ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਏਤਤ੍ਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯੇ ਸ਼ृਣ੍ਵਂਤਿ ਮਨੀषਿਣਃ । ਨ ਤੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਗਤਿਃ ਕਚ੍ਚਿਜ੍ਜਨ੍ਮਜਨ੍ਮਨਿ ਜਾਯਤੇ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਜੋ ਸਮਝਦਾਰ ਲੋਕ ਇਹ ਪੁੰਨ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਜਾਂ ਮਾੜੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਮਹਾਦੇਵ ਉਵਾਚ- ਅਥਾਨ੍ਯਤ੍ਸਂਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁ ਦੇਵਰ੍षਿਸਤ੍ਤਮ । ਗੋਪੀਚਂਦਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਯਥਾਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਮਯਾ
ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਸੁਣ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਦੇਵ ਰਿਸ਼ੀ, ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖੀ ਤੇ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵਾਥ ਵੈਸ਼੍ਯੋ ਵਾ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵਾਪ੍ਯਥਵਾ ਦ੍ਵਿਜਃ । ਗੋਪੀਚਂਦਨਲਿਪ੍ਤਾਂਗੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋਵੇ, ਵਣਜਾਰਾ, ਸੇਵਕ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਵੀ, ਜੋ ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਲਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲਕਂ ਕੁਰੁਤੇ ਯਸ੍ਤੁ ਗੋਪੀਚਂਦਨਸਂਭਵਮ੍ । ਮਦ੍ਯਪਾਨਾਦਿਦੋषੈਸ੍ਤੁ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਨਾਲ ਤਿਲਕ ਲਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਜਾਂ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਗੋਪੀਚਂਦਨਲਿਪ੍ਤਾਂਗੋ ਵੈष੍ਣਵੋ ਵਿष੍ਣੁਤਤ੍ਪਰਃ । ਸਰ੍ਵਦੋषੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਯਥਾ ਗਂਗਾਂਭਸਾ ਪੁਨਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਭਗਤ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਲਗਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਐਸੇ ਹੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਮਦ੍ਯਪਾਨੀ ਚ ਸ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਤੇਯੀ ਤਥੈਵ ਚ । ਗੁਰੁਤਲ੍ਪਗਮੋ ਵਾਥ ਸ਼ੂਦ੍ਰੋ ਵਾਪ੍ਯਥ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲਾ, ਸੋਨਾ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣ ਵਾਲਾ, ਜਾਂ ਫਿਰ ਸੇਵਕ ਜਾਂ ਦੂਜਾ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਵੇ—
ਸ ਸਦ੍ਯੋ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਪਾਪਾਦਾਜਨ੍ਮਸ਼ਤਕਾਰਣਾਤ੍ । ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਤਿਲਕਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਵੈ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਪ ਸੌ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਵੀ ਹੋਣ। ਸਭ ਲਈ ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਬਾਰਾਂ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਭੂਤਿਮਿਚ੍ਛਤਾਮ੍ । ਦਂਡਾਕਾਰਂ ਲਲਾਟੇ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪਦ੍ਮਾਕਾਰਂ ਤੁ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ
ਵੈਸ਼ਨਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਹਾਲਤ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਲਲਾਟ ਤੇ ਡੰਡੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਕਮਲ ਵਾਲਾ ਤਿਲਕ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਣੁਪਤ੍ਰਨਿਭਂ ਬਾਹੁਮੂਲੇऽਨ੍ਯਦ੍ਦੀਪਕਾਕृਤਿ । ਉਚ੍ਚੈਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਬਾਹੁਮੂਲੇ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਬਾਂਹ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਬਾਂਸ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗਾ ਤੇ ਹੋਰ ਇਕ ਦੀਵੇ ਵਰਗਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਚਾਰ ਉੱਚੇ ਚੱਕਰ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਨਾਮਮੁਦ੍ਰਾਦ੍ਵਯਂ ਨੀਚੈਃ ਸ਼ਂਖਮੇਕਂ ਤਯੋਰਪਿ । ਮਧ੍ਯੇ ਤਤਃ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਪਦ੍ਮੇ ਚ ਧਾਰਯੇਤ੍
ਹੇਠਾਂ ਦੋ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਮੁਦਰਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਕ ਸ਼ੰਖ, ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੇ ਦੋ ਦੋ ਕਮਲ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਾਮੇऽਪਿ ਚਤੁਰਃ ਸ਼ਂਖਾਨ੍ਨਾਮਮੁਦ੍ਰੇ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ । ਚਕ੍ਰਮੇਕਂਗਦੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਤਯੋਰਿਤਿ ਵਿਭੇਦਤਃ
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਵੀ ਚਾਰ ਸ਼ੰਖਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਕ ਚੱਕਰ, ਦੋ ਗਦਾ, ਦੋ-ਦੋ ਹੋਰ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਇਹ ਸਭ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਲਲਾਟੇ ਚ ਗਦਾਮੇਕਾਂ ਨਾਮਮੁਦ੍ਰਾਂ ਤਥਾ ਹृਦਿ । ਤ੍ਰੀਣਿਤ੍ਰੀਣਿ ਵਿਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਮਧ੍ਯੇ ਸ਼ਾਖਾਵੁਭਾਵੁਭੌ
ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਇਕ ਗਦਾ, ਦਿਲ ਉੱਤੇ ਨਾਮ ਦੀ ਮੁਦਰਾ, ਵਿਚਕਾਰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹ, ਤੇ ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ਾਖਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ।
ਹृਦਿ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸ੍ਤਨਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਗਦਾਪਦ੍ਮਾਨਿ ਬਾਹੁਵਤ੍ । ਤ੍ਰੀਣਿ ਚਤ੍ਵਾਰਿ ਚਕ੍ਰਾਣਿ ਕਰ੍ਣਮੂਲੇ ਦ੍ਵਯੋਰਧਃ
ਦਿਲ, ਪਾਸੇ, ਛਾਤੀ ਤੋਂ ਉੱਤੇ, ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਂਗ ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਲਗਦੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ, ਚਾਰ ਚੱਕਰ ਦੋਹਾਂ ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਨਿੜੇ, ਹੇਠਾਂ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਏਕਮੇਕਂ ਤਦਨ੍ਯੇषੁ ਤਿਲਕੇषੁ ਚ ਧਾਰਯੇਤ੍ । ਸਂਪ੍ਰਦਾਯਜਮੁਦ੍ਰਾਂ ਤੁ ਧਾਰ੍ਯਾ ਸ਼ਿष੍ਟਾਨੁਸਾਰਤਃ
ਹੋਰ ਤਿਲਕਾਂ ਉੱਤੇ ਇਕ-ਇਕ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਮੁਦਰਾ ਵੀ, ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਗਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਥਾਰੁਚ੍ਯਥਵਾ ਧਾਰ੍ਯਾ ਨ ਤਤ੍ਰ ਨਿਯਮਾ ਯਤਃ । ਆਚਾਂਡਾਲਾਦ੍ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਂਤਿ ਤਿਲਕਸ੍ਯੈਵ ਧਾਰਣਾਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਮਨ ਚਾਹੇ, ਤਿਲਕ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਬੰਦੀ ਨਹੀਂ। ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਚੰਡਾਲ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਚਾਂਡਾਲਾਦਧਿਕਂ ਮਨ੍ਯੇ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਹਿ ਨਿਂਦਕਮ੍ । ਸ ਚ ਵਿष੍ਣੁਸਮੋ ਜ੍ਞੇਯੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਮੈਂ ਤਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਵੈष੍ਣਵੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਯਸ੍ਤੁ ਵਿष੍ਣੁਧ੍ਯਾਨੇषੁ ਤਤ੍ਪਰਃ । ਨਾਂਤਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਜ੍ਞੇਯਃ ਸ ਵੈ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਭਵੇਦਿਹ
ਜੋ ਵੈਸ਼ਨਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਸੁਰਤ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਧਰੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਤਤ੍ਪਰਃ । ਸ ਵੈ ਨਾਰਾਯਣ ਇਤਿ ਵੇਦੇ ਚੈਵ ਤੁ ਪਠ੍ਯਤੇ
ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੈਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੈਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਹੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਪ੍ਤਚਕ੍ਰਧਰੋ ਵਿਪ੍ਰਃ ਪਂਕ੍ਤਿਪਾਵਨਪਾਵਨਃ । ਤਸ੍ਯ ਭਕ੍ਤਿਯੁਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਮਹਾਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਤਪਤ ਚੱਕਰ ਲਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਪੰਕਤੀ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਭਗਤੀ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤੁਲਸੀਪਤ੍ਰਮਾਲਾਂ ਵਾ ਤੁਲਸੀਕਾष੍ਠਸਂਭਵਾਮ੍ । ਧृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭੂਯਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਭਾਗੀ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਜਾਂ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਵਿष੍ਣੁਰੂਪੋ ਯਤੋ ਵਿਪ੍ਰੋ ਵੈष੍ਣਵਃ ਸ ਇਹ ਸ੍ਮृਤਃ । ਪਂਚਤ੍ਵੇ ਯਸ੍ਯ ਤਿਲਕਂ ਗੋਪੀਚਂਦਨਸਂਭਵਮ੍
ਕਿਉਂਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਤਿਲਕ ਪੰਜ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ, ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਮਾਨਂ ਸ ਸਮਾਰੁਹ੍ਯ ਯਾਤਿ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਰਂ ਪਦਮ੍ । ਕਲੌ ਨਾਰਦ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਿਲਕਂ ਗੋਪਿਚਂਦਨਮ੍
ਉਹ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੈਂ ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਦੇ ਤਿਲਕ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ।
ਯੇ ਕੁਰ੍ਵਂਤਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾ ਨ ਤੇषਾਂ ਦੁਰ੍ਗਤਿਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਸ਼ਂਖਂ ਚੈਵ ਤਥਾ ਚਕ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਚਾਪਿ ਸਵ੍ਯਕੇ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹਾਲਤ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ, ਸੱਜੇ ਤੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ, ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਲਗਦੇ ਹਨ।
ਹਸ੍ਤੇ ਧृਤ੍ਵਾ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਮਹਾਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ । ਮਦ੍ਯਪਾਨਰਤਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਸ੍ਤ੍ਰੀਬਾਲਘਾਤਕਾਃ
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਹੜੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਗਮ੍ਯਾਗਮਕਾ ਯੇ ਵੈ ਦृਸ਼੍ਯਂਤੇ ਭੁਵਿ ਵਾਡਵ । ਭਕ੍ਤਾਨਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦੇਵ ਮੁਕ੍ਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ੇਧਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੰਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸਂਸਾਰੇ ਤੁਚ੍ਛਸਾਰੇਸ੍ਮਿਨ੍ਕੁਤੋ ਵੈ ਵੈष੍ਣਵਾ ਜਨਾਃ । ਅਹਂ ਹਿ ਵੈष੍ਣਵੋ ਜਾਤੋ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਭਕ੍ਤਿਪ੍ਰਸਾਦਤਃ
ਇਸ ਬੇਮਤਲਬ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ? ਮੈਂ ਖੁਦ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਨਵ ਬਣਿਆ ਹਾਂ।
ਕਾਸ਼੍ਯਾਂ ਨਿਵਸਤਾਂ ਹ੍ਯਤ੍ਰ ਰਾਮਰਾਮੇਤਿ ਸਂਜਪਨ੍ । ਤੇਨ ਪੁਣ੍ਯਾਦਿਯੋਗੇਨ ਸ਼ਿਵੋ ਵੈ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਕਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ 'ਰਾਮ ਰਾਮ' ਜਪਣ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ਿਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਪਾਦ੍ਮੇ ਮਹਾਪੁਰਾਣੇ ਪਂਚਪਂਚਾਸ਼ਤ੍ਸਹਸ੍ਰਸਂਹਿਤਾਯਾਂ ਉਤ੍ਤਰਖਣ੍ਡੇ ਉਮਾਪਤਿਨਾਰਦਸਂਵਾਦੇ ਗੋਪੀਚਂਦਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮੈਕੋਨਤ੍ਰਿਂਸ਼ੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਾ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਦੇ ਉੱਤਰ ਖੰਡ ਵਿਚ ਉਮਾ ਪਤੀ ਤੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, ਗੋਪੀਚੰਦਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਉਨਤੀਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ- ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ਸਂਵਤ੍ਸਰਾਖ੍ਯਸ੍ਯ ਦੀਪਸ੍ਯ ਵਿਧਿਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸਰ੍ਵਵ੍ਰਤਪ੍ਰਧਾਨਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ — ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਣ, ਸਾਲਾਨਾ ਵ੍ਰਤ ਦੇ ਦੀਏ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਰੀਤਿ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
ਯੇਨ ਵ੍ਰਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਕृਤਾਨ੍ਯੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਸਰ੍ਵਕਾਮਸਮृਦ੍ਧਿਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਪਾਪਕ੍ਸ਼ਯੋ ਭਵੇਤ੍
ਜਿਸ ਰੀਤਿ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।