਂਗ ਸਾਹ ਤਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੀਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਅਵਂਧ੍ਯਂ ਦਿਵਸਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਰਿਦ੍ਰੋऽਪਿ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਸਦਾਚਰਨ੍ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਸ੍ਨਾਨਦਾਨਾਦਿਕਾਃ ਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ, ਗਰੀਬ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਆਪਣਾ ਦਿਨ ਅਰਥਪੂਰਨ ਬਣਾਵੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਦਾਨ ਤੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰੇ।
ਹੋਮਸ੍ਨਾਨਜਪਧ੍ਯਾਨਸਤ੍ਰਾਦਿਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਾਮ੍ । ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰੋ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਂਤਿ ਘੋਰਾਂ ਤਾਂ ਯਮਯਾਤਨਾਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋਮ, ਇਸ਼ਨਾਨ, ਜਪ, ਧਿਆਨ ਤੇ ਹੋਰ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਯਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ।
ਦੀਰ੍ਘਾਯੁषੋ ਧਨਾਢ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕੁਲੀਨਾ ਰੋਗਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਮਾਨਵਾ ਲੋਕੇ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰ ਈਦृਸ਼ਾਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਧਨਵਾਨ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਤੇ ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਿਮਤ੍ਰ ਬਹੁਨੋਕ੍ਤੇਨ ਯਾਂਤ੍ਯਧਰ੍ਮੇਣ ਦੁਰ੍ਗਤਿਮ੍ । ਆਰੋਹਂਤਿ ਦਿਵਂ ਧਰ੍ਮੈਰ੍ਨਾਤ੍ਰਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਇੱਥੇ ਵਧੇਰੇ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਲੋਕ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਉਹ ਸੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਗੱਲ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਰਾਜਨ੍ਯਤ੍ਪृष੍ਟੋऽਹਂ ਤ੍ਵਯਾਨਘ । ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾਯਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ
ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਤੂੰ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਸੁਣਵਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਆਸ਼੍ਵਿਨਸ਼ੁਕ੍ਲਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ੈਕਾਦਸ਼ੀਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਨਾਮੈਕੋਨषष੍ਟਿਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਉਮਾਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ, ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪਾਪਾਂਕੁਸ਼ਾ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਉਨਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਯਿ ਸ੍ਨੇਹਾਜ੍ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕਿਂਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਕਥਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰਤਃ । ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇ ਕृष੍ਣਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਰਮਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਰਮਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਮਹਾਪਾਪਹਰਾ ਪਰਾ । ਅਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਸਂਗਤੋ ਰਾਜਨ੍ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਦਾਮਿ ਤੇ
ਇਹ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਮੁਚੁਕੁਂਦ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਪੁਰਾ । ਦੇਵੇਂਦ੍ਰੇਣ ਸਮਂ ਤਸ੍ਯ ਮਿਤ੍ਰਤ੍ਵਮਭਵਨ੍ਨृਪ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੁਚੁਕੁੰਦ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਸੀ।
ਯਮੇਨ ਵਰੁਣੇਨੈਵ ਕੁਬੇਰੇਣਾਪਿ ਸਰ੍ਵਥਾ । ਵਿਭੀषਣੇਨ ਯਸ੍ਯੈਵ ਸਖਿਤ੍ਵਮਭਵਨ੍ਨृਪ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਦੀ ਯਮ, ਵਰੁਣ, ਕੁਬੇਰ ਅਤੇ ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਰੀ ਦੋਸਤੀ ਸੀ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯਸਂਧੋ ਬਭੂਵ ਨृਪਤਿਃ ਪਰਃ । ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਸ਼ਾਸਤੋ ਰਾਜਨ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਨਿਹਤਕਂਟਕਮ੍
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ ਤੇ ਸੱਚਾ ਬਚਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਜਾਂ ਤਕਲੀਫ਼ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਬਭੂਵ ਦੁਹਿਤਾ ਗੇਹੇ ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਸਰਿਦ੍ਵਰਾ । ਸ਼ੋਭਨਾਯ ਚ ਸਾ ਦਤ੍ਤਾ ਚਂਦ੍ਰਸੇਨਸੁਤਾਯ ਵੈ
ਉਸਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਧੀ ਹੋਈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਨਦੀ ਵਰਗੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਦਰਸੇਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੋਭਨ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਸ ਕਦਾਚਿਤ੍ਸਮਾਯਾਤਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਨृਪ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਦਿਨਂ ਸਮਾਯਾਤਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਦਮ੍
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸ਼ੋਭਨ ਆਪਣੇ ਸੱਸੁਰ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਦਿਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਗਤੇ ਵ੍ਰਤਦਿਨੇ ਚਂਦ੍ਰਭਾਗਾ ਤ੍ਵਚਿਂਤਯਤ੍ । ਕਿਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਮਮ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਤਿਦੁਰ੍ਬਲਃ
ਜਦੋਂ ਵਰਤ ਵਾਲਾ ਦਿਨ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨੇ ਸੋਚਿਆ: 'ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਹੁਤ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੈ, ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?'
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਂ ਨ ਕ੍ਸ਼ਮਤੇ ਸੋਢੁਂ ਪਿਤਾ ਚੈਵੋਗ੍ਰਸ਼ਾਸਨਃ । ਪਟਹਸ੍ਤਾਡ੍ਯਤੇ ਯਸ੍ਯ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਸ਼ਮੀਦਿਨੇ
'ਉਹ ਭੁੱਖ ਨਹੀਂ ਸਹਿ ਸਕਦਾ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਪਿਓ ਬੜਾ ਸਖ਼ਤ ਹੈ। ਦਸਵੇਂ ਦਿਨ ਡੋਲ ਵੱਜਦੇ ਹਨ।'
ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਟਹਨਿਰ੍ਘੋषਂ ਸ਼ੋਭਨਸ੍ਤ੍ਵਬ੍ਰਵੀਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
'ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ, ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।' ਜਦੋਂ ਡੋਲ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਸ਼ੋਭਨ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਕਿਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਕਾਂਤੇ ਦੇਹਿ ਸ਼ਿਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਰਾਨਨੇ । ਚਂਦ੍ਰਭਾਗੋਵਾਚ - ਮਤ੍ਪਿਤੁਰ੍ਵੇਸ਼੍ਮਨਿ ਪ੍ਰਭੋ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਦ੍ਯ ਕੇਨਚਿਤ੍
'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਦੱਸੋ ਸੋਹਣੀਏ।' ਚੰਦਰਭਾਗਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮੇਰੇ ਪਿਓ ਦੇ ਘਰ ਅੱਜ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦਾ।'
ਗਜੈਰਸ਼੍ਵੈਸ਼੍ਚ ਕਲਭੈਰਨ੍ਯੈਃ ਪਸ਼ੁਭਿਰੇਵ ਚ । ਤृਣਮਨ੍ਨਂ ਤਥਾ ਵਾਰਿ ਨ ਭੋਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਹਰੇਰ੍ਦਿਨੇ
'ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਉਠ ਦੇ ਬੱਚੇ ਜਾਂ ਹੋਰ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਨਾ ਘਾਹ, ਨਾ ਅੰਨ, ਨਾ ਪਾਣੀ ਖਾਂਦੇ।'