ਰੂਪਸੁਂਦਰ੍ਯੁਵਾਚ-। ਮਮਾਪਿ ਸ੍ਮਰਣਂ ਜਾਤਂ ਪ੍ਰਾਕृਤਸ੍ਯ ਚ ਜਨ੍ਮਨਃ । ਮੂषਿਕਾ ਚਾਹਮਪ੍ਯਾਸਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਵੇਸ਼੍ਮਨਿ
ਰੂਪਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਆਮ ਜਨਮ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਚੁਹੀ ਸੀ।
ਕਾਰ੍ਤਿਕੇ ਚ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨ੍ਯਾਂ ਮਂਦੀਭੂਤੇ ਚ ਦੀਪਕੇ । ਵਰ੍ਤ੍ਯਗ੍ਰਾਹਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਨਿਰ੍ਗਤਾਹਂ ਤਦਾ ਬਿਲਾਤ੍
ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਨੂੰ, ਜਦ ਦੀਵਾ ਮੰਦ ਪੈ ਗਿਆ ਸੀ, ਵੱਟੀ ਦਾ ਮੂੰਹ ਲੈਣ ਲਈ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਾਰਾਯਣਂ ਦੇਵਂ ਪੂਜਿਤਂ ਕੁਸੁਮੈਸ੍ਤਥਾ । ਨਿਦ੍ਰਾਭਿਭੂਤਂ ਵਿਪ੍ਰਂ ਚ ਵਰ੍ਤ੍ਤਿਃ ਕृष੍ਟਾ ਮਯਾ ਤਦਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਨੀਂਦ ਆਈ ਹੋਈ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੱਟੀ ਖਿੱਚ ਲਈ।
ਉਤ੍ਥਿਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਦਾ ਤਤ੍ਰ ਮਾਂ ਗृਹੀਤੁਂ ਕृਤਕ੍ਸ਼ਣਃ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤ੍ਵਂ ਚ ਪ੍ਰਣष੍ਟਾਹਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਬਿਲਮਧ੍ਯਤਃ
ਜਦ ਤੂੰ ਉੱਠਿਆ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਫੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਬਿਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੌੜ ਗਈ।
ਵਿਸ਼ਂਤ੍ਯਾ ਮਮ ਪਾਦੇਨ ਦੀਪਵਰ੍ਤ੍ਤਿਰ੍ਵਿਜृਂਭਿਤਾ । ਤੈਲਪਾਤ੍ਰਂ ਚ ਨਮਿਤਂ ਤੇਨਾਹਂ ਸੁਖਭਾਗਿਨੀ
ਜਦ ਮੈਂ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਦੀਵੇ ਦੀ ਵੱਟੀ ਖਿੱਚ ਗਈ ਤੇ ਤੇਲ ਵਾਲਾ ਪਿਆਲਾ ਝੁਕ ਗਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਸੁਖੀ ਹੋ ਗਈ।
ਤਨ੍ਮਯਾ ਰਾਜਰਾਜੇਂਦ੍ਰ ਦੀਪਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤਮ੍ । ਇਦਾਨੀਂ ਚ ਮਯਾ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਰੂਪਲਾਵਣ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਦੀਵਾ ਚਾਨਣ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰੂਪ ਤੇ ਸੋਹਣਾਪਣ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਤ੍ਵਂ ਚ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤਥਾ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚੈਵਂਵਿਧਂ ਸੁਖਮ੍ । ਦੀਪਪ੍ਰਬੋਧਨਾਜ੍ਜਾਤਂ ਜ੍ਞਾਨਮਤ੍ਯਂਤ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਮ੍
ਤੂੰ, ਤੇਰਾ ਪਤੀ, ਰਾਜ, ਤੇ ਪੁੱਤਰ—all ਇਹ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਉਹੋ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾ ਕੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਦੀਪਵ੍ਰਤਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਆਵਾਂ ਹਿ ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਕੁਰ੍ਵਸ਼੍ਚੈਵ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੀਵਾ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਵੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤਦੇਤਤ੍ਕਰ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਫਲਂ ਰਾਜ੍ਯਾਦਿਸਂਪਦਃ । ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਸ੍ਮृਤਂ ਚਾਪਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯਸ੍ਤਥਾ
ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਤੇ ਹੋਰ ਦੌਲਤਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵੀ ਆ ਗਈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਵੀ ਮੁੱਕ ਗਏ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਵਿਧਿਮਂਤ੍ਰਾਦਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍ । ਦੀਪਵ੍ਰਤਂ ਕृਤਂ ਪੁਂਭਿਃ ਪੁਣ੍ਯਂ ਚਂਦ੍ਰਾਰ੍ਕਤਾਰਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਠੀਕ ਰੀਤ ਤੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੀਵਾ-ਵ੍ਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਰਗਾ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚੋ ਰਾਜਾ ਚਕ੍ਰੇ ਦੀਪਵ੍ਰਤਂ ਤਦਾ । ਪ੍ਰਿਯਯਾ ਸਹ ਦੇਵਰ੍षੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ, ਪੂਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੀਵਾ-ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਪੁष੍ਕਰੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੀਪਵ੍ਰਤਂ ਤੁ ਤੌ । ਅਵਾਪਤੁਃ ਪਰਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਦੇਵਦਾਨਵਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾਮ੍
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਜਦੋਂ ਦੀਵਾ-ਵ੍ਰਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਗਈ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦੈਤ ਵੀ ਔਖੀ ਨਾਲ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਏਤਦ੍ਦੀਪਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਨਰਾ ਭੁਵਿ । ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਯਾਂਤਿ ਹਰਿਮਂਦਿਰਮ੍
ਇਸ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੇ ਚ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਪੁਰੁषਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਵਾ ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਾਃ । ਤੇ ਸਰ੍ਵੇ ਪਾਪਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਯਾਂਤਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਨਾਤਨਮ੍
ਜੋ ਮਰਦ ਜਾਂ ਔਰਤਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਹਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨੇਤ੍ਰਰੋਗਾ ਵਿਨਸ਼੍ਯਂਤਿ ਯਥਾ ਪਾਪਪ੍ਰਭਾਵਜਾਃ । ਆਧਯੋ ਵ੍ਯਾਧਯਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਸ਼੍ਯਂਤੇ ਹਿ ਕृਤੇਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍
ਜੋ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ ਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ, ਇਹ ਦੇਖਣ ਨਾਲ, ਝੱਟ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨ ਦਾਰਿਦ੍ਰ੍ਯਂ ਨ ਸ਼ੋਕਂ ਚ ਨ ਮੋਹੋ ਨ ਚ ਵਿਭ੍ਰਮਃ । ਗृਹੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਃ ਸਮਾਯਾਤਿ ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਨਿ ਵਾਡਵ
ਨਾ ਤਾਂ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਗਰੀਬੀ ਆਉਂਦੀ, ਨਾ ਦੁੱਖ, ਨਾ ਭਟਕਣਾ, ਨਾ ਕੋਈ ਉਲਝਣ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਜਨਮ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਦੇਵਦੇਵ ਜਗਨ੍ਨਾਥ ਭਕ੍ਤਾਨਾਮਭਯਪ੍ਰਦ । ਵ੍ਰਤਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹਾਦੇਵ ਕृਪਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮੋਪਰਿ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵ।
ਸ਼੍ਰੀਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਸਾਰ੍ਵਭੌਮਃ ਪੁਰਾ ਹ੍ਯਾਸੀਦ੍ਧਰਿਸ਼੍ਚਂਦ੍ਰੋ ਮਹੀਪਤਿਃ । ਤਸ੍ਯਤੁष੍ਟੋऽਦਦਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪੁਰੀਂ ਕਾਮਦੁਘਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਮਹਾਂਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਾਰੇ ਜਹਾਨ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਰੀਚੰਦ੍ਰ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਮਨਚਾਹੀ ਨਗਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਸਰ੍ਵਰਤ੍ਨਮਯੀਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਬਾਲਾਰ੍ਕਸਦृਸ਼ਪ੍ਰਭਾਮ੍ । ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੋ ਮਹੀਪਾਲੋ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪਾਂ ਵਸੁਂਧਰਾਮ੍
ਉਹ ਨਗਰੀ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਦਿਵਯ ਤੇ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਸੀ; ਉੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸਤੰਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਪਾਲਯਾਮਾਸ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਿਤਾ ਪੁਤ੍ਰਮਿਵੌਰਸਮ੍ । ਪ੍ਰਭੂਤਧਨਧਾਨ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਦੌਹਿਤ੍ਰਵਾਨ੍ਨृਪਃ
ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਉ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤ ਦੌਲਤ, ਅਨਾਜ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਸ ਪਾਲਯਨ੍ਸ਼ੁਭਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਪਰਂ ਵਿਸ੍ਮਯਮਾਗਤਃ । ਨ ਤਾਦृਸ਼ਮਭੂਤ੍ਪੂਰ੍ਵਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯ ਹਿ ਕਰ੍ਹਿਚਿਤ੍
ਉਹ ਆਪਣਾ ਚੰਗਾ ਰਾਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵੱਡੀ ਹੈਰਾਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ; ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਐਸਾ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਨ ਚੇਦृਸ਼ਂ ਨਰੈਰਨ੍ਯੈਰ੍ਵਿਮਾਨਮਧਿਰੋਹਿਤਮ੍ । ਕਸ੍ਯੇਹ ਕਰ੍ਮਣੋ ਵ੍ਯष੍ਟਿਰ੍ਯੇਨਾਹਂ ਸੁਰਰਾਡਿਵ
ਕਦੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਐਸਾ ਦਿਵਯ ਰਥ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਿਆ; ਇਹ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ?
ਇਤਿ ਚਿਂਤਾਪਰੋ ਭੂਤ੍ਵਾ ਵਿਮਾਨਵਰਮਾਸ੍ਥਿਤਃ । ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਾਰ੍ਥਿਵਵਰੋ ਮੇਰੁਂ ਸ਼ਿਖਰਿਣਾਂ ਵਰਮ੍
ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਵਧੀਆ ਰਥ 'ਤੇ ਬੈਠਿਆ ਰਾਜਾ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਮੇਰੂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਸ੍ਤੇ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਸੌ ਦ੍ਵਿਤੀਯ ਇਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ । ਆਸੀਨਂ ਪਰ੍ਵਤਵਰੇ ਸ਼ੈਲਪਟ੍ਟੇ ਹਿਰਣ੍ਮਯੇ
ਉੱਥੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਂ ਜ੍ਞਾਨਯੋਗਪਰਾਯਣਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹ੍ਯਵਾਤਰਦ੍ਰਾਜਾ ਪ੍ਰष੍ਟੁਕਾਮੋऽਥ ਵਿਸ੍ਮਯਮ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਤੇ ਜੋਗ ਦੇ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਤੁਰੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਹੇਠਾਂ ਉਤਰੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਵਵਂਦੇ ਚਰਣੌ ਹृष੍ਟਸ੍ਤੇਨਾਪਿ ਸ ਚ ਨਂਦਿਤਃ । ਸੁਖੋਪਵਿष੍ਟਸ੍ਤੁ ਨृਪਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਮੁਨਿਪੁਂਗਵਮ੍
ਰਾਜਾ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮੱਥਾ ਟੇਕਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
ਭਗਵਨ੍ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਾ ਲੋਕੇ ਸਂਪਚ੍ਚੇਯਂ ਯਥਾ ਮਮ । ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਲਭ੍ਯੇਤ ਕਸ਼੍ਚਾਹਂ ਪੂਰ੍ਵਜਨ੍ਮਨਿ
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਵੱਡੀ ਤਕਦੀਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਕੌਣ ਸੀ?
ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਯ ਮੇ ਸਰ੍ਵਮਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਯਦਿ । ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰ ਉਵਾਚ-। ਸ਼ृਣੁ ਰਾਜਨ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਪੂਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਰਣਮ੍
ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਸੱਚ ਦੱਸੋ। ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੁਣੋ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਾਰਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਯੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਤਵ ਚਾਨੁਗ੍ਰਹੋऽਭਵਤ੍ । ਤ੍ਵਮਾਸੀਃ ਪੂਰ੍ਵਜਨੁषਿ ਸੁਵੈਸ਼੍ਯਃ ਸਤ੍ਯਵਾਕ੍ਸ਼ੁਚਿਃ
ਕਿਹੜੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕਿਰਪਾ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਪਾਰੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮ ਤੇ ਪਰਿਤ੍ਯਕ੍ਤਂ ਤਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਬਾਂਧਵੈਃ । ਸਤ੍ਵਂ ਵृਤ੍ਤਿਪਰਿਕ੍ਸ਼ੀਣੋ ਭਾਰ੍ਯਯਾਨੁਗਤਸ੍ਤਥਾ
ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਧੰਧਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਆਪਣੇ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਗਏ। ਤੇਰੀ ਰੋਜ਼ੀ-ਰੋਟੀ ਘੱਟ ਗਈ, ਤੇ ਸਿਰਫ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੀ।