ਕृਤਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤੁ ਤੇਨੈਵਂ ਵਰ੍षਾਣਿ ਦਸ਼ਪਂਚ ਚ । ਮਨੋਦਾਸ੍ਤਸ੍ਯਪੁਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਦਾਰਾਃ ਕृष੍ਣਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਪੰਦਰਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕੀਤਾ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਚਾਹੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਮਿਲੀਆਂ।
ਆਸ਼ੁ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੇ ਚੈਵ ਸਮਰ੍ਪ੍ਯ ਚ । ਗਤਃ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਸਾਂਨਿਧ੍ਯਂ ਯਤ੍ਰ ਗਤ੍ਵਾ ਨ ਸ਼ੋਚਤਿ
ਉਸ ਨੇ ਜਲਦੀ ਰਾਜ ਛੱਡ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਏਵਂ ਯਃ ਕੁਰੁਤੇ ਰਾਜਨ੍ਸਫਲਾਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਇਹਲੋਕੇ ਸੁਖਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮृਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਨ, ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਉੱਚਾ ਸਫਲਾ ਵਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਖ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਰਨ ਉਪਰੰਤ ਮੁਕਤੀ ਲੱਭਦਾ ਹੈ।
ਧਨ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਮਾਨਵਾ ਲੋਕੇ ਸਫਲਾਯਾਂ ਚ ਯੇ ਰਤਾਃ । ਤੇषਾਂ ਚ ਸਫਲਂ ਜਨ੍ਮ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਹਨ ਜੋ ਸਫਲਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਪਠਨਾਚ੍ਛ੍ਰਵਣਾਚ੍ਚੈਵ ਕਰਣਾਚ੍ਚ ਵਿਸ਼ਾਂਪਤੇ । ਰਾਜਸੂਯਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਮਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨ, ਸੁਣਨ ਜਾਂ ਕਰਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਕਥਿਤਾ ਵੈ ਤ੍ਵਯਾ ਕृष੍ਣ ਸਫਲੈਕਾਦਸ਼ੀ ਸ਼ੁਭਾ । ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਯਾ ਭਵੇਤ੍
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਤੁਸੀਂ ਸਫਲਾ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ; ਹੁਣ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ ਕਿ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ?'
ਕਿਨ੍ਨਾਮ ਕੋ ਵਿਧਿਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਕੋ ਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਜ੍ਯਤੇ । ਕਸ੍ਮੈ ਤੁष੍ਟੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਮੇਵ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਃ
'ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਢੰਗ ਹੈ, ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਉਥੇ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਹੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਰਾਜੀ ਹੋਵੋ, ਤਦ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਹੋ।'
ਸ਼੍ਰੀਕृष੍ਣ ਉਵਾਚ-। ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਾ ਪੌषਸ੍ਯ ਯਾ ਭਵੇਤ੍ । ਕਥਯਾਮਿ ਮਹਾਰਾਜ ਲੋਕਾਨਾਂ ਹਿਤਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਪੱਖ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।'
ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਵਿਧਿਨਾ ਰਾਜਨ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੈषਾ ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਤਃ । ਪੁਤ੍ਰਦਾ ਨਾਮ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾ ਪਰਾ
ਇਹ ਵਰਤ ਪਿਛਲੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ; ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁੱਤਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣੋऽਧਿਦੇਵੋऽਸ੍ਯਾ ਕਾਮਦਃ ਸਿਦ੍ਧਿਦਾਯਕਃ । ਨਾਤਃ ਪਰਤਰਾ ਕਾਚਿਤ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਸਚਰਾਚਰੇ
ਨਾਰਾਇਣ ਇਸ ਵਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਦੇ ਤੇ ਸਫਲਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ, ਇਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਵਿਦ੍ਯਾਵਂਤਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਂਤਂ ਕਰੋਤਿ ਚ ਨਰਂ ਹਰਿਃ । ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕਥਾਂ ਪਾਪਹਰਾਂ ਪਰਾਮ੍
ਹਰੀ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਇਜ਼ਤਦਾਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲੀ ਉੱਚੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਭਦ੍ਰਾਵਤ੍ਯਾਂ ਪੁਰਾ ਹ੍ਯਾਸੀਤ੍ਪੁਰ੍ਯਾਂ ਰਾਜਾ ਸੁਕੇਤੁਮਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞਸ੍ਤਥਾਰਾਜ੍ਞੀ ਚਂਪਕਾ ਨਾਮ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਭਦਰਾਵਤੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਕੇਤੁਮਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਰਾਣੀ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਪਕਾ ਸੀ।
ਪੁਤ੍ਰਹੀਨੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਚ ਕਾਲੇ ਨੀਤੋ ਮਨੋਰਥੈਃ । ਨੈਵਾਤ੍ਮਜਂ ਨृਪੋ ਲੇਭੇ ਵਂਸ਼ਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮੇਵ ਚ
ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਆਪਣੀ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਾ।
ਤੇਨੈਵ ਰਾਜ੍ਞਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਚਿਂਤਿਤਂ ਬਹੁਕਾਲਤਃ । ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਕ੍ਵ ਗਚ੍ਛਾਮਿ ਸੁਤਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਃ ਕਥਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਰਾਜਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਕਿੱਥੇ ਜਾਵਾਂ? ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇ?'
ਨ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਨ ਪੁਰੇ ਸੌਖ੍ਯਂ ਲੇਭੇ ਰਾਜਾ ਸੁਕੇਤੁਮਾਨ੍ । ਸਾਧ੍ਵ੍ਯ ਸ੍ਵਕਾਂਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਤ੍ਯਹਂ ਦੁਃਖਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਸੁਕੇਤੁਮਾਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਤਾਵੁਭੌ ਦਂਪਤੀ ਨਿਤ੍ਯਂ ਚਿਂਤਾਸ਼ੋਕਪਰਾਯਣੌ । ਪਿਤਰੋऽਸ੍ਯ ਜਲਂ ਦਤ੍ਤਂ ਕਵੋष੍ਣਮੁਪਭੁਂਜਤੇ
ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਸ ਦੇ ਮਾਪੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦੇ।
ਰਾਜ੍ਞਃ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨ ਪਸ਼੍ਯਾਮੋ ਯੋऽਸ੍ਮਾਨ੍ਸਂਤਰ੍ਪਯਿष੍ਯਤਿ । ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸਂਸ੍ਮਰਂਤੋऽਸ੍ਯ ਦੁਃਖਿਤਾਃ ਪਿਤਰੋऽਭਵਨ੍
ਉਹਦੇ ਮਾਪੇ ਸੋਚਦੇ, 'ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਰਾਜੀ ਕਰੇਗਾ?' ਇਹ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।
ਨ ਬਾਂਧਵਾ ਨ ਮਿਤ੍ਰਾਣਿ ਨਾਮਾਤ੍ਯਾਃ ਸੁਹृਦਸ੍ਤਥਾ । ਰੋਚਯਂਤ੍ਯਸ੍ਯ ਭੂਪਸ੍ਯ ਨ ਗਜਾਸ਼੍ਵਾਃ ਪਦਾਤਯਃ
ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਨਾ ਦੋਸਤ, ਨਾ ਮੰਤਰੀ, ਨਾ ਸਾਥੀ, ਨਾ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਜਾਂ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕ ਪਸੰਦ ਆਉਂਦੇ।
ਨੈਰਾਸ਼੍ਯਂ ਭੂਪਤੇਸ੍ਤਸ੍ਯ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ । ਨਰਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਹੀਨਸ੍ਯ ਨਾਸ੍ਤਿ ਵੈ ਜਨ੍ਮਨਃ ਫਲਮ੍
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਵੱਸਦੀ ਸੀ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਕੋਲ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੀ ਜਨਮ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਸ਼ੂਨ੍ਯਂ ਹृਦਯਂ ਦੁਃਖਿਤਂ ਸਦਾ । ਪਿਤृਦੇਵਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਨਾਨृਣਤ੍ਵਂ ਸੁਤਂ ਵਿਨਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਘਰ ਸੁੰਨ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦਿਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਬਿਨਾਂ, ਪਿਤਰਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਰਜ਼ੀ ਮੁਕਦੀ ਨਹੀਂ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸੁਤਮੁਤ੍ਪਾਦਯੇਨ੍ਨਰਃ । ਇਹ ਲੋਕੇ ਯਸ਼ਸ੍ਤੇषਾਂ ਪਰਲੋਕੇ ਸ਼ੁਭਾ ਗਤਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਉੱਦਮ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੰਗੀ ਮਾਰਗ।
ਯੇषਾਂ ਤੁ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਤॄਣਾਂ ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮਗृਹੇ ਭਵੇਤ੍ । ਆਯੁਰਾਰੋਗ੍ਯਸਂਪਤ੍ਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਗੇਹੇ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਚੰਗੀ ਸਿਹਤ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰਜਨ੍ਮ ਗृਹੇ ਯੇषਾਂ ਲੋਕਾਨਾਂ ਪੁਣ੍ਯਕਾਰਿਣਾਮ੍ । ਪੁਣ੍ਯਂ ਵਿਨਾ ਨ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਿਂ ਵਿਨਾ ਨृਪ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਰ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤ੍ਰ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਸਿਰਫ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਰਾਜਨ।
ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਸਂਪਦੋ ਵਾਪਿ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਦਿਤਿ ਮੇ ਮਤਿਃ । ਏਵਂ ਵਿਚਿਂਤ੍ਯਮਾਨੋऽਸੌ ਨ ਸ਼ਰ੍ਮ ਲਭਤੇ ਨृਪਃ
ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਧਨ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ — ਇਹ ਮੇਰੀ ਸੋਚ ਹੈ। ਇੰਝ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਉਹ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੂषੇ ਚਿਂਤਯਦ੍ਰਾਜਾ ਨਿਸ਼ੀਥੇ ਚਿਂਤਯਤ੍ਤਤਃ । ਸ੍ਵਯਮਾਤ੍ਮਵਿਨਾਸ਼ਂ ਚ ਚਿਂਤਯਾਮਾਸ ਕੇਤੁਮਾਨ੍
ਰਾਜਾ ਸਵੇਰੇ ਵੀ ਸੋਚਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਰਾਤ ਦੇ ਵਿਚ ਵੀ। ਕੇਤੁਮਾਨ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਆਤ੍ਮਘਾਤੇ ਦੁਰ੍ਗਤਿਂ ਚ ਚਿਂਤਯਿਤ੍ਵਾ ਤਦਾ ਨृਪਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾਤ੍ਮਦੇਹਂ ਪਤਿਤਮਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਆਪਣੀ ਹਾਨੀ ਤੇ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪੁੱਤਰ-ਹੀਣਤਾ ਵੀ ਵੇਖੀ।
ਪੁਨਰ੍ਵਿਚਾਰ੍ਯਾਤ੍ਮਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਆਤ੍ਮਨੋ ਹਿਤਕਾਰਣਮ੍ । ਅਸ਼੍ਵਾਰੂਢਸ੍ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਜਗਾਮ ਗਹਨਂ ਵਨਮ੍
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਭਲੇ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਘੋੜੇ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਪੁਰੋਹਿਤਾਦਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨ ਜਾਨਂਤਿ ਗਤਂ ਨृਪਮ੍ । ਗਂਭੀਰੇ ਵਿਪਿਨੇ ਰਾਜਾ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਨਿषੇਵਿਤੇ
ਸਾਰੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਤੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਿ ਰਾਜਾ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਗੰਭੀਰ ਜੰਗਲ, ਜਿੱਥੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ, ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਵਿਚਚਾਰ ਤਦਾ ਰਾਜਾ ਵਨਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਵਿਲੋਕਯਨ੍ । ਵਟਾਨਸ਼੍ਵਤ੍ਥਬਿਲ੍ਵਾਂਸ਼੍ਚ ਖਰ੍ਜੂਰਾਨ੍ਪਨਸਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਜੰਗਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ—ਵਟ, ਪੀਪਲ, ਬੈਲ, ਖਜੂਰ ਅਤੇ ਫਣਸ ਦੇ ਦਰੱਖਤ.
ਬਕੁਲਾਨ੍ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਾਂਸ਼੍ਚ ਤਿਂਦੁਕਾਂਸ੍ਤਿਲਕਾਨਪਿ । ਸ਼ਾਲਾਂਸ੍ਤਾਲਾਂਸ੍ਤਮਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸਰਲਾਨ੍ਨृਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਬਕੁਲ, ਸਤਪਰਨ, ਟਿੰਡ, ਤਿਲਕ, ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਅਤੇ ਚੀੜ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਵੇਖੇ.