ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯੁਪਵਾਸਿਨਃ । ਤਪਸ੍ਵਿਨੋ ਗृਹੇ ਯਸ੍ਯ ਭੁਂਜਤੇ ਚ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਉਹਨਾਂ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਜਾਯਤੇ ਨੂਨਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯੁਪਵਾਸਿਨਃ । ਗੋਸਹਸ੍ਰੇਣ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਵੇਦਾਂਤਪਾਰਗੇ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਉਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਂ ਪੁਣ੍ਯਮੇਕਾਦਸ਼੍ਯੁਪਵਾਸਿਨਃ । ਯੇषਾਂ ਦੇਹੇ ਤ੍ਰਯੋ ਦੇਵਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਮਹੇਸ਼੍ਵਰਾਃ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਦੇਵਤੇ — ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ — ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਵਸਂਤਿ ਤੇषਾਂ ਤੇ ਤੁਲ੍ਯਾ ਏਕਾਦਸ਼੍ਯੁਪਵਾਸਿਨਃ । ਤੇ ਨਰਾਃ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਾਣੋ ਯੇ ਭਕ੍ਤਾ ਹਰਿਪੂਜਕਾਃ
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਰੀ ਦੇ ਭਗਤ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਏਕਾਦਸ਼ੀਵ੍ਰਤਸ੍ਯਾਪਿ ਪੁਣ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ । ਏਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਭਵੇਤ੍ਤਸ੍ਯ ਯਤ੍ਸੁਰੈਰਪਿ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਫਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤੇਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਏਤਸ੍ਮਾਦਰ੍ਦ੍ਧਪੁਣ੍ਯਂ ਤੁ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਨਕ੍ਤਭੋਜਨਾਤ੍ । ਨਕ੍ਤਸ੍ਯਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਭਵੇਤ੍ਪੁਣ੍ਯਮੇਕਭਕ੍ਤੇਨ ਦੇਹਿਨਾਮ੍
ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸ ਫਲ ਦਾ ਅੱਧਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਸਰੀਰਵਾਨ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਤ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਅੱਧਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਾਵਦ੍ਗਰ੍ਜਂਤਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਨਿਯਮਾਨਿ ਚ । ਯਾਵਨ੍ਨੋਪੋषਯੇਜ੍ਜਂਤੁਰ੍ਵਾਸਰਂ ਵਿष੍ਣੁਵਲ੍ਲਭਮ੍
ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਜੀਵ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਦਿਨ — ਇਕਾਦਸ਼ੀ — ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੀਰਥ, ਦਾਨ ਤੇ ਵਰਤ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪਾਂਡਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਵ੍ਰਤਮੇਤਤ੍ਸਮਾਚਰ । ਪੁਣ੍ਯਸਂਖ੍ਯਾਂ ਨ ਜਾਨਾਮਿ ਯਤ੍ਤ੍ਵਂ ਪृਚ੍ਛਸਿ ਪਾਂਡਵ
ਇਸ ਲਈ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਰਤ ਅਪਣਾਅ; ਜਿਸ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈਂ, ਪਾਂਡਵ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।
ਏਤਦ੍ਧਿ ਕਥਿਤਂ ਪਾਰ੍ਥ ਯਦ੍ਗੋਪ੍ਯਂ ਵ੍ਰਤਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਏਕਾਦਸ਼ੀਸਮਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞਸਹਸ੍ਰਕਮ੍
ਪਾਰਥ, ਇਹ ਉੱਤਮ ਤੇ ਗੁਪਤ ਵਰਤ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਭਾਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਯਜਨ ਕਰ ਲਏ।
ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ ਉਵਾਚ- ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਸਾ ਕਥਂ ਦੇਵ ਪੁਣ੍ਯਾ ਚੈਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥਿਃ । ਕਥਂ ਪਵਿਤ੍ਰਾ ਵਿਸ਼੍ਵੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਕਥਂ ਵੈ ਦੇਵਤਾਪ੍ਰਿਯਾ
ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਦੇਵ, ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਤिथि ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਤੇ ਕਿਵੇਂ ਇਹ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਬਣੀ?
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ - ਪੁਰਾ ਕृਤਯੁਗੇ ਪਾਰ੍ਥ ਮੁਰਨਾਮੇਤਿ ਦਾਨਵਃ । ਅਤ੍ਯਦ੍ਭੁਤੋ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰ ਸਰ੍ਵਦੇਵਭਯਂਕਰਃ 6.38.
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਕ੍ਰਿਤਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਥ, ਮੂਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਦਾਨਵ ਸੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਅਜੋਬਾ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੀ।
ਇਂਦ੍ਰੋऽਪਿ ਨਿਰ੍ਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਰ੍ਵਦੇਵਾਸ੍ਤਥਾ ਨृਪ । ਮਹਾਸੁਰੇਣ ਤੇਨੈਵ ਮृਤ੍ਯੁਨਾ ਚ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾ
ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਹਰਾਇਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਹ ਮਹਾ-ਦਾਨਵ, ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਤੇ ਮੌਤ ਵਰਗਾ ਸੀ।
ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਨ੍ਨਿਰਾਕृਤਾਸ੍ਤੇਨ ਵਿਚਰਂਤਿ ਮਹੀਤਲੇ । ਸਸ਼ਂਕਾ ਭਯਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਗਤ੍ਵਾ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਰ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ, ਤੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਕੋਲ ਗਏ।
ਇਂਦ੍ਰੇਣ ਕਥਿਤਂ ਸਰ੍ਵਮੀਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯਾਪਿ ਚਾਗ੍ਰਤਃ । ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਪਰਿਭ੍ਰष੍ਟਾ ਵਿਚਰਂਤਿ ਮਹੀਤਲੇ
ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ; ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ।
ਮਰ੍ਤ੍ਯੇषੁ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾ ਦੇਵਾ ਨ ਸ਼ੋਭਂਤੇ ਮਹੇਸ਼੍ਵਰ । ਉਪਾਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ ਦੇਵ ਹ੍ਯਮਰਾ ਯਾਂਤਿ ਕਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਮਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ ਦੇਵਤੇ ਚਮਕਦੇ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ; ਹੇ ਦੇਵ, ਕੋਈ ਉਪਾਅ ਦੱਸੋ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਮਰ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਅਵਸਥਾ ਮੁੜ ਪਾ ਸਕਣ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਦੇਵਰਾਜਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਯਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇਗਰੁਡਧ੍ਵਜਃ । ਸ਼ਰਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਜਗਨ੍ਨਾਥਃ ਪਰਿਤ੍ਰਾਤਾ ਪਰਾਯਣਃ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਿੱਥੇ ਗਰੁੜ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਜਗਤ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਰਵੋਤਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ, ਉੱਥੇ, ਹੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਾਓ।
ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛ ਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ ਵੋ ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯਤਿ । ਈਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਰਾਜੋ ਮਹਾਮਤਿਃ
ਉੱਥੇ ਜਾਓ, ਹੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ। ਇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤੇਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਬੁਧੀਮਾਨ ਸੀ,
ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੈਃ ਸਹਿਤੋ ਯਤ੍ਰ ਗਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੁਧਿष੍ਠਿਰ । ਜਲਮਧ੍ਯੇ ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤਂ ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਗਦਾਧਰਮ੍
ਉਹ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇਆਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਤੇ ਗਦਾ-ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
ਕृਤਾਂਜਲਿਪੁਟੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਇਂਦ੍ਰਃ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯਤ੍
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।
ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ੴਨਮੋ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਦੇਵਦਾਨਵਵਂਦਿਤ । ਦੈਤ੍ਯਾਰੇ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਤ੍ਰਾਹਿ ਨੋ ਮਧੁਸੂਦਨ
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਓਹ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਦੋਵੇਂ ਸਤਿਕਾਰਦੇ ਹਨ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਕਮਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਸੁਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਮਾਯਾਤਾ ਭਯਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਦਾਨਵਾਤ੍ । ਸ਼ਰਣਂ ਤ੍ਵਾਂ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਤ੍ਰਾਹਿ ਮਾਂ ਭਕ੍ਤਵਤ੍ਸਲ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਦਾਨਵ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈ— ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਤ੍ਰਾਹਿ ਨੋ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਤ੍ਰਾਹਿ ਤ੍ਰਾਹਿ ਜਨਾਰ੍ਦਨ । ਤ੍ਰਾਹਿ ਵੈ ਪੁਂਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਦਾਨਵਾਨਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ਕ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਜਨਾਰਦਨ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਕਮਲ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਤ੍ਵਤ੍ਸਮੀਪਂ ਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਚਸ਼ਰਣਾਗਤਾਨਾਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਹਾਯਂ ਕੁਰੁ ਵੈ ਪ੍ਰਭੋ
ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਹਨ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਓਟ ਹੈਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੇਰੀ ਓਟ ਲਈ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ, ਹੇ ਮਾਲਕ।
ਤ੍ਵਂ ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਤਿਰ੍ਦੇਵ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਕਾਰਣਮ੍ । ਤ੍ਵਂ ਮਾਤਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਨਾਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਜਗਤਃ ਪਿਤਾ
ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਪਿਉਂ ਹੈਂ।
ਭਗਵਨ੍ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼ਰਣਾਗਤਵਤ੍ਸਲ । ਸ਼ਰਣਂ ਤਵ ਚਾਯਾਤਾ ਭਯਭੀਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਓਟ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇਰੀ ਓਟ ਆ ਗਏ ਹਨ।
ਦੇਵਤਾ ਨਿਰ੍ਜਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਵਰ੍ਗਭ੍ਰष੍ਟਾਃ ਕृਤਾਃ ਪ੍ਰਭੋ । ਅਤ੍ਯੁਗ੍ਰੇਣ ਹਿ ਦੈਤ੍ਯੇਨ ਮੁਰਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹੌਜਸਾ । ਇਂਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਹਾਰ ਗਏ ਹਨ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ ਮੂਰਾ ਨੇ ਇਹ ਕੀਤਾ। ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸ਼੍ਰੀਭਗਵਾਨੁਵਾਚ- ਕੀਦृਸ਼ੋ ਦਾਨਵਃ ਸ਼ਕ੍ਰ ਕਿਂ ਰੂਪਂ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਬਲਮ੍ । ਕ੍ਵ ਸ੍ਥਾਨਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਕਿਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਕਃ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ । ਕਿਂ ਵਰਂ ਤਸ੍ਯ ਦੁष੍ਟਸ੍ਯ ਮਮਾਖ੍ਯਾਹਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਹੇ ਸ਼ਕਰ, ਉਹ ਦਾਨਵ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ? ਉਹ ਮਾੜਾ ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਹਿੰਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ? ਉਸ ਮਾੜੇ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ? ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਹੇ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲੇ।
ਇਂਦ੍ਰ ਉਵਾਚ- ਪੂਰ੍ਵਂ ਬਭੂਵ ਦੇਵੇਸ਼ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਂਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਤਾਲਜਂਘਸ੍ਤੁ ਨਾਮ੍ਨਾ ਚ ਅਤ੍ਯੁਗ੍ਰੋऽਪਿ ਮਹਾਸੁਰਃ
ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿਚੋਂ ਤਾਲਜੰਗ ਨਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਅਸੁਰ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਿ ਵਿਖ੍ਯਾਤੋ ਮੁਰਨਾਮੇਤਿ ਦਾਨਵਃ । ਅਤ੍ਯੁਤ੍ਕਟੋ ਮਹਾਵੀਰ੍ਯੋ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਭਯਂਕਰਃ
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੂਰਾ ਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਦਾਨਵ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣਾ, ਮਹਾਂ ਬਲਵਾਨ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਪੁਰੀ ਚਂਦ੍ਰਾਵਤੀ ਨਾਮ੍ਨਾ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਾਨੇ ਵਸਤ੍ਯਸੌ । ਨਿਰ੍ਜਿਤਾ ਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰ੍ਗਾਤ੍ਤੇਨ ਵਿਵਾਸਿਤਾਃ
ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਾਵਤੀ ਨਾਂ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।