ਵਸਿष੍ਠ ਉਵਾਚ- ਕਥਯਾਮਿ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥੇਯਮਭਵਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ । ਆਮਲਕੀ ਮਹਾਵृਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਪਾਪਪ੍ਰਣਾਸ਼ਨਃ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਆਮਲਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ।
ਏਕਾਰ੍ਣਵੇ ਪੁਰਾ ਜਾਤੇ ਨष੍ਟੇ ਸ੍ਥਾਵਰਜਂਗਮੇ । ਨष੍ਟੇ ਦੇਵਾਸੁਰਗਣੇ ਪ੍ਰਣष੍ਟੋਰਗਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਸੱਪ ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ,
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਦਿਦੇਵੇਸ਼ਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਸਨਾਤਨਃ । ਜਗਾਮ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪਰਮਮਾਤ੍ਮਨਃ ਪਦਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਉੱਚਾ ਤੇ ਅਟੱਲ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ।
ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਮੁਖਾਚ੍ਛਸ਼ਿਸਮਪ੍ਰਭਃ । ष੍ਠੀਵਨਾਦ੍ਬਿਂਦੁਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ ਭੂਮੌ ਨਿਪਪਾਤ ਹ
ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਜਾਗਦਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਇਕ ਬੂੰਦ ਨਿਕਲਿਆ, ਜੋ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬਿਂਦੋਃ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸ੍ਵਯਂ ਧਾਤ੍ਰੀ ਨਗੋ ਮਹਾਨ੍ । ਸ਼ਾਖਾਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਬਹੁਲਃ ਫਲਭਾਰੇਣ ਨਾਮਿਤਃ
ਉਸ ਬੂੰਦ ਤੋਂ ਆਪ ਹੀ ਆਮਲਾ ਰੁੱਖ ਉਪਜਿਆ, ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਟਿੱਪਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਝੁਕਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚੈਵ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਮਾਦਿਰੋਹਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ । ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾਥ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸਂਸृष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਇਮਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਸਾਰੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਇਹ ਪਹਿਲਾ ਉੱਗਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ।
ਦੇਵਦਾਨਵਗਂਧਰ੍ਵਯਕ੍ਸ਼ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਪਨ੍ਨਗਾਨ੍ । ਅਸृਜਦ੍ਭਗਵਾਨ੍ਦੇਵੋ ਮਹਰ੍षੀਂਸ਼੍ਚ ਤਥਾਮਲਾਨ੍
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਸੱਪ ਅਤੇ ਵੱਡੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਰਚਿਆ।
ਆਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਯਤ੍ਰ ਧਾਤ੍ਰੀ ਹਰਿਪ੍ਰਿਯਾ । ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਾਃ
ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਆਏ, ਜਿੱਥੇ ਆਮਲਾ ਰੁੱਖ ਸੀ ਜੋ ਹਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਨ ਜਾਨੀਮ ਇਮਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਚਿਂਤਯਂਤੋऽਭਿਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ । ਏਵਂ ਚਿਂਤਯਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਵਾਗੁਵਾਚਾਸ਼ਰੀਰਿਣੀ
ਉਹ ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਸੀ, ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ ਖੜੇ ਰਹੇ; ਜਦ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚ ਰਹੇ ਸਨ, ਇਕ ਅਸਰੀਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਆਮਲਕੀ ਨਗੋ ਹ੍ਯੇष ਪ੍ਰਵਰੋ ਵੈष੍ਣਵੋ ਮਤਃ । ਅਸ੍ਯ ਸਂਸ੍ਮਰਣਾਦੇਵ ਲਭੇਦ੍ਗੋਦਾਨਜਂ ਫਲਮ੍
ਇਹ ਆਮਲਾ ਰੁੱਖ ਵੈਸ਼ਨਵ ਰੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਦ੍ਵਿਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਗੁਣਂ ਧਾਰਣਾਤ੍ਤਥਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸੇਵ੍ਯਾ ਆਮਲਕੀ ਸਦਾ
ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ; ਇਸ ਲਈ ਆਮਲਾ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀ । ਤਸ੍ਯਾ ਮੂਲੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤਦੂਰ੍ਧ੍ਵੇ ਚ ਪਿਤਾਮਹਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵੈਸ਼ਨਵ ਰੁੱਖ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦੇ ਮੂਲ ਵਿਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੜਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪਰ ਪਿਤਾਮਹਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਹੈ।
ਸ੍ਕਂਧੇ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ਰੁਦ੍ਰਃ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਸ਼ਾਖਾਸੁ ਮੁਨਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਖਾਸੁ ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਇਸ ਦੇ ਤਣੇ 'ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਟਾਹਣੀਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਟਿੱਪਾਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਪਰ੍ਣੇषੁ ਚਾਸਤੇ ਦੇਵਾਃ ਪੁष੍ਪੇषੁ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ । ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਤਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਫਲੇष੍ਵੇਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਸ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਿਚ ਦੇਵਤੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਵਿਚ ਮਰੁਤ, ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੀ ਹ੍ਯੇषਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਚ ਕਥਿਤਾ ਮਯਾ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪੂਜ੍ਯਤਮਾ ਹ੍ਯੇषਾ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣੈਃ
ਇਹ ਆਮਲਾ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਕੋ ਭਵਾਨ੍ਨ ਹਿ ਜਾਨੀਮਃ ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਤਾਂ ਗਤਃ । ਦੇਵੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਚਾਨ੍ਯਃ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਅਸੀਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ? ਦੇਵਤਾ ਹੋ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ? ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।
ਵਾਗੁਵਾਚ - ਯਃ ਕਰ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਭੁਵਨਾਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ । ਵਿਸ੍ਮਿਤਾਨ੍ਵਿਦੁषਃ ਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੋऽਹਂ ਵਿष੍ਣੁਃ ਸਨਾਤਨਃ
ਵਾਕ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਮੈਂ ਉਹ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਂ ਹਾਂ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਸੁਤਾਃ । ਅਨਾਦਿਨਿਧਨਂ ਦੇਵਂ ਸ੍ਤੋਤੁਂ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੁਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਉਥੇ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਜੋ ਨਾ ਆਰੰਭ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਨਾ ਅੰਤ ਵਾਲਾ।
ਨਮੋ ਭੂਤਾਤ੍ਮਭੂਤਾਯ ਆਤ੍ਮਨੇ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ । ਅਚ੍ਯੁਤਾਯ ਨਮੋ ਨਿਤ੍ਯਮਨਂਤਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ
ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਆਤਮਾ, ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਟਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਅਚੁਤ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਦਾਮੋਦਰਾਯ ਕਵਯੇ ਯਜ੍ਞੇਸ਼ਾਯ ਨਮੋ ਨਮਃ । ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤੁ ऋषਿਭਿਸ੍ਤੁਤੋष ਭਗਵਾਨ੍ਹਰਿਃ
ਦਾਮੋਦਰ, ਗਿਆਨੀ, ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਮਹਰ੍षੀਂਸ੍ਤਾਨਭੀष੍ਟਂ ਕਿਂ ਦਦਾਮਿ ਵਃ । ऋषਯ ਊਚੁਃ ਯਦਿ ਤੁष੍ਟੋऽਸਿ ਭਗਵਨ੍ਨਸ੍ਮਾਕਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ— ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚਾਹੋ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗੋ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜੇ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ—
ਵ੍ਰਤਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਸਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗਮੋਕ੍ਸ਼ਫਲਪ੍ਰਦਮ੍ । ਧਨਧਾਨ੍ਯਪ੍ਰਦਂ ਪੁਣ੍ਯਮਾਤ੍ਮਨਸ੍ਤੁष੍ਟਿਕਾਰਕਮ੍
ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਰਤ ਦੱਸੋ ਜੋ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਦੇਵੇ, ਧਨ-ਧਾਣਾ ਦੇਵੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇਵੇ।
ਅਲ੍ਪਾਯਾਸਂ ਬਹੁਫਲਂ ਵ੍ਰਤਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਵ੍ਰਤਮ੍ । ਕृਤੇਨ ਯੇਨ ਦੇਵੇਸ਼ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਕੋਈ ਐਸਾ ਵਰਤ ਜੋ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਫਲ ਦੇਵੇ, ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲੇ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਫਾਲ੍ਗੁਨੇ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ੇ ਤੁ ਪੁष੍ਯੇਣ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਯਦਿ । ਭਵੇਤ੍ਸਾ ਚ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯਾ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਿਨੀ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਜੇ ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਯ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਦਿਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸ਼ृਣੁਧ੍ਵਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ । ਆਮਲਕੀਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਾਗਰਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਖਾਸ ਤਰੀਕਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ— ਸੁਣੋ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ। ਆਂਵਲੇ ਦਾ ਰੁੱਖ ਲੈ ਕੇ, ਉਥੇ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤੋ ਗੋਸਹਸ੍ਰਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ । ਏਤਦ੍ਵਃ ਕਥਿਤਂ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵ੍ਰਤਾਨਾਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾਚ੍ਯੁਤਂ ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਾਨ੍ਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਦੇਣ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਰਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਅਚੁਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਕਦੇ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਜਾਂਦਾ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ - ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਧਿਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਪਰਿਪੂਰ੍ਣਂ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍ । ਕੇ ਮਂਤ੍ਰਾਃ ਕੇ ਨਮਸ੍ਕਾਰਾਃ ਦੇਵਤਾ ਕਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ, ਕਿਹੜੀਆਂ ਨਮਸਕਾਰਾਂ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਨਾ ਹੈ?
ਕਥਂ ਦਾਨਂ ਕਥਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਸ਼੍ਚ ਪੂਜਾਵਿਧਿਃ ਸ੍ਮृਤਃ । ਅਰ੍ਘਾਰ੍ਚਨਸ੍ਯ ਮਂਤ੍ਰਂ ਤੁ ਕਥਯਸ੍ਵ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਸਨਾਨ ਕਿਵੇਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਅਰਘ ਤੇ ਪੂਜਾ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਵੀ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸੋ।
ਵਿष੍ਣੁਰੁਵਾਚ- ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਯੋ ਵਿਧਿਃ ਸਮ੍ਯਗ੍ਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਦ੍ਵਿਜਰ੍षਭਾਃ । ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਰਾਹਾਰਃ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਚੈਵ ਪਰੇऽਹਨਿ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੁਣ ਇਸ ਵਰਤ ਦੀ ਠੀਕ ਰੀਤ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖੋ, ਤੇ ਅਗਲੇ ਦਿਨ—
ਭੋਕ੍ਸ਼੍ਯੇऽਹਂ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਸ਼ਰਣਂ ਮੇ ਭਵਾਚ੍ਯੁਤ । ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਨਿਯਮਂ ਦਂਤਧਾਵਨਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
‘ਮੈਂ ਖਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣ, ਹੇ ਅਚੁਤ’—ਇਹ ਨਿਯਮ ਕਰਕੇ, ਦੰਦ ਸਾਫ਼ ਕਰਕੇ—