ਇਤ੍ਥਂ ਤਯੋਰ੍ਦੁਃਖਿਤਯੋਰ੍ਨਿਰ੍ਜਗਾਮ ਨਿਸ਼ੀਥਿਨੀ । ਮਾਰ੍ਤਂਡ ਉਦਯਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦਿਵਸਾਗਮੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਦੁੱਖੀ ਰਹੇ, ਰਾਤ ਲੰਘ ਗਈ ਤੇ ਦਵਾਰ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਿਆ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਆ ਗਈ।
ਮਯਾ ਤੁ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਤਯੋਰ੍ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਧृਤਾ ਹृਦਿ । ਜਯਾਯਾਃ ਸੁਵ੍ਰਤਂ ਚੀਰ੍ਣਂ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤਮ੍
ਹੇ ਰਾਜਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਯਾ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਸੀ ਤੇ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਵ੍ਰਤਪ੍ਰਭਾਵਾਚ੍ਚ ਯਥਾਜਾਤਂ ਤਥਾ ਸ਼ृਣੁ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਦਿਵਸੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਤਥਾ ਚੀਰ੍ਣੇ ਜਯਾ ਵ੍ਰਤੇ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਵਰਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਾਪਰਿਆ, ਸੋ ਸੁਣ, ਜਦ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਆਈ ਤੇ ਜਯਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਵਿष੍ਣੋਃ ਪ੍ਰਭਾਵਾਨ੍ਨृਪਤੇ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਤਯੋਰ੍ਗਤਮ੍ । ਪੁष੍ਪਦਂਤੀ ਮਾਲ੍ਯਵਤੌ ਪੂਰ੍ਵਰੂਪੌ ਬਭੂਵਤੁਃ
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਵਿੱਘਨਹਰਤਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਪਿਸ਼ਾਚੀ ਦਸ਼ਾ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਤੇ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤੀ ਤੇ ਮਾਲ੍ਯਵਤ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਗਏ।
ਪੁਰਾਤਨਸ੍ਨੇਹਯੁਤੌ ਪੂਰ੍ਵਾਲਂਕਾਰਧਾਰਿਣੌ । ਵਿਮਾਨਮਧਿਰੂਢੌ ਤੌ ਗਤੌ ਨਾਕੇ ਮਨੋਰਮੇ
ਪੁਰਾਣੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਵਿਮਾਨ 'ਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸੁਖੀ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਤੁਰ ਪਏ।
ਦੇਵੇਂਦ੍ਰਸ੍ਯਾਗ੍ਰਤੋ ਗਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਣਾਮਂ ਚਕ੍ਰਤੁਰ੍ਮੁਦਾ । ਤਥਾਵਿਧੌ ਤੁ ਤੌ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਮਘਵਾ ਵਿਸ੍ਮਿਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਐਸੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮਘਵਾਨ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ।
ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਵਦ ਤਂ ਕੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਹਿ ਵਾਂ ਗਤੌ । ਮਮ ਸ਼ਾਪਂ ਚ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੌ ਕੇਨ ਦੇਵੇਨ ਮੋਚਿਤੌ
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਦੱਸੋ, ਕਿਹੜੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣੇ, ਤੇ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਇਹ ਹਾਲ ਹੋਇਆ? ਕਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਛੁਡਾਇਆ?
ਮਾਲ੍ਯਵਾਨੁਵਾਚ- ਵਾਸੁਦੇਵਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਜਯਾਯਾਸ੍ਤੁ ਵ੍ਰਤੇਨ ਚ । ਪਿਸ਼ਾਚਤ੍ਵਂ ਗਤਂ ਸ੍ਵਾਮਿਂਸ੍ਤਵ ਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਭਾਵਤਃ
ਮਾਲ੍ਯਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਤੇ ਜਯਾ ਦੇ ਵਰਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਵਾਮੀ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਪਿਸ਼ਾਚ ਬਣ ਗਏ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮਘਵਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਪੁਨਸ੍ਤਥਾ । ਪਵਿਤ੍ਰੌ ਪਾਵਨੌ ਜਾਤੌ ਵਂਦਨੀਯੌ ਮਮਾਪਿ ਚ
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਘਵਾਨ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਾਫ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਵੰਦਣ ਜੋਗ ਹੋ।
ਹਰਿਵਾਸਰਕਰ੍ਤਾਰੌ ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਪਰਾਯਣੌ । ਹਰਿਵਾਸਰਸਁਲ੍ਲੀਨਾ ਯੇ ਚ ਕृष੍ਣਪਰਾਯਣਾਃ 6.43.
ਜੋ ਹਰਿ ਦਾ ਦਿਨ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ—
ਅਸ੍ਮਾਕਮਪਿ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਪੂਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਵਿਹਰਸ੍ਵ ਯਥਾਸੌਖ੍ਯਂ ਪੁष੍ਪਦਂਤ੍ਯਾ ਸੁਰਾਲਯੇ
ਸਾਡੇ ਵਰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਐਸੇ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਪੂਜਣ ਜੋਗ ਹਨ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਪੁਸ਼ਪਦੰਤੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਘਰ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹੋ।
ਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਏਤਸ੍ਮਾਤ੍ਕਾਰਣਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋ ਹਰਿਵਾਸਰਃ । ਜਯਾ ਤੁ ਰਾਜਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਪਹਾਰਿਣੀ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਹਰਿ ਦਾ ਦਿਨ ਜ਼ਰੂਰ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਯਾ, ਹੇ ਰਾਜਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਵੀ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਦਾਨਾਨਿ ਤੇਨੈਵ ਸਰ੍ਵਯਜ੍ਞਾ ਅਸ਼ੇषਤਃ । ਦਤ੍ਤਾਨਿ ਕਾਰਿਤਾਸ਼੍ਚੈਵ ਜਯਾਯਾਸ੍ਤੁ ਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਦਾਨ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯਗ, ਜੇ ਜਯਾ ਦਾ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਭ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਕੋਟਿਰ੍ਭਵੇਤ੍ਤਾਵਦ੍ਵੈਕੁਂਠੇ ਮੋਦਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਪਠਨਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਦ੍ਰਾਜਨ੍ਨਗ੍ਨਿष੍ਟੋਮਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਕੋਟੀਆਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਠ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਯਗ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਕਿਂਨਾਮੈਕਾਦਸ਼ੀਭਵੇਤ੍ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਵਾਸੁਦੇਵ ਮਮਾਗ੍ਰਤਃ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿਚ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਕੀ ਨਾਂ ਹੈ? ਵਾਸੁਦੇਵ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ- ਨਾਰਦਃ ਪਰਿਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਕਮਲਾਸਨਮ੍ । ਫਾਲ੍ਗੁਨਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਪਕ੍ਸ਼ੇ ਵਿਜਯਾਨਾਮ ਨਾਮਤਃ । ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਮਲ-ਆਸਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: ਫਾਲਗੁਣ ਦੇ ਕਾਲੇ ਪੱਖ ਵਿਚ ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਾਂ 'ਵਿਜਯਾ' ਹੈ। ਹੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਦੱਸੋ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮੋਵਾਚ- ਸ਼ृਣੁ ਨਾਰਦ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਥਾਂ ਪਾਪਹਰਾਮ੍ਪਰਾਮ੍ । ਯਨ੍ਨ ਕਸ੍ਯਚਿਦਾਖ੍ਯਾਤਂ ਮਯੈਤਦ੍ਵਿਜਯਾਵ੍ਰਤਮ੍
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣ, ਨਾਰਦ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਐਸੀ ਉੱਤਮ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ 'ਵਿਜਯਾ' ਵਰਤ ਮੈਂ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ।
ਪੁਰਾਤਨਂ ਵ੍ਰਤਂ ਹ੍ਯੇਤਤ੍ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਨਮ੍ । ਜਯਂ ਦਦਾਤਿ ਵਿਜਯਾ ਨृਪਾਣਾਂ ਵੈ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਵਰਤ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ। 'ਵਿਜਯਾ' ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਪੁਰਾ ਰਾਮੋ ਵਨਂ ਯਾਤੋ ਵਰ੍षਾਣ੍ਯੇਵ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼ । ਨ੍ਯਵਸਤ੍ਪਂਚਵਟ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਹਸੀਤਃ ਸਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਰਾਮ ਚੌਦਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਜੰਗਲ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਪੰਚਵਟੀ ਵਿਚ ਸੀਤਾ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਿਜਯਾਤ੍ਮਨਃ । ਰਾਵਣੇਨ ਹृਤਾ ਲੌਲ੍ਯਾਦ੍ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੀਤਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀ
ਉਥੇ ਹੀ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਰਹਿ ਰਹੇ ਸਨ, ਰਾਵਣ ਨੇ ਲਾਲਚ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਤੇਨ ਦੁਃਖੇਨ ਰਾਮੋऽਪਿ ਮੋਹਮਭ੍ਯਾਗਤਸ੍ਤਦਾ । ਭ੍ਰਮਨ੍ਜਟਾਯੁषਮਥੋ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਵਿਗਤਾਯੁषਮ੍
ਉਸ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ, ਰਾਮ ਜੀ ਵੀ ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਘੁੰਮਦੇ ਫਿਰਦੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜਟਾਯੂ ਨੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ।
ਕਬਂਧੋ ਨਿਹਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭ੍ਰਮਤਾਰਣ੍ਯਮਧ੍ਯਤਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਂ ਤਸ੍ਯ ਸਖਿਤ੍ਵਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ
ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਜੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਕਬੰਧ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਹੋ ਗਈ।
ਵਾਨਰਾਣਾਮਨੀਕਾਨਿ ਰਾਮਾਰ੍ਥਂਸਂਗਤਾਨਿ ਚ । ਤਤੋ ਹਨੁਮਤਾ ਦृष੍ਟਾ ਲਂਕੋਦ੍ਯਾਨੇ ਤੁ ਜਾਨਕੀ
ਰਾਮ ਦੇ ਲਈ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜਾਂ, ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਲੰਕਾ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਰਾਮਸਂਜ੍ਞਾਪਨਂ ਤਸ੍ਯੈ ਦਤ੍ਤਂ ਕਰ੍ਮ ਮਹਤ੍ਕृਤਮ੍ । ਪੁਨਃ ਸਮੇਤ੍ਯ ਰਾਮੇਣ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤ੍ਰ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਉਸਨੂੰ ਰਾਮ ਵਲੋਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ ਵਾਪਸ ਰਾਮ ਕੋਲ ਆਇਆ ਤੇ ਉਥੋਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਅਥ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਮਚਂਦ੍ਰੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੈਵ ਹਨੂਮਤਃ । ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਨੁਮਤੇਨੈਵ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਨਂ ਸਮਰੋਚਯਤ੍
ਜਦੋਂ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
ਸੌਮਿਤ੍ਰੇਕੇਨ ਪੁਣ੍ਯੇਨ ਤੀਰ੍ਯਤੇ ਵਰੁਣਾਲਯਃ । ਅਗਾਧੋ ਨਿਤਰਾਮੇष ਯਾਦੋਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਾਕੁਲਃ । ਉਪਾਯਂ ਨੈਵ ਪਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯੇਨਾਸੌ ਸੁਤਰੋ ਭਵੇਤ੍
ਸੁਮਿਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਮੁੰਦਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਜਲ-ਜੰਤੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੋਈ ਵੀ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕੇ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਉਵਾਚ- ਆਦਿਦੇਵਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵਾਸਿ ਪੁਰਾਣਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ । ਬਕਦਾਲ੍ਭ੍ਯੋ ਮੁਨਿਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਵਰ੍ਤਤੇ ਦ੍ਵੀਪਮਧ੍ਯਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਹੋ, ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਹੋ। ਇੱਥੇ, ਟਾਪੂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਕਦਾਲਭਯ ਨਾਮ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਯੋਜਨਾਰ੍ਦ੍ਧਮਾਸ਼੍ਰਮਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾਘਵ । ਅਨ੍ਯੇ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਬਹਵੋ ਰਘੁਨਂਦਨ
ਇਥੋਂ ਅੱਧਾ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਉਸਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ। ਉਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਰਘੁਨੰਦਨ।
ਤਂ ਪृਚ੍ਛ ਗਤ੍ਵਾ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਪੁਰਾਣਮृषਿਪੁਂਗਵਮ੍ । ਇਤਿ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯਾਤਿਸ਼ੋਭਨਮ੍
ਤੂੰ, ਰਾਜਾ, ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ ਉਸ ਪੁਰਾਣੇ ਤੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ—
ਜਗਾਮ ਰਾਘਵੋ ਦ੍ਰष੍ਟੁਂ ਬਕਦਾਲ੍ਭ੍ਯਂ ਮਹਾਮੁਨਿਮ੍ । ਪ੍ਰਣਨਾਮ ਮੁਨਿਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਾ ਰਾਮੋ ਵਿष੍ਣੁਮਿਵਾਮਰਃ
ਰਾਮ, ਬਕਦਾਲਭਯ ਮਹਾ-ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਵਾ ਕੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।