ਤੁਲਸੀਮृਤ੍ਤਿਕਾਪੁਣ੍ਡ੍ਰਂ ਯੋ ਮृਤ੍ਯੁਸਮਯੇ ਵਹੇਤ੍ । ਸ ਮੁਕ੍ਤਃ ਸਕਲੈਃ ਪਾਪੈਃ ਪੁਰਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਚਕ੍ਰਿਣਃ
ਜੋ ਮੌਤ ਸਮੇਂ ਤੁਲਸੀ ਮਿੱਟੀ ਦਾ ਟਿਕਾ ਲਗਾ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਕਰਧਾਰੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਤ੍ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਂ ਮੁਖੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਕਰ੍ਣਯੋਃ । ਮृਤ੍ਯੁਕਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਾਮੀ ਨ ਭਾਸ੍ਕਰਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਜਿਸ ਦੇ ਮੂੰਹ, ਸਿਰ ਜਾਂ ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਪਵਿਤ੍ਰਨਾਮਾ ਸੁਮਤਿਰ੍ਬਭੂਵ ਪਰਮਾਰ੍ਥਵਿਤ੍ । ਬਭੂਵ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀ ਤਸ੍ਯ ਬਹੁਲਾ ਨਾਮ ਧਾਰਿਣੀ
ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਪਰਮ ਸਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਬਹੁਲਾ ਸੀ।
ਸਦ੍ਵਂਸ਼ਪ੍ਰਭਵਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪਤਿਸੇਵਾਪਰਾਯਣਾ । ਅਨਪਤ੍ਯਪਤਿਰ੍ਨਾਮ ਤਤ੍ਰੈਕੋਸ੍ਤਿ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਆਈ, ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿਚ ਲੱਗੀ ਰਹੀ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਨਪਤਿਆਪਤੀ ਸੀ।
ਸਖ੍ਯਂ ਤੇਨ ਪਵਿਤ੍ਰੋऽਸੌ ਚਕਾਰ ਦ੍ਵਿਜਸੇਵਿਨਾ । ਤਤੋऽਨਪਤ੍ਯਪਤਿਨਾ ਕਥਾਲੋਭੇਨ ਸਤ੍ਤਮਃ
ਉਹ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਬਿਨਾ ਪਤਨੀ ਤੇ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਪਵਿष੍ਟਃ ਪਵਿਤ੍ਰੋऽਸੌ ਸ੍ਨੇਹਾਦੇਕਵਰਾਸਨੇ । ਤਤ੍ਰਾਂਤਰੇ ਮਹਾਤੇਜਾ ਲੋਮਸ਼ੋ ਨਾਮ ਸ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਹੀ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਲੋਮਸ਼ ਨਾਮ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਕਥਯਂਤੌ ਕਥਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਾਃ ਸਮਾਗਤ੍ਯ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਤੌ । ਅਥ ਤਂ ਲੋਮਸ਼ਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਵਿਪ੍ਰਾਵੁਤ੍ਥਾਯ ਪੀਠਤਃ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ ਰੰਗੀਨ ਕਹਾਣੀਆਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਪੀਠ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਲੋਮਸ਼ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਾਚਮਨੀਯਾਦ੍ਯੈਃ ਪੂਜਯਾਮਾਸਤੁਸ਼੍ਚ ਤੌ । ਸੁਪ੍ਰੀਤੋ ਲੋਮਸ਼ਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਨਾਰਾਯਣਪਰਾਯਣਃ
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ, ਚੁੱਪਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤ्कार ਕੀਤੀ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ ਲੋਮਸ਼, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਵਾਸ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਆਸਨੇ ਕੀਰ੍ਤਯਨ੍ਹਰਿਮ੍ । ਆਸਨਸ੍ਥਂ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਂ ਲੋਮਸ਼ਂ ਤਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਮ੍
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਲੋਮਸ਼ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ।
ਪਵਿਤ੍ਰਾਨਾਪਤ੍ਯਮੁਨੀ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਪ੍ਰਾਹਤੁਰ੍ਲੋਮਸ਼ਮ੍ । ਭਗਵਨ੍ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਜ੍ਞ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਯੁਗਲੈਰ੍ਨृਭਿਃ
ਪਵਿੱਤਰ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਸੀ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਲੋਮਸ਼ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਭਗਵਾਨ, ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ—'
ਸਦ੍ਭਿਰ੍ਗ੍ਰਾਹ੍ਯੈਰਾਸ਼੍ਰਮੋऽਯਂ ਪੂਤੋऽਭੂਨ੍ਨੂਨਮਾਵਯੋਃ । ਕृਤਾਨਿ ਯਾਨਿ ਪਾਪਾਨਿ ਆਵਾਭ੍ਯਾਂ ਮੋਹਤਃ ਪੁਰਾ
'ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਸਚਮੁਚ ਸਾਡੇ ਲਈ ਉੱਚੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਭਲੇ ਤੇ ਯੋਗ ਮਨੁੱਖ ਆਏ ਹਨ। ਜੋ ਪਾਪ ਅਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿਚ ਕਰ ਲਏ—'
ਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਨष੍ਟਾਨਿ ਤ੍ਵਤ੍ਪਾਦਯੁਗਦਰ੍ਸ਼ਨਾਤ੍ । ਭਵਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਪੂਜਨੀਯੋऽਮਰੈਰਪਿ
'ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਹੋ, ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਵੀ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੋ।'
ਸਮ੍ਯਕ੍ਤੇ ਪੂਜਨਂ ਕਰ੍ਤੁਂ ਕਿਮਾਵਾਂ ਮਾਨੁषੌ ਕ੍ਸ਼ਮੌ । ਅਤਿਥੇਰ੍ਯਾ ਕृਤਾ ਪੂਜਾ ਤੇऽਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਨਿਜਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
'ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਜੋ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਅਸੀਂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।'
ਅਨਯਾ ਭਵ ਸੁਪ੍ਰੀਤਃ ਕ੍ਸ਼ਮਸ੍ਵ ਦੋषਮਾਵਯੋਃ । ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੌ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨੌ ਤਸ੍ਯਾਗਂਤੋਃ ਪਦਦ੍ਵਯੇ । ਨਿਪੇਤਤੁਰ੍ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵਯਸ੍ਯੌ ਗृਹਮੇਧਿਨੌ
'ਇਸ ਰਾਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ ਤੇ ਸਾਡੇ ਦੋਸ਼ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ।' ਇੰਝ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਘਰਵਾਲੇ ਤੇ ਦੋਸਤ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਗਏ।
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਤਤੋ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸੁਸਂਤੁष੍ਟੋ ਲੋਮਸ਼ੋ ਵਿਦੁषਾਂਵਰਃ । ਯੁਵਾਂ ਵਿਨਯਿਨਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠੌ ਦ੍ਵਿਜਾਗ੍ਰ੍ਯੌ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰੌ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਲੋਮਸ਼ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ ਹੋ।
ਆਪ੍ਯਾਯਿਤੋऽਸ੍ਮਿ ਸੁਤਰਾਂ ਯੁਵਯੋਰ੍ਵਿਨਯੋਕ੍ਤਿਭਿਃ । ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ਼ਿਵੋ ਵਿष੍ਣੁਰਤਿਥਿਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
'ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਮਰ ਬੋਲਾਂ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਗਿਆਨੀਆਂ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਅਤਿਥਿ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।'
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਤਾਵਤੀਭਕ੍ਤਿਰ੍ਯੁਵਯੋਰਸ੍ਤੁ ਮਙ੍ਗਲਮ੍ । ਆਰਾਧਿਤੋऽਸ੍ਮ੍ਯਹਂਸਮ੍ਯਗਤਿਥਿਰ੍ਭੂਰਿਭੋਜਨੈਃ
'ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗਾ ਫਲ ਲਿਆਵੇ। ਮੈਂ ਅਤਿਥਿ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।'
ਵ੍ਯਾਸ ਉਵਾਚ- ਤਤ ਉਤ੍ਥਾਯ ਤੌ ਵਿਪ੍ਰੌ ਤਤ੍ਪਾਦਕਮਲਦ੍ਵਯੇ । ਭੂਯੋऽਪਿ ਤਂ ਨਮਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਪ੍ਰਾਹਤੁਰ੍ਲੋਮਸ਼ਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਲੋਮਸ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਵੂਚਤੁਃ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਨਤਿਥਿਪੂਜਾਯਾ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ । ਯਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਮੁਕ੍ਤਿਰ੍ਦੁਃਖਲਭ੍ਯਾਪਿ ਮਾਨਵੈਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਅਤਿਥਿ-ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰੋ, ਜਿਸਨੂੰ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।'
ਕੋऽਤਿਥਿਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਤਸ੍ਯ ਪੂਜਾ ਚ ਕੀਦृਸ਼ੀ । ਆਤਿਥੇਯੋऽਤਿਥਿਸ਼੍ਚੇਮੌ ਲਭੇਤੇ ਕਾਮੁਭੌ ਗਤਿਮ੍
'ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਕੌਣ ਅਤਿਥਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਆਤਿਥੇ ਤੇ ਅਤਿਥਿ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।'
ਲੋਮਸ਼ ਉਵਾਚ- ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਾਰੀ ਭਿਕ੍ਸ਼ੁਸ਼੍ਚੈषਾਂ ਪ੍ਰਪੂਜਨਾਤ੍ । ਨਿਰੁਚ੍ਯਤੇ ਗृਹਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮਾਸ਼੍ਰਮੇषੁ ਚਤੁਰ੍ष੍ਵਪਿ
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਵਨਵਾਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਤੇ ਭਿਖਾਰੀ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਘਰਵਾਲੇ ਦਾ ਘਰ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।'
ਚਤੁਰਾਸ਼੍ਰਮਮਧ੍ਯੇषੁ ਪ੍ਰਧਾਨਾ ਗृਹਿਣੋ ਮਤਾਃ । ਤੈਸ਼੍ਚਾਤਿਥੀਨਾਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾ ਪੂਜਾ ਭਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤੈਃ
'ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਘਰਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਣ।'
ਗृਹਿਣਾਂ ਪਰਮੋ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਸ਼੍ਚਾਤਿਥਿਪੂਜਨਮ੍ । ਆਸ਼੍ਰਮਾਚਾਰਤੋऽਭ੍ਰष੍ਟਾਸ੍ਤਤਸ੍ਤੇ ਗृਹਿਣੋ ਮਤਾਃ
ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧਰਮ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਜੇਕਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰੀਤ-ਰਵਾਇਤ ਨਹੀਂ ਪਾਲਦੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਘਰਵਾਲੇ ਹੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਂਹਤ੍ਯਤਿਥਿਪੂਜਾਯਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਤਾਂ ਗृਹਿਣੋ ਯਦਿ । ਤਦਾ ਪ੍ਰਯੋਜਨਂ ਤੇषਾਂ ਕਿਮਨ੍ਯੈਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਜੇ ਘਰਵਾਲੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਵਿੱਚ ਲਾਪਰਵਾਹ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਰ ਚੰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਕੀ ਲਾਭ?
ਯਸ੍ਯ ਨ ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਨਾਮ ਨ ਚ ਗੋਤ੍ਰਂ ਨ ਚ ਸ੍ਥਿਤਿਃ । ਅਕਸ੍ਮਾਦ੍ਗृਹਮਾਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸੋऽਤਿਥਿਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਤੇ ਬੁਧੈਃ
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਜਾਂ ਠਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪਤਾ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਦਵਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵਾਪਿ ਵੈਸ਼੍ਯਾ ਵਾ ਵृषਲਾਸ੍ਤਥਾ । ਗृਹਾਗਤਾਃ ਪੂਜਿਤਾਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਵਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਦਰ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਜ਼ਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੱਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।
ਚਾਣ੍ਡਾਲਪ੍ਰਮੁਖਾ ਯੇऽਨ੍ਯੇ ਹੀਨਵਰ੍ਣਸਮੁਦ੍ਭਵਾਃ । ਵਿष੍ਣੁਵਤ੍ਪੂਜਿਤਵ੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯੈਰ੍ਭੂਰਿਭੋਜਨੈਃ
ਚਾਂਡਾਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਮਾਗਤੇष੍ਵਤਿਥਿषੁ ਪ੍ਰਯਾਣਂ ਕੁਰੁਤੇ ਗृਹੀ । ਅਪਿ ਸ ਤ੍ਵਰਯਾ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪਾਦ੍ਯਾਰ੍ਘ੍ਯਾਦੀਨਿ ਚ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਘਰਵਾਲਾ ਕਿਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਆਦਿ ਦੇਵੇ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲੇ।
ਕੁਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਕੁਸ਼ਲਂ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਂ ਵਚਨੈਃ ਕੋਮਲਾਕ੍ਸ਼ਰੈਃ । ਕਾਰਯੇਦ੍ਭੋਜਨਂ ਵਾਪਿ ਦਿਵ੍ਯਰਤ੍ਨੈਰ੍ਮੁਦਾ ਗृਹੀ
ਉਹ ਨਰਮ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫੇ ਦੇਵੇ।
ਸੁਖਦੇ ਮਨ੍ਦਿਰੇ ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਯਨਂ ਕਾਰਯੇਦ੍ਬੁਧਃ । ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਜਿਗਮਿषੁਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਮਾਯਾਂਤਂ ਵਿਵਰ੍ਜਯੇਤ੍
ਸੁਖਦਾਇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਵਿਦਵਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਸੌਣ ਦੀ ਵਸਤੀ ਬਣਾਏ; ਸਵੇਰੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕੇ ਨਾ।