ਲੋਮਸ਼ ਉਵਾਚ- ਚੈਤ੍ਰਮਾਸ੍ਯਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵੈ ਪਾਪਮੋਚਨੀ । ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤਾ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਵਿਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੁਧ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪਾਪਮੋਚਨੀ ਨਾਮ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਤਾ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ृਣੁ ਤਸ੍ਯਾਃ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਾਮਦਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾਂ ਨृਪ । ਕਥਾਂ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਂ ਸ਼ੁਭਦਾਂ ਪਾਪਘ੍ਨੀਂ ਧਰ੍ਮਦਾਯਿਨੀਮ੍
ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਵਿਆਪਕ, ਸ਼ੁਭ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕਥਾ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪੁਰਾ ਚੈਤ੍ਰਰਥੋਦ੍ਦੇਸ਼ੇ ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸੇਵਿਤੇ । ਵਸਂਤਸਮਯੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ षਟ੍ਪਦਾਕੁਲਿਤੇ ਵਨੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਚੈਤਰਰਥ ਦੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਸਨ, ਵਸੰਤ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਜੰਗਲ ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਗਂਧਰ੍ਵਕਨ੍ਯਾਵਾਦਿਤ੍ਰੈ ਰਮਂਤਿ ਸਹ ਕਿਂਨਰੈਃ । ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਮੁਖ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਕ੍ਰੀਡਾਂਤੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵੌਕਸਃ
ਗੰਧਰਵ ਕੁੜੀਆਂ, ਵਾਦਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕਿੰਨਰਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਰਹੀਆਂ ਸਨ; ਪਾਕਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਦਿਵ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ ਉਥੇ ਰਸ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਾਪਰਂ ਸੁਖਦਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ਵਿਨਾ ਚੈਤ੍ਰਰਥਾਦ੍ਵਨਮ੍ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਨੇ ਤੁ ਮੁਨਯਸ੍ਤਪਂਤਿ ਬਹੁਲਂ ਤਪਃ
ਚੈਤਰਰਥ ਦਾ ਜੰਗਲ ਛੱਡ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥਾਂ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਘਣੀ ਤਪस्या ਕੀਤੀ।
ਮੇਧਾਵਿ ਨਾਮਾਨਮृषਿਂ ਤਤ੍ਰਸ੍ਥਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰਿਣਮ੍ । ਅਪ੍ਸਰਾਸ੍ਤਂ ਮੁਨਿਵਰਂ ਮੋਹਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਥੇ ਮੈਧਾਵੀ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਸੀ, ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
ਮਂਜੁਘੋषੇਤਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਭਾਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵਿਤਨ੍ਵਤੀ । ਕ੍ਰੋਸ਼ਮਾਤ੍ਰਂ ਸ੍ਥਿਤਾ ਤਸ੍ਯ ਭਯਾਦਾਸ਼੍ਰਮਸਨ੍ਨਿਧੌ
ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਨਾਮ ਦੀ ਇੱਕ ਅਪਸਰਾ, ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਵਿਖਾਉਂਦੀ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੋਸ ਦੂਰ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ।
ਗਾਯਂਤੀ ਮਧੁਰਂ ਸਾਧੁ ਪੀਡਯਂਤੀ ਵਿਪਂਚਿਕਾਮ੍ । ਗਾਯਂਤੀਂ ਤਾਮਥਾਲੋਕ੍ਯ ਪੁष੍ਪਚਂਦਨਸੇਵਿਤਾਮ੍
ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਗਾਉਂਦੀ, ਵਿੰਨਾ ਵਜਾਉਂਦੀ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਵੇਖਿਆ।
ਕਾਮੋऽਪਿ ਵਿਜਯਾਕਾਂਕ੍ਸ਼ੀ ਸ਼ਿਵਭਕ੍ਤਾਨ੍ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ਼ਰੀਰੇ ਸਂਵਾਸਮਕਰੋਨ੍ਮਨਸਃ ਸੁਤਃ
ਕਾਮਦੇਵ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਭਗਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਕੀਤਾ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਭ੍ਰੁਵੌ ਧਨੁष੍ਕੋਟਿਂ ਗੁਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਟਾਕ੍ਸ਼ਕਮ੍ । ਮਾਰ੍ਗਣੌ ਨਯਨੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਕ੍ਸ਼੍ਮਯੁਕ੍ਤੇ ਯਥਾਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਭੰਵਾਂ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਦੇ ਕੋਣ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਤਿਰਛੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਦ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਪਲਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਤੀਰ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੈ।
ਕੁਚੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਪਟਕੁਟੀਂ ਵਿਜਯਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੇ । ਮਂਜੁਘੋषਾਭਵਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਮਸ੍ਯੈਵ ਵਰੂਥਿਨੀ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਨੇ ਨਾਲ ਕਪੜੇ ਦੀ ਗਠੜੀ ਬਣਾਈ ਤੇ ਜਿੱਤ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਈ। ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਖੁਦ ਕਾਮ ਦੇ ਫੌਜ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਰਹੀ।
ਮੇਧਾਵਿਨਂ ਮੁਨਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾਪਿ ਕਾਮੇਨ ਪੀਡਿਤਾ । ਯੌਵਨੋਦ੍ਭਿਨ੍ਨਦੇਹੋऽਸੌ ਮੇਧਾਵ੍ਯਪਿ ਵਿਰਾਜਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਗਿਆਨੀ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਉਹ ਵੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਦਾ ਜਵਾਨੀ ਨਾਲ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸਰੀਰ, ਮেধਾਵੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।
ਸਿਤੋਪਵੀਤਸਹਿਤੋ ਦृष੍ਟਃ ਸ੍ਮਰ ਇਵਾਪਰਃ । ਮੇਧਾਵੀ ਵਸਤੇ ਚਾਸੌ ਚ੍ਯਵਨਸ੍ਯਾਸ਼੍ਰਮੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਹ ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਾ ਕੇ, ਪਿਆਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਮেধਾਵੀ ਚਯਵਨ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਮਂਜੁਘੋषਾ ਸ੍ਥਿਤਂ ਤਤ੍ਰ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਾ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਮ੍ । ਮਦਨਸ੍ਯ ਵਸ਼ਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਮਂਦਂ ਮਂਦਮਗਾਯਤ
ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਨੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਪਿਆਰ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ।
ਰਣਦ੍ਵਲਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾਂ ਸ਼ਿਂਜਨ੍ਨੂਪੁਰਮੇਖਲਾਮ੍ । ਗਾਯਂਤੀਂ ਤਾਂ ਤਥਾਭੂਤਾਂ ਵਿਲੋਕ੍ਯ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਚਮਕਦੇ ਕੰਗਣ, ਝੰਕਾਰਦੇ ਪੈਜਬ, ਤੇ ਘੁੰਘਰੂ ਵਾਲੀ ਕਮਰਬੰਦ ਪਾ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਗਾਉਣ ਲੱਗੀ, ਤਾਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਮਦਨੇਨ ਸਸੈਨ੍ਯੇਨ ਨੀਤੋ ਮੋਹਵਸ਼ਂ ਬਲਾਤ੍ । ਮਂਜੁਘੋषਾ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਮੁਨਿਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਥਾਵਿਧਮ੍
ਕਾਮ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਦੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਨੇ ਆ ਕੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਐਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿਚ ਵੇਖਿਆ।
ਹਾਵਭਾਵਕਟਾਕ੍ਸ਼ੈਸ੍ਤਂ ਮੋਹਯਾਮਾਸ ਚਾਂਗਨਾ । ਅਧਃ ਸਂਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਵੀਣਾਂ ਸਾ ਸਸ੍ਵਜੇ ਤਂ ਮੁਨੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਹਾਵ-ਭਾਵ ਤੇ ਤਿਰਛੀ ਨਿਗਾਹਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਔਰਤ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਵੀਣਾ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲੱਗੀ।
ਵਲਿਤੇਵ ਲਤਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵਾਤਵੇਗੇਨ ਕਂਪਿਤਮ੍ । ਸੋऽਪਿ ਰੇਮੇ ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਮੇਧਾਵੀ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਲਤਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਿਲਦੇ ਦਰਖ਼ਤ ਨੂੰ ਲਪੇਟ ਲੈਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਮেধਾਵੀ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਵ ਤਤੋ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਂ ਦੇਹਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ਼ਿਵਤਤ੍ਵਂ ਗਤਂ ਤਸ੍ਯ ਕਾਮਤਤ੍ਤ੍ਵਵਸ਼ਂ ਗਤਃ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਕਾਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਨ ਨਿਸ਼ਾਂ ਨ ਦਿਨਂ ਸੋऽਪਿ ਰਮਨ੍ਜਾਨਾਤਿ ਕਾਮੁਕਃ । ਬਹੁਵਰ੍षਂ ਗਤਃ ਕਾਲੋ ਮੁਨੇਰਾਚਾਰਲੋਪਤਃ
ਉਹ ਪਿਆਰ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ ਦੀ ਪਹਚਾਣ ਨਾ ਰਹੀ। ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰੀਤਾਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਗੁਜ਼ਾਰ ਦਿੱਤੇ।
ਮਂਜੁਘੋषਾ ਦੇਵਲੋਕਗਮਨਾਯੋਪਚਕ੍ਰਮੇ । ਗਚ੍ਛਂਤੀ ਤਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਰਮਂਤਂ ਮੁਨਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸ੍ਵਦੇਸ਼ਗਮਨਾਯ ਮੇ
ਮੰਜੁਘੋਸ਼ਾ ਦੇਵਲੋਕ ਜਾਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਜਦ ਉਹ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ।'
ਮੇਧਾਵ੍ਯੁਵਾਚ- ਅਦ੍ਯੈਵ ਤ੍ਵਂ ਸਮਾਯਾਤਾ ਪ੍ਰਦੋषਾਦੌ ਵਰਾਨਨੇ । ਯਾਵਤ੍ਪ੍ਰਭਾਤਸਂਧ੍ਯਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠ ਮਮਾਂਤਿਕੇ । ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮੁਨੇਰ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਯਭੀਤਾ ਬਭੂਵ ਸਾ
ਮেধਾਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਆਈ ਸੀ; ਜਦ ਤਕ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਰਹਿ।' ਮੁਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਡਰ ਗਈ।
ਪੁਨਰ੍ਵੈ ਰਮਯਾਮਾਸ ਤਮृषਿਂ ਨृਪਸਤ੍ਤਮ । ਮੁਨੇਃ ਸ਼ਾਪਭਯਾਦ੍ਭੀਤਾ ਬਹੁਲਾਨ੍ਪਰਿਵਤ੍ਸਰਾਨ੍
ਮੁਨੀ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਖੁਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਨ੍ਨਵਮਾਸਦਿਨਤ੍ਰਯਮ੍ । ਸਾ ਰੇਮੇ ਮੁਨਿਨਾ ਤਸ੍ਯ ਨਿਸ਼ਾਰ੍ਦ੍ਧਮਿਵ ਚਾਭਵਤ੍
ਪੰਜਵੀਂ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ, ਨੌ ਮਹੀਨੇ ਤੇ ਤਿੰਨ ਦਿਨ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਨਾਲ ਰਹੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਜਿਹਾ ਲੱਗਾ।
ਸਾ ਤਂ ਪੁਨਰੁਵਾਚਾਥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਗਤੇ ਮੁਨਿਮ੍ । ਆਦੇਸ਼ੋ ਦੀਯਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਗਂਤਵ੍ਯਂ ਸ੍ਵਗृਹੇ ਮਯਾ
ਉਹ ਸਮਾਂ ਲੰਘਣ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆਖਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜੀ, ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਜਾਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।'
ਮੇਧਾਵ੍ਯੁਵਾਚ- ਪ੍ਰਭਾਤਮਧੁਨਾ ਚਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਵਚਨਂ ਮਮ । ਸਂਧ੍ਯਾ ਯਾਵਚ੍ਚ ਕੁਰ੍ਵੇऽਹਂ ਤਾਵਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵੈ ਸ੍ਥਿਰਾ ਭਵ
ਮেধਾਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੁਣ ਸਵੇਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਨਾ ਕਰ ਲਵਾਂ, ਤੂੰ ਠੀਕ ਰਹਿ।'
ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮੁਨੇਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਜਾਤਾਨਂਦਸਮਾਕੁਲਾ । ਸ੍ਮਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਾ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਚਿਸ੍ਮਿਤਾ
ਮੁਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਉਲਝਣ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ। ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਅਪ੍ਸਰਾ ਉਵਾਚ-। ਕਿਯਤ੍ਪ੍ਰਮਾਣਾ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਤਵ ਸਂਧ੍ਯਾ ਗਤਾਨਘ । ਮਯਿ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਗਤਕਾਲੋ ਵਿਚਾਰ੍ਯਤਾਮ੍
ਅਪਸਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਤੇਰੀ ਸਵੇਰ ਦੀ ਰੀਤ ਕਿੰਨੀ ਲੰਬੀ ਹੈ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ? ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ ਕੇ, ਲੰਘੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਸੋਚ।'
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਃ । ਗਤਕਾਲਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰੇਂਦ੍ਰ ਪ੍ਰਮਾਣਮਕਰੋਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅੱਖ ਵਿਸ਼ਮਾਦ ਨਾਲ ਖਿੜ ਗਏ। ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਬੀਤ ਜਾਣ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ।
ਸਮਾਸ਼੍ਚ ਸਪ੍ਤਪਂਚਾਸ਼ਦ੍ਗਤਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਯਾ ਸਹ । ਚੁਕ੍ਰੋਧ ਸਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯੈ ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲੀ ਬਭੂਵ ਹ
ਉਸ ਨਾਲ ਪੰਜਵੰਜਾ ਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਹੁਣ ਉਹ ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਗੁੱਸੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਆ ਗਈ।