ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਾਮਿ ਮਹੀਪਾਲ ਕਥਾਮਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਕਾਰਿਣੀਮ੍ । ਕਥਯਾਮਾਸ ਯਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਨਾਰਦਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜੋਬੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹਾਨ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਸੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਚਤੁਰ੍ਮੁਖ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ । ਨਭਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਕਿਂ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍ । ਏਤਦਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਵਿष੍ਣੋਰਾਰਾਧਨਾਯ ਵੈ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਚੌਹਾਂ ਮੁਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਨਭਸ ਦੇ ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਕੀ ਨਾਮ ਹੈ? ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਵੈष੍ਣਵੋऽਸਿ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਾਧੁਪृष੍ਟਂ ਕਿਲ ਤ੍ਵਯਾ । ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਾ ਲੋਕੇ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਹਰਿਵਾਸਰਾਤ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ, ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਗਤ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਪੁੱਛ ਗਈ ਗੱਲ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਹੈ। ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਵਿੱਤਰ ਨਹੀਂ।
ਪਦ੍ਮਾ ਨਾਮੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਨਭਸ੍ਯੈਕਾਦਸ਼ੀ ਸਿਤਾ । ਹृषੀਕੇਸ਼ਃ ਪੂਜ੍ਯਤੇऽਸ੍ਯਾਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਨਭਸ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਚੰਨਣੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ 'ਪਦਮਾ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਥਯਾਮਿ ਤਵਾਗ੍ਰੇऽਹਂ ਕਥਾਂ ਪੌਰਾਣਿਕੀਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਪਾਪਂ ਪ੍ਰਣਸ਼੍ਯਤਿ
ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਾਂਧਾਤਾ ਨਾਮ ਰਾਜਰ੍षਿਰ੍ਵਿਵਸ੍ਵਦ੍ਵਂਸ਼ਸਂਭਵਃ । ਬਭੂਵ ਚਕ੍ਰਵਰ੍ਤੀ ਸ ਸਤ੍ਯਸਂਧਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍
ਵਿਵਸਵਤ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਮਾਂਧਾਤਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਰਸ਼ੀ ਸੀ। ਉਹ ਸੱਚ ਦੇ ਪੱਕੇ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ।
ਧਰ੍ਮਤਃ ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਪ੍ਰਜਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਨਿਵੌਰਸਾਨ੍ । ਨ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਨਾਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯਸ੍ਤਥਾ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਾਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਨਾ ਤਾ ਕਦੇ ਅਕਾਲ ਆਇਆ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਰੋਗ ਜਾਂ ਦੁਖ।
ਨਿਰਾਤਂਕਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮੇਧਿਤਾਃ । ਨ੍ਯਾਯੇਨੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਤਸ੍ਯ ਕੋਸ਼ੇ ਮਹੀਪਤੇ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨਿਰਭੈ ਅਤੇ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਸੀ।
ਸ੍ਵਸ੍ਵਧਰ੍ਮੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਂਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਰਮਾਸ੍ਤਥਾ । ਕਾਮਧੇਨੁਸਮਾਭੂਮਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯੇ ਮਹੀਪਤੇਃ
ਸਭ ਵਰਣ ਅਤੇ ਆਸ਼ਰਮ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਕਾਮਧੇਨੂ ਵਾਂਗ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯੈਵਂ ਕੁਰ੍ਵਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਬਹੁਵਰ੍षਗਣਾ ਗਤਾਃ । ਅਥੈਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਵਿਪਾਕਃ ਕਰ੍ਮਣਃ ਖਲੁ
ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ ਕਈ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਆਇਆ।
ਵਰ੍षਤ੍ਰਯਂ ਤਦ੍ਵਿषਯੇ ਨ ਵਵਰ੍ष ਬਲਾਹਕਃ । ਤੇਨ ਭਗ੍ਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਬਭੂਵੁਃ ਕ੍ਸ਼ੁਧਯਾਰ੍ਦਿਤਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੱਕ ਬੱਦਲਾਂ ਨੇ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫ ਗਈਆਂ।
ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ੍ਵਧਾ ਵषਟ੍ਕਾਰ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਵਰ੍ਜਿਤਾਃ । ਬਭੂਵ ਵਿषਯਸ੍ਤਸ੍ਯਾ ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਦੈਵਪੀਡਿਤਃ । ਅਥ ਪ੍ਰਜਾਃ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰੁਵਨ੍
ਸਵਾਹਾ, ਸਵਧਾ, ਵਸ਼ਟਕਾਰ ਅਤੇ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨਾ ਸਭ ਬੰਦ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਧਰਤੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਜਾ ਊਚੁਃ - ਸ਼੍ਰੋਤਵ੍ਯਂ ਨृਪਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਵਚਨਂ ਤ੍ਵਯਾ । ਆਪੋ ਨਾਰਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਪਾਣੀਆਂ ਨੂੰ 'ਨਾਰਾ' ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਅਯਨਂ ਭਗਵਤਸ੍ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣ ਇਤਿ ਸ੍ਮृਤਃ । ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਰੂਪੋ ਭਗਵਾਨ੍ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਰ੍ਵਗਤਃ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਆਯਨ 'ਨਾਰਾ' ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ 'ਨਾਰਾਯਣ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰਜਨਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ ਏਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਵृष੍ਟਿਂ ਵृष੍ਟੇਰਨ੍ਨਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਤਦਭਾਵੇ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਗਚ੍ਛਂਤਿ ਵੈ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਤਥਾ ਕੁਰੁ ਨृਪਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਯੋਗਃ ਕ੍ਸ਼ੇਮੋ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਵਰਖਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਰਖਾ ਤੋਂ ਅੰਨ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਨ ਤੋਂ ਲੋਕ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਅੰਨ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਲੋਕ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਐਸਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕਿ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਰਾਜੋਵਾਚ-। ਸਤ੍ਯਮੁਕ੍ਤਂ ਭਵਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਨ ਮਿਥ੍ਯਾਭਿਹਿਤਂ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਅਨ੍ਨਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਯਤਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਮਨ੍ਨੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ। ਅੰਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਨ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਾਦ੍ਭਵਂਤਿ ਭੂਤਾਨਿ ਜਗਦਨ੍ਨੇਨ ਵਰ੍ਤਤੇ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਲੋਕੇ ਪੁਰਾਣੇ ਬਹੁਵਿਸ੍ਤਰੇ
ਅੰਨ ਤੋਂ ਜੀਵ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਅੰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨृਪਾਣਾਮਪਚਾਰੇਣ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪੀਡਨਂ ਭਵੇਤ੍ । ਨਾਹਂ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਾਤ੍ਮਕृਤਮੇਵਂ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਯਨ੍
ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਬੁਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚ ਕੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਐਸਾ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ।
ਤਥਾਪਿ ਪ੍ਰਯਤਿष੍ਯਾਮਿ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਤਿਂ ਰਾਜਾ ਪਰਿਮੇਯਪਰਿਚ੍ਛਦਃ
ਫਿਰ ਵੀ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਐਸਾ ਮਨ ਬਣਾਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਵਿਧਾਤਾਰਂ ਜਗਾਮ ਗਹਨਂ ਵਨਮ੍ । ਚਚਾਰ ਮੁਨਿਮੁਖ੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਆਸ਼੍ਰਮਾਨ੍ਤਾਪਸੈਃ ਸ਼੍ਰਿਤਾਨ੍
ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਡੇ ਤਪਸਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤਮृषਿਮਾਂਗਿਰਸਂ ਨृਪਃ । ਤੇਜਸਾ ਦ੍ਯੋਤਿਤਦਿਸ਼ਂ ਦ੍ਵਿਤੀਯਮਿਵ ਪਦ੍ਮਜਮ੍
ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਂਗਿਰਸ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਪਦਮਜਨ ਵਰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰ੍षਿਤੋ ਰਾਜਾ ਅਵਤੀਰ੍ਯ ਸ੍ਵਵਾਹਨਾਤ੍ । ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇऽਸ੍ਯ ਚਰਣੌ ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋ ਵਸ਼ੀ
ਉਹਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਤੋਂ ਉਤਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸੰਯਮਿਤ ਮਨ ਨਾਲ।
ਮੁਨਿਸ੍ਤਮਭਿਨਂਦ੍ਯਾਥ ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਵਾਚਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕੁਸ਼ਲਂ ਰਾਜ੍ਯੇ ਸਪ੍ਤਸ੍ਵਂਗੇषੁ ਭੂਪਤੇਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਭ ਮੰਗਲ ਦੀ ਵਾਚਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਰਾਜ ਦੇ ਸੱਤ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀਅਤ ਪੁੱਛੀ।
ਨਿਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਾਨਾਮਯਂ ਨृਪਃ । ਦਤ੍ਤਾਸਨੋ ਗृਹੀਤਾਰ੍ਘ੍ਯ ਉਪਵਿष੍ਟੋऽਸ੍ਯ ਸਂਨਿਧੌ
ਆਪਣੀ ਖੇਰੀਅਤ ਦੱਸ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁਨੀ ਦੀ ਤੰਦਰੁਸਤੀ ਪੁੱਛੀ। ਅਸਨ ਦੀ ਭੇਟ ਤੇ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮੁਨਿਂ ਰਾਜਾ ਪृष੍ਟੋ ਹ੍ਯਾਗਮਕਾਰਣਮ੍
ਜਦ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਰਾਜੋਵਾਚ- ਭਗਵਨ੍ਧਰ੍ਮਵਿਧਿਨਾ ਮਮ ਪਾਲਯਤੋ ਮਹੀਮ੍ । ਅਨਾਵृष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਸਂਵृਤ੍ਤਾ ਨਾਹਂ ਵੇਦ੍ਮ੍ਯਤ੍ਰ ਕਾਰਣਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੁਕਾ ਪੈ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।
ਸਂਸ਼ਯਚ੍ਛੇਦਨਾਯਾਤ੍ਰ ਆਗਤੋऽਹਂ ਤਵਾਂਤਿਕੇ । ਯੋਗਕ੍ਸ਼ੇਮਵਿਧਾਨੇਨ ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਕੁਰੁ ਨਿਰ੍ਵृਤਿਮ੍
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਭਲਾਈ ਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦਿਵਾਓ।
ऋषਿਰੁਵਾਚ- ਏਤਤ੍ਕृਤਯੁਗਂ ਰਾਜਨ੍ਯੁਗਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਮਤਮ੍ । ਅਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਾ ਲੋਕਾ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਚਤੁष੍ਪਦਃ
ਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਹੈ, ਜੋ ਯੁਗਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲੋਕ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਧਰਮ ਚੌਂਹ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ਯੁਗੇ ਤਪੋਯੁਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਨੇਤਰਾ ਜਨਾਃ । ਵਿषਯੇ ਤਵ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਵृषਲੋऽਯਂ ਤਪਸ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਯੁਗ ਵਿਚ ਸਿਰਫ਼ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿਚ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਇੱਕ ਸ਼ੂਦਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਚ੍ਚੈਵ ਨ ਵਰ੍षਤਿ ਬਲਾਹਕਃ । ਕੁਰੁ ਤਸ੍ਯ ਵਧੇ ਯਤ੍ਨਂ ਯੇਨ ਦੋषਃ ਪ੍ਰਸ਼ਾਮ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਕਾਰਨ, ਬੱਦਲ ਵਰਖਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਉਸ ਦੇ ਵਧ ਦੇ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।