ਲੋਮਸ਼ ਉਵਾਚ- ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚੈषਾਂ ਪ੍ਰਪੂਜਨਾਤ੍ । ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਗृਹਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਵਨਵਾਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੇ ਭਿਖਾਰੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਘਰਵਾਲੇ ਦਾ ਘਰ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਚਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮਮਧ੍ਯੇषੁ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਗृਹਿਣੋ ਮਤਾਃ । ਤੈਸ਼੍ਚਾਤਿਥੀਨਾਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਪੂਜਾ ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
'ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਘਰਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਣ।'
ਗृਹਿਣਾਂ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ਼੍ਚਾਤਿਥਿਪੂਜਨਮ੍ । ਆਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਤੋऽਭ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਗृਹਿਣੋ ਮਤਾਃ
ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ-ਰਵਾਇਤ ਨਹੀਂ ਪਾਲਦੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਘਰਵਾਲੇ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਂਹਤ੍ਯਤਿਥਿਪੂਜਾਯਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਗृਹਿਣੋ ਯਦਿ । ਤਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਤੇषਾਂ ਕਿਮਨ੍ਯੈਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਜੇ ਘਰਵਾਲੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਯਸ੍ਯ ਨ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਨਾਮ ਨ ਚ ਗੋਤ੍ਰਂ ਨ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸੋऽਤਿਥਿਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਾਪਿ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਵਾ ਵृषਲਾਸ੍ਤਥਾ । ਗृਹਾਗਤਾਃ ਪੂਜਿਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਵਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲਪ੍ਰਮੁਖਾ ਯੇऽਨ੍ਯੇ ਹੀਨਵਰ੍ਣਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ । ਵਿष੍ਣੁਵਤ੍ਪੂਜਿਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯੈਰ੍ਭੂਰਿਭੋਜਨੈਃ
ਚਾਂਡਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਗਤੇष੍ਵਤਿਥਿषੁ ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਕੁਰੁਤੇ ਗृਹੀ । ਅਪਿ ਸ ਤ੍ਵਰਯਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਘਰਵਾਲਾ ਕਿਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਆਦਿ ਦੇਵੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਵਚਨੈਃ ਕੋਮਲਾਕ੍ਸ਼ਰੈਃ । ਕਾਰਯੇਦ੍ਭੋਜਨਂ ਵਾਪਿ ਦਿਵ੍ਯਰਤ੍ਨੈਰ੍ਮੁਦਾ ਗृਹੀ
ਉਹ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫੇ ਦੇਵੇ।
ਸੁਖਦੇ ਮਨ੍ਦਿਰੇ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਜਿਗਮਿषੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਯਾਂਤਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਸੁਖਦਾਇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਸੌਣ ਦੀ ਵਸਤੀ ਬਣਾਏ; ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਨਾ।
ਯਦਿ ਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਗृਹੀ ਭਵਤਿ ਵਿਤ੍ਤਵਾਨ੍ । ਅਤਿਥ੍ਯੇਨਾਤਿਥਿਃ ਪੂਜ੍ਯਸ੍ਤਦਹਂ ਵਚ੍ਮਿ ਸਤ੍ਤਮੌ
ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਘਰਵਾਲਾ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਂ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਮਾਗਤੇष੍ਵਤਿਥਿषੁ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤृਣਾਦਿਕਮ੍ । ਤृਣਾਭਾਵੇਨ ਵੈ ਬ੍ਰੂਯਾਦ੍ਭੂਮੌ ਤਿष੍ਠੇਤਿ ਭਕ੍ਤਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਘਾਸ ਆਦਿ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਘਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹੇ, 'ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੈਠੋ।'
ਪਾਦਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁਦਦ੍ਯਾਦੁਦਕਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਅਤੋ ਮਧੁਰਯਾ ਵਾਚਾ ਪृਚ੍ਛੇਚ੍ਚ ਕੁਸ਼ਲਾਦਿਕਮ੍
ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ; ਫਿਰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਆਦਿ ਪੁੱਛੇ।
ਫਲਾਦਿਕਂ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਭੋਜਨਹੇਤਵੇ । ਤਦਭਾਵੇਨ ਮਤਿਮਾਨ੍ਮੁਦਾ ਵਿਪ੍ਰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯੇਤ੍
ਫਿਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਫਲ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਲਈ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਇਹ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਘਰਵਾਲਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਾਲਤ ਦੱਸ ਦੇਵੇ।
ਵਦੇਚ੍ਚਾਹਂ ਮਹਾਪਾਪੀ ਦਰਿਦ੍ਰ ਪ੍ਰਵਰੋऽਤਿਥੇ । ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਭਕ੍ਤਿਂ ਤੇ ਦੈਵਤਂਤ੍ਰਂਵਿਰੋਧਕਮ੍
ਉਹ ਕਹੇ, 'ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ; ਮੈਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਰੋਕਦੀ ਹੈ।'
ਅਨੇਨ ਵਿਧਿਨਾ ਦੀਨਃ ਸਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾਤਿਥਿਪੂਜਨਮ੍ । ਸ੍ਵਾਚਾਰਪਤਿਤੋ ਨਾਨ੍ਯੋ ਯਥੋਕ੍ਤਂ ਫਲਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਵੀ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰੇ, ਭਾਵੇਂ ਰੀਤ-ਰਵਾਇਤ ਤੋਂ ਹਟਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੱਸਿਆ ਹੋਇਆ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਨਰ੍ਚਿਤੋऽਤਿਥਿਰ੍ਯਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਵੈ ਗृਹਿਣੋ ਗृਹਾਤ੍ । ਜਨ੍ਮਕੋਟ੍ਯਰ੍ਜਿਤਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਂਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਬਿਨਾ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਘਰਵਾਲੇ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਕਮਾਈ ਹੋਈ ਪੂਣ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਕ ਏਵਾਤਿਥਿਰ੍ਯੇਨ ਭਕ੍ਤਿਭਾਵੇਨ ਪੂਜ੍ਯਤੇ । ਹਰੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਹਰਿਃ ਸਦ੍ਯੋ ਪਾਤਕਂ ਕੋਟਿਜਨ੍ਮਜਮ੍
ਜੇਕਰ ਇਕ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਉਸ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਮਿਟਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯਂ ਵਚ੍ਮਿ ਹਿਤਂ ਵਚ੍ਮਿ ਦृਢਂ ਵਚ੍ਮਿ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਵਿਨਾਤਿਥਿਸਪਰ੍ਯਾਭਿਰ੍ਗृਹਿਣੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵਾ ਗਤਿਃ
ਮੈਂ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਭਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਪੱਕਾ ਤੇ ਜਤਨ ਨਾਲ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ: ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਸਤ੍ਯਂ ਸਤ੍ਯਂ ਪੁਨਃ ਸਤ੍ਯਮਾਗਂਤੁਪੂਜਯਾ ਵਿਨਾ । ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯੇਵ ਗृਹਿਧਰ੍ਮਿਣਾਮ੍
ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਫਿਰ ਸੱਚ — ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਰਾਹ ਨਹੀਂ।
ਜ੍ਞਾਤਿਧਰ੍ਮ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਵਲ੍ਲਭੋ ਦ੍ਵਾਪਰੇ ਯੁਗੇ । ਬਭੂਵ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰੀਵਲ੍ਲਭਾਹ੍ਵਯਾ
ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜਣੇਤਧਰਮ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ੍ਰੀਵੱਲਭਾ ਸੀ।
ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕृਤਾਨਿ ਜ੍ਞਾਤਿਸੇਵਿਨਾ । ਸੌਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਵਸਤਿਂ ਚਕ੍ਰੇ ਤਯਾ ਸਹ ਸਭਾਰ੍ਯਯਾ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਨਿਭਾਏ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਸਾਇਆ।
ਤਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਗ੍ਰਹਸਂਚਾਰਾਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਂ ਚ ਵਾਸਵਃ । ਨ ਵਵਰ੍षਾਂਬੁ ਤੇਨਾਸੀਦ੍ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਂ ਸੁਮਹਦ੍ਦ੍ਵਿਜੌ
ਉਥੇ, ਮੰਦ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀ ਚਲਣ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵੱਡਾ ਕੱਲ੍ਹ ਪਿਆ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਮਹਤਿ ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ੇ ਲੋਕਾਸ੍ਤਦ੍ਦੇਸ਼ਵਾਸਿਨਃ । ਬਭੂਵੁਰ੍ਦੁਃਖਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰ੍ਯਾਦਾਮਪਿ ਤਤ੍ਯਜੁਃ ੫੦ 7.25.
ਉਸ ਵੱਡੇ ਕੱਲ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਰਵਾਇਤੀ ਰੀਤਾਂ ਵੀ ਛੱਡ ਬੈਠੇ।
ਜ੍ਞਾਨਭਦ੍ਰੋ ਮਹਾਯੋਗੀ ਯੁਗੇ ਦ੍ਵਾਪਰ ਸਂਜ੍ਞਕੇ । ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਹृਤਸਂਪਤ੍ਤਿਰ੍ਬਭੂਵਾਤ੍ਯਨ੍ਤਦੁਃਖਿਤਃ
ਜ੍ਯਾਨਭਦ੍ਰ, ਜੋ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦਾ ਮਹਾਂਯੋਗੀ ਸੀ, ਕੱਲ੍ਹ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਗਵਾ ਬੈਠਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਕੁਲਾਨ੍ਸੁਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਜਸਂਮਤੌ । ਫਲਮੂਲਾਦਨਾਰ੍ਥਾਯ ਜਗਾਮੋਤ੍ਪਤ੍ਯਕਾਂ ਗਿਰੇਃ
ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਲੱਭਣ ਲਈ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਗਿਰੇਰੁਪਤ੍ਯਕਾਪ੍ਰਾਂਤੇ ਚਿਰਾਯੁਃ ਸ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਃ । ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਫਲਮੇਕਂ ਚ ਲੇਭੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸਤ੍ਤਮੌ
ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਦੇ ਕੋਨੇ 'ਤੇ, ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੁੱਖਾ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਕੁੱਦਰ ਫਲ ਲੱਭਿਆ।
ਸਮਾਦਾਯ ਫਲਂ ਤਚ੍ਚ ਹਰ੍षਿਤੋऽਸੌ ਨਿਜਾਲਯਮ੍ । ਜਵੈਰ੍ਜਗਾਮ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਜ੍ਞਾਨਭਦ੍ਰੋ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਹ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਂਯਸ਼ੀ ਜ੍ਯਾਨਭਦ੍ਰ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਏ।
ਏਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਨ੍ਤਰੇ ਵਿਪ੍ਰ ਮੇਘੈਰ੍ਨ੍ਨੀਲਪਦੈਰਿਵ । ਆਵृਤੇ ਗਗਨੇ ਵृष੍ਟਿਰ੍ਮਹਾਸਾਰੈਰ੍ਬਭੂਵ ਹ
ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਅਸਮਾਨ ਨੀਲੇ ਕੌਲਾਂ ਵਾਂਗੂ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੀਂਹ ਪਈ।
ਸ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚ ਤਯਾ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਪ੍ਲਾਵਿਤਾਖਿਲਵਿਗ੍ਰਹ । ਵਨਾਦ੍ਵਨਚਰਃ ਕਸ਼੍ਚਿਚ੍ਛੀਤਾਰ੍ਤਸ਼੍ਚਾਯਯੌ ਗृਹਮ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਘਰ ਆ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਘਰ ਆਇਆ।