ਸ੍ਵਰ੍ਲੋਕੇ ਚ ਕਟਿਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਮਹਰ੍ਲੋਕੇ ਤਥੋਦਰਮ੍ । ਜਨਲੋਕੇ ਚ ਹृਦਯਂ ਤਪੋਲੋਕੇ ਤੁ ਕਂਠਕਮ੍
ਸਵਰਲੋਕ 'ਚ ਕਮਰ, ਮਹਰਲੋਕ 'ਚ ਪੇਟ, ਜਨਲੋਕ 'ਚ ਦਿਲ, ਤਪੋਲੋਕ 'ਚ ਗਲ ਰੱਖਿਆ।
ਸਤ੍ਯਲੋਕੇ ਮੁਖਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਮਸ੍ਤਕਂ ਚ ਤਦੂਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਕਮ੍ । ਚਂਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਗ੍ਰਹਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਥੈਵ ਚ
ਸਤ੍ਯਲੋਕ 'ਚ ਚਿਹਰਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਉਪਰ ਸਿਰ ਰੱਖਿਆ; ਚੰਦ, ਸੂਰਜ, ਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਤਾਰੇ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਦੇਵਾਃ ਸੇਂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਨਾਗਾਸ਼੍ਚ ਯਕ੍ਸ਼ਗਂਧਰ੍ਵਕਿਨ੍ਨਰਾਃ । ਸ੍ਤੁਵਂਤੋ ਵੇਦਸਂਭੂਤੈਃ ਸੂਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧੈਸ੍ਤਥਾ
ਦੇਵਤੇ, ਇੰਦਰ, ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਕਿਨਨਰ, ਵੈਦਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਹੋਏ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੂਕਤਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਤਿ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਕਰੇ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਬਲਿਂ ਤ੍ਰਿਪਦੈਃ ਪੂਰਿਤਾ ਮਹੀ । ਅਰ੍ਦ੍ਧਂ ਚ ਤਸ੍ਯ ਪृष੍ਠੇ ਚ ਪਦਂ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਮਯਾ ਤਦਾ
ਮੈਂ ਬਲੀ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਰ ਲਿਆ; ਉਸ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੈਰ ਵੀ ਰੱਖਿਆ।
ਗਤੋ ਰਸਾਤਲਂ ਰਾਜਨ੍ਦਾਨਵੋ ਮਮ ਪੂਜਕਃ । ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤੋऽਧੋ ਦਾਨਵਸ਼੍ਚੈਵ ਕਿਮਕੁਰ੍ਵਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਦਾਨਵ ਰਸਾਤਲ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਦਾਨਵ ਨੂੰ ਹੇਠਾਂ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ—ਫਿਰ ਮੈਂ ਕੀ ਕੀਤਾ?
ਵਿਨਯੇਨਾਨਤੋਸੌ ਵੈ ਸੁਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਆषਾਢਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਕਾਮਿਕਾ ਹਰਿਵਾਸਰਃ
ਉਹ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ, ਜਨਾਰਦਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਆਸਾੜ੍ਹ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਕਾਮਿਕਾ ਹਰੀਵਾਸਰ ਦੇ ਦਿਨ—
ਤਸ੍ਯਾਮੇਕਾ ਚ ਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਮੇ ਬਲਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਸ਼ੇषਪृष੍ਠੇ ਵੈ ਕ੍ਸ਼ੀਰਸਾਗਰਮਧ੍ਯਤਃ
ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਮੂਰਤੀ ਬਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੀ ਸ਼ੇਸ਼ ਦੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ, ਖੀਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚਕਾਰ ਹੈ।
ਸ੍ਵਪਿਤ੍ਯੇਵ ਮਹਾਰਾਜ ਯਾਵਦਾਗਾਮਿ ਕਾਰ੍ਤਿਕੀ । ਤਾਵਦ੍ਭਵੇਤ੍ਸੁਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮੋਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜਾ, ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਕਾਰਤਿਕੀ ਤਕ ਸੁੱਤਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਤਦ ਤਕ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਧਰਮੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਰਤਂ ਚ ਕੁਰੁਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯਃ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍ । ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਾ ਚ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਵਰਤ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਾ ਕਾਚਿਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਪਿਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਃ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਕੋਈ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਜਾਂ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਚ ਪੂਜਯੇਦ੍ਦੇਵਂ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍ । ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਸ ਦਿਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸਂਖ੍ਯਾਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੁਖਃ । ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਰਾਜਨ੍ਨੇਕਾਦਸ਼੍ਯਾ ਵ੍ਰਤੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਚੌਣ-ਮੁਖੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਉੱਤਮ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਂ ਚੈਵ ਭੁਕ੍ਤਿਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍ । ਸ ਚ ਲੋਕੇ ਮਮ ਸਦਾ ਸ਼੍ਵਪਚੋऽਪਿ ਪ੍ਰਿਯਂਕਰਃ
ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭੋਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਘੱਟ ਜਾਤ ਵਾਲਾ ਵੀ ਇਹ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੀ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਪਦਾਨੇਨ ਪਾਲਾਸ਼ਪਤ੍ਰੇ ਭੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵ੍ਰਤੇਨ ਚ । ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਂ ਨਯਂਤੀਹ ਤੇ ਨਰਾ ਮਮ ਵਲ੍ਲਭਾਃ
ਦੀਵੇ ਜਗਾ ਕੇ, ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਚਤੁਰਮਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਹਰੌ ਸੁਪ੍ਤੇ ਭੂਮਿਸ਼ਾਯੀ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ । ਸ਼੍ਰਾਵਣੇ ਵਰ੍ਜਯੇਚ੍ਛਾਕਂ ਦਧਿ ਭਾਦ੍ਰਪਦੇ ਤਥਾ
ਚਤੁਰਮਾਸ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਹਰੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਣ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਸਾਗ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ, ਤੇ ਭਾਦੋਂ ਵਿੱਚ ਦਹੀਂ ਵੀ ਨਹੀਂ ਖਾਣਾ।
ਦੁਗ੍ਧਮਾਸ਼੍ਵਯੁਜਿ ਤ੍ਯਾਜ੍ਯਂ ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਦ੍ਵਿਦਲਂ ਤ੍ਯਜੇਤ੍ । ਅਥਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਸ੍ਥਃ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਅੱਸੂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਛੱਡ ਦੇਣਾ, ਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਦੋ ਦਾਣੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦਾਲਾਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣੀਆਂ। ਜਾਂ ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਚਰੀ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾ ਵ੍ਰਤੇਨੈਵ ਪੁਮਾਨ੍ਪਾਪੈਰ੍ਵਿਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਸਰ੍ਵਦਾ ਰਾਜਨ੍ਵਿਸ੍ਮਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਨ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਸਿਰਫ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਭੁੱਲਣਾ।
ਸ਼ਯਨੀ ਬੋਧਿਨੀ ਮਧ੍ਯੇ ਯਾ ਕृष੍ਣੈਕਾਦਸ਼ੀਭਵੇਤ੍ । ਸੈਵੋਪੋष੍ਯਾ ਗृਹਸ੍ਥਸ੍ਯ ਨਾਨ੍ਯਾ ਕृष੍ਣਾ ਕਦਾਚਨ
ਸ਼ਯਾਨੀ ਤੇ ਬੋਧਿਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਦੇ ਨਹੀਂ।
ਸ਼ृਣੁਯਾਚ੍ਚੈਵ ਯੋ ਰਾਜਨ੍ਕਥਾਂ ਪਾਪਹਰਾਂ ਪਰਾਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਗ ਦੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਾਹਸ੍ਰ੍ਯਾਂ ਸਂਹਿਤਾਯਾਮੁਤ੍ਤਰਖਂਡੇ ਉਮਾਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸਂਵਾਦੇ ਦੇਵਸ਼ਯਨ੍ਯੇਕਾਦਸ਼ੀਨਾਮ ਤ੍ਰਿਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਉਮਾ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਪਚਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ 'ਦੇਵ-ਸ਼ਯਾਨੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ' ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਚਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲੀ ਸੰਹਿਤਾ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕਿਂਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀਭਵੇਤ੍ । ਤਨ੍ਨਃ ਕਥਯ ਗੋਵਿਂਦ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ— ਸਾਵਣ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ। ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਆਖ੍ਯਾਨਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਯਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪृਚ੍ਛਤੇ ਨਾਰਦਾਯ ਵੈ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਦੱਸੀ ਸੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਭਗਵਨ੍ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਤ੍ਤੋऽਹਂ ਕਮਲਾਸਨ । ਸ਼੍ਰਾਵਣਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕਿਂ ਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀ ਭਵੇਤ੍
ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ— ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਵਾਲੇ, ਸਾਵਣ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?
ਕੋ ਦੇਵਃ ਕੋ ਵਿਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਕਿਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਕਥਯ ਪ੍ਰਭੋ । ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਵਿਧਾਨ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਤੇ ਵਚ੍ਮਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ । ਸ਼੍ਰਾਵਣੈਕਾਦਸ਼ੀ ਕृष੍ਣਾ ਕਾਮਿਕਾ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ— ਸੁਣ ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਸਾਵਣ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ 'ਕਾਮਿਕਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਯਾਃ ਸ਼੍ਰਵਣਮਾਤ੍ਰੇਣ ਵਾਜਪੇਯਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਅਸ੍ਯਾਂ ਯਜਤਿ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰਮ੍
ਇਸ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਹੀ ਵਾਜਪੇਯ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਧਰਾਖ੍ਯਂ ਹਰਿਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਮਾਧਵਂ ਮਧੁਸੂਦਨਮ੍ । ਪੂਜਯੇਦ੍ਧ੍ਯਾਯਤੇ ਯੋ ਵੈ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂਫਲਂ ਸ਼ृਣੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮਾਧਵ ਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
ਨ ਗਂਗਾਯਾਂ ਨ ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਨੈਮਿषੇ ਨ ਚ ਪੁष੍ਕਰੇ । ਤਤ੍ਫਲਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਯਤ੍ਫਲਂ ਕृष੍ਣਪੂਜਨਾਤ੍
ਗੰਗਾ, ਕਾਸ਼ੀ, ਨੈਮਿਸ਼ ਜਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਚ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।
ਗੋਦਾਵਰ੍ਯਾਂ ਗੁਰੌ ਸਿਂਹੇ ਵ੍ਯਤੀਪਾਤੇ ਚ ਦਂਡਕੇ । ਯਤ੍ਫਲਂ ਸਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤਤ੍ਫਲਂ ਕृष੍ਣਪੂਜਨਾਤ੍
ਗੋਦਾਵਰੀ ਦਰਿਆ, ਸਿੰਘ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿਚ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪਰਵেশ, ਵਯਤੀਪਾਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਫਲ ਵਰਗਾ ਨਹੀਂ।
ਸਸਾਗਰਵਨੋਪੇਤਾਂ ਯੋ ਦਦਾਤਿ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍ । ਕਾਮਿਕਾਵ੍ਰਤਕਾਰੀ ਚ ਹ੍ਯੁਭੌ ਸਮਫਲੌ ਸ੍ਮृਤੌ
ਜੋ ਕੋਈ ਸਮੁੰਦਰ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਜੋ ਕਾਮਿਕਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।