ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ। ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕਿਂ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀਭਵੇਤ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਸ਼੍ਰਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿਚ ਇਕਾਦਸੀ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋ ਰਾਜਨ੍ਕਥਾਂ ਪਾਪਹਰਾਂ ਪਰਾਮ੍ । ਯਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਾਜਪੇਯਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਾ! ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਹਾਣੀ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੇਵਲ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਜਪੇਯ ਯੱਗ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰਸ੍ਯ ਯੁਗਸ੍ਯਾਦੌ ਪੁਰਾ ਮਾਹਿष੍ਮਤੀ ਪੁਰੇ । ਰਾਜਾ ਮਹੀਜਿਦਾਖ੍ਯਾਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਾਲਯਤਿ ਸ੍ਵਕਮ੍
ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ, ਮਾਹਿਸ਼ਮਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਮਹੀਜਿਤ ਨਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਹੀਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯੈਵ ਨ ਤਦ੍ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਖਪ੍ਰਦਮ੍ । ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸੁਖਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਇਹਲੋਕੇ ਪਰਤ੍ਰ ਚ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਉਸਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ ਸੀ। ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਸ ਲੋਕ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਚਿਂਤਯਾਸ੍ਯ ਸੁਤਸ੍ਯੈਵਂ ਕਾਲੋ ਬਹੁਤਰੋ ਗਤਃ । ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸੁਤੋ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸਰ੍ਵਸੌਖ੍ਯਪ੍ਰਦੋ ਨृਣਾਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਪ੍ਰਵਯਸਂ ਰਾਜਾ ਚਿਂਤਾਪਰੋऽਭਵਤ੍ । ਤਦਾਗਤਃ ਪ੍ਰਜਾਮਧ੍ਯੇ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਆਪਣੀ ਉਮਰ ਵਧੀ ਹੋਈ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਇਆ ਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਇਹਜਨ੍ਮਨਿ ਭੋ ਲੋਕਾ ਨ ਮਯਾ ਪਾਤਕਂ ਕृਤਮ੍ । ਅਨ੍ਯਾਯੋਪਾਰ੍ਜਿਤਂ ਵਿਤ੍ਤਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਕੋਸ਼ੇ ਮਯਾ ਨ ਹਿ
ਹੇ ਲੋਕੋ! ਇਸ ਜਨਮ ਵਿਚ ਮੈਂ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ-ਜਾਇਜ਼ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਮਾਇਆ ਹੋਇਆ ਧਨ ਆਪਣੇ ਖਜਾਨੇ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਸ੍ਵਂ ਦੇਵਦ੍ਰਵਿਣਂ ਨ ਗृਹੀਤਂ ਮਯਾ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਨ੍ਯਾਸਾਪਹਾਰੋ ਨ ਕृਤਃ ਪਰਸ੍ਯ ਬਹੁਪਾਪਦਃ । ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਪਾਲਿਤੋ ਲੋਕੋ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵਿਜਿਤਾ ਮਹੀ
ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਜਾਇਦਾਦ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਧਨ ਨਹੀਂ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਦੀ ਅਮਾਨਤ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੀ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤੀ।
ਦੁष੍ਟੇषੁ ਪਾਤਿਤੋ ਦਂਡੋ ਬਂਧੁਪੁਤ੍ਰੋਪਮੇष੍ਵਪਿ । ਸ਼ਿष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਪੂਜਿਤਾ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨ ਦ੍ਵੇष੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਯਾ ਜਨਾਃ
ਮੈਂ ਬੁਰਿਆਂ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੀ ਸਨ, ਸਜ਼ਾ ਦਿੱਤੀ। ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸਦਾ ਇੱਜ਼ਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਿਆ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤੋ ਮਾਰ੍ਗਂ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ । ਕਸ੍ਮਾਨ੍ਮਮ ਗृਹੇ ਪੁਤ੍ਰੋ ਨ ਜਾਤਸ੍ਤਦ੍ਵਿਮृਸ਼੍ਯਤਾਮ੍
ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸੋਚੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਾਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਪ੍ਰਜਾਃ ਸਪੁਰੋਹਿਤਾਃ । ਮਂਤ੍ਰਯਿਤ੍ਵਾ ਨृਪਹਿਤਂ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤੇ ਗਹਨਂ ਵਨਮ੍
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ ਸਮੇਤ ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਤਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚ ਪਸ਼੍ਯਂਤ ਆਸ਼੍ਰਮਾਨृषਿਸੇਵਿਤਾਨ੍ । ਨृਪਤੇਰ੍ਹਿਤਮਿਚ੍ਛਂਤੋ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਧਰ-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਦੇ ਗਏ। ਰਾਜੇ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਤਪ੍ਯਮਾਨਂ ਤਪੋ ਘੋਰਂ ਨਿਰਾਲਂਬਂ ਨਿਰਾਮਯਮ੍ । ਨਿਰਾਹਾਰਂ ਜਿਤਾਤ੍ਮਾਨਂ ਜਿਤਕ੍ਰੋਧਂ ਸਨਾਤਨਮ੍
ਉਹ ਭਾਰੀ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਰੋਗ ਨਹੀਂ, ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੇ ਕਾਬੂ ਪਾ ਲਿਆ, ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਤੇ ਸਦਾ ਲਈ ਅਟੱਲ ਹੈ।
ਲੋਮਸ਼ਂ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਵਜ੍ਞਂ ਸਰ੍ਵਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਰਦਮ੍ । ਦੀਰ੍ਘਾਯੁषਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਸਕੇਸ਼ਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਂਮਿਤਮ੍
ਲੋਮਸ਼, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਸੱਚੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ, ਵਾਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪੇਕਲ੍ਪੇ ਗਤੇ ਤਸ੍ਯ ਏਕਂ ਲੋਮ ਵਿਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ । ਅਤੋ ਲੋਮਸ਼ਨਾਮਾਯਂ ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞੋ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਹਰ ਇਕ ਕਲਪ ਦੇ ਗੁਜ਼ਰ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਇਕ ਵਾਲ ਝੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਲੋਮਸ਼ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਰ੍षਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਨ੍ਨਿਧਿਮ੍ । ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਯਥਾਰ੍ਹਂ ਤੇ ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਯਥੋਦਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ; ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸੀ ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਵਿਨਯਾਵਨਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਊਚੁਸ੍ਤੇ ਚ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍ । ਅਸ੍ਮਦ੍ਭਾਗ੍ਯਵਸ਼ਾਦੇਵ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋऽਯਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਃ । ਤਾਸ੍ਤਥਾ ਸ ਪ੍ਰਜਾ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਉਵਾਚ ऋषਿਸਤ੍ਤਮਃ
ਸਾਰੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ: 'ਸਾਡੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।' ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਲੋਮਸ਼ ਉਵਾਚ- ਕਿਮਰ੍ਥਮਿਹ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕਥਯਧ੍ਵਂ ਸਕਾਰਣਮ੍ । ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਧृष੍ਟਮਨਸਃ ਸ੍ਤੁਵਂਤਸ਼੍ਚੈਵ ਮਾਂ ਕਿਮੁ
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ? ਸੱਚ ਸਚ ਦੱਸੋ। ਮੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ?'
ਅਸਂਸ਼ਯਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਭਵਤਾਂ ਯਦ੍ਧਿਤਂ ਭਵੇਤ੍ । ਪਰੋਪਕृਤਯੇ ਜਨ੍ਮ ਮਾਦृਸ਼ਾਨਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਜੋ ਵੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਜਨਾ ਊਚੁਃ - ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮਭਿਧਾਸ੍ਯਾਮੋ ਵਯਂ ਸ੍ਵਾਗਮਕਾਰਣਮ੍ । ਸਂਸ਼ਯਚ੍ਛੇਦਨਾਰ੍ਥਾਯ ਤਵ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਮਾਗਤਾਃ
ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਸੁਣੋ, ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਹਾਂ।'
ਪਦ੍ਮਯੋਨੇਃ ਪਰਤਰਸ੍ਤ੍ਵਤ੍ਤਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਅਤਃ ਕਾਰ੍ਯਵਸ਼ਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾਃ ਸਮੀਪਂ ਭਵਤੋ ਵਯਮ੍
ਤੁਸੀਂ, ਪਦਮ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਲਈ, ਕੰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਏ ਹਾਂ।
ਮਹੀਜਿਨ੍ਨਾਮ ਰਾਜਾਸੌ ਪੁਤ੍ਰਹੀਨੋऽਸ੍ਤਿ ਸਾਂਪ੍ਰਤਮ੍ । ਵਯਂ ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਜਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਪੁਤ੍ਰਵਤ੍ਤੇਨ ਪਾਲਿਤਾਃ
ਮਹੀਜਿਤ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਜਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਂਗ ਪਾਲਦਾ ਹੈ।
ਤਂ ਪੁਤ੍ਰਰਹਿਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਦੁਃਖੇਨ ਦੁਃਖਿਤਾਃ । ਤਪਃ ਕਰ੍ਤੁਮਿਹਾਯਾਤਾ ਮਤਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨੈष੍ਠਿਕੀਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਤਪ ਕਰਨ ਆਏ ਹਾਂ, ਪੱਕੀ ਨੀਅਤ ਕਰਕੇ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਗ੍ਯੇਨ ਦृष੍ਟੋऽਸਿ ਹ੍ਯਸ੍ਮਾਭਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ । ਮਹਤਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨੇਨੈਵ ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ; ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਉਪਦੇਸ਼ਂ ਵਦ ਮੁਨੇ ਰਾਜ੍ਞਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਯਥਾ ਭਵੇਤ੍ । ਇਤਿ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਧ੍ਯਾਨਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮੁਨਿਰ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯ ਜਨ੍ਮ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਮੁਨੀ, ਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿਓ ਕਿ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਜਨਮ ਜਾਣ ਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਲੋਮਸ਼ ਉਵਾਚ- ਪੁਰਾ ਜਨ੍ਮਨਿ ਵੈਸ਼੍ਯੋऽਯਂ ਧਨਹੀਨੋ ਨृਸ਼ਂਸਕृਤ੍ । ਵਾਣਿਜ੍ਯਕਰ੍ਮਨਿਰਤੋ ਗ੍ਰਾਮਾਦ੍ਗ੍ਰਾਮਾਂਤਰਂ ਭ੍ਰਮਨ੍
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਅਕਤੀ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਸੀ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਕਰੂੜ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਪਿੰਡ ਫਿਰਦਾ ਸੀ।'
ਜ੍ਯੇष੍ਠੇ ਮਾਸਿ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਦਸ਼ਮੀ ਦਿਵਸੇ ਤਥਾ । ਮਧ੍ਯਗੇ ਦ੍ਯੁਮਣੌ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਗ੍ਰਾਮਸੀਮ੍ਨਿ ਜਲਾਸ਼ਯਮ੍
ਜੈਠ ਮਹੀਨੇ, ਚੰਨਣੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਦਸਵੀਂ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੱਦ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਝੀਲ ਵੇਖਿਆ।
ਕੂਪਿਕਾਂ ਸਜਲਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਲਪਾਨੇ ਮਨੋਦਧੇ । ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਤਃ ਸਵਤ੍ਸਾ ਚ ਧੇਨੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾ
ਪਾਣੀ ਵਾਲੀ ਕੂਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ; ਓਸ ਵੇਲੇ, ਇਕ ਗਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵੱਛਾ ਵੀ ਉਥੇ ਆ ਗਏ।
ਤृष੍ਣਾਤੁਰਾ ਨਿਦਾਘਾਰ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯਾਮਂਬੁਪਪੌ ਤੁ ਸਾ । ਪਿਬਂਤੀਂ ਵਾਰਯਿਤ੍ਵਾ ਤਾਮਸੌ ਤੋਯਂ ਪਪੌ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਤੇ ਗਰਮੀ ਨਾਲ ਤੰਗ ਗਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਆਪ ਪੀ ਲਿਆ।
ਕਰ੍ਮਣਾ ਤੇਨ ਪਾਪੇਨ ਪੁਤ੍ਰਹੀਨੋ ਨृਪੋ ਭਵੇਤ੍ । ਕਸ੍ਯਾਪਿ ਜਨ੍ਮਨਃ ਪੁਣ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰਾਜ੍ਯਮਕਂਟਕਮ੍
ਉਸ ਪਾਪੀ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੇ ਜਨਮ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਖੀ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।